II SA/Lu 935/06
WyrokWSA w Lublinie2007-01-19
Skład orzekający: Grażyna Pawlos-Janusz, Krystyna Sidor, Ewa Ibrom
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego mogą stosować przepisy Prawa budowlanego dotyczące przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego (art. 71a Prawa budowlanego) do samowolnych zmian sposobu użytkowania dokonanych przed wejściem w życie nowelizacji Prawa budowlanego z dnia 30 kwietnia 2004 r.?Ratio decidendi
Organy nadzoru budowlanego nie mogą stosować przepisów Prawa budowlanego wprowadzonych nowelizacją z dnia 30 kwietnia 2004 r. (w tym art. 71a) do samowolnych zmian sposobu użytkowania obiektów budowlanych dokonanych przed wejściem w życie tej nowelizacji. W takich przypadkach należy stosować przepisy dotychczasowe. Wydanie decyzji na podstawie przepisów, które nie miały zastosowania w sprawie, stanowi naruszenie prawa.Stan faktyczny
Skarżący D.R. dokonał samowolnej adaptacji budynków gospodarczych na zakład stolarsko-tartaczny, prowadząc działalność produkcyjną od 1989 r. bez wymaganego pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania, co utrzymał w mocy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego. Skarżący wniósł skargę do WSA, argumentując trudnościami finansowymi i społecznymi związanymi z natychmiastowym zaprzestaniem działalności.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 500 złotych tytułem kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant Asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi D. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektów budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego D. R. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem kosztów postępowania.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] ., po rozpatrzeniu odwołania D. R. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego stawie z dnia [...]. znak: [...] nakazującej D. R.przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynków gospodarczych samowolnie adaptowanych na zakład stolarsko-tartaczny, położonych w T. przy ul. D. . na działkach Nr ewi. 2658 i 2659 – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że przeprowadzone w sprawie postępowanie wyjaśniające wykazało prowadzenie przez D. R. działalności produkcyjno-usługowej w budynku gospodarczym i wiacie, znajdujących się na działkach Nr 2658 i 2659 w T.
Znajdują się tam maszyny stolarskie (2 frezarki), stoły (formy do zbijania palet) oraz inne urządzenia i sprzęt do obróbki drewna. Działalność polegającą na produkcji palet D.R. prowadzi od 1989 r. (z dwuletnią przerwą w latach 1991-1993) bez wymaganego pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania budynków gospodarczych.
Stwierdziwszy samowolną zmianę sposobu użytkowania budynków gospodarczych Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] wydanym na podstawie art. 71a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, wstrzymał użytkowanie tych obiektów i nałożył na D.R. obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 15 lipca 2006 r. wymienionych w nim dokumentów. Wobec niewykonania w terminie obowiązków nałożonych tym postanowieniem i dalszego użytkowania obiektu, co stwierdzono w trakcie kontroli w dniu 27 lipca 2006 r. organ pierwszej instancji, decyzją wydaną o przepis art. 71a ust. 4 ustawy Prawo budowlane, nakazał przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynków gospodarczych.
Decyzja ta jest zgodna z prawem, a argumenty podniesione w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie. Okoliczność, że różne służby prowadzące kontrolę przedmiotowej działalności na przestrzeni 17 lat nie wytknęły braku pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania budynków gospodarczych, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy w tym postępowaniu. Sprawy zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych należą, w myśl art. 83 Prawa budowlanego, do kompetencji organu nadzoru budowlanego, dlatego też inne służby kontrolne nie zajmowały się tym aspektem sprawy.
Argument odwołującego się, iż powinno mu się umożliwić dokończenie realizacji umowy na dostawę palet w okresie 5-6 miesięcy nie może być uwzględniony, gdyż art. 71a ust. 4 powołanej ustawy nie określa terminu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu, a więc nie daje organowi umocowania prawnego do zakreślenia tego terminu oraz jego przesunięcia.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniósł D.R. nie precyzując jej żądania, a prosząc by umożliwić mu zrealizowanie zawartych z kontrahentami umów o wykonanie palet. Podniósł, że natychmiastowe wstrzymanie działalności produkcyjnej uczyni z niego osobę bezrobotną narażoną na konieczność zapłacenia kar z tytułu niewykonanych umów.
Skarżący wyjaśnił także, że prowadzi legalną zarejestrowaną działalność gospodarczą, która jego rodzinie daje źródło utrzymania, a i gmina ma z niej wymierne korzyści. W okresie 17 lat prowadzenia tej działalności żadne kontrole nie zgłaszały do niej zastrzeżeń, a zatem zaskarżona decyzja jest wyłącznie efektem działań nieżyczliwych mu osób.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje kontrolę w zakresie zgodności zaskarżonej decyzji z obowiązującym prawem, do czego jest uprawniony w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.).
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd ma prawo, a także obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Skarga jest zasadna o tyle, że zmierza do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji naruszającej prawo. Zaskarżona decyzja jest sprzeczna z obowiązującym prawem z przyczyn zupełnie innych niż podniesione w skardze.
Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jak i utrzymanej przez tę decyzję w mocy decyzji organu pierwszej instancji jest przepis art. 71 a ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118). Przepis ten został wprowadzony nowelizacją ustawy Prawo budowlane, dokonaną ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz.U. Nr 193, poz. 1430) i wszedł w życie z dniem 31 maja 2004 r. Przepis art. 2 ust. 3 wskazanej ustawy nowelizującej z 30 kwietnia 2004 r. stanowi, że przepisu 71a ustawy Prawo budowlane, nie stosuje się do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, bez wymaganego pozwolenia i dokonanego przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.
W takich przypadkach stosuje się przepisy dotychczasowe.
W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, że skarżący dokonał samowolnej zmiany sposobu użytkowania przedmiotowych obiektów budowlanych przed kilkunastu laty, a więc tym samym przed wejściem w życie ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane.
Organy administracji winny zatem w prowadzonym postępowaniu administracyjnym w sprawie o zmianę sposobu użytkowania obiektu stosować przepisy dotychczasowe tj. obowiązujące przed nowelizacją.
Wydanie zatem decyzji zaskarżonej, jak również decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] oraz postanowienie P.I.N.B. w z dnia [...]. Nr [...] w oparciu o przepis art. 71a ustawy Prawo budowlane stanowiło naruszenie prawa.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
kg
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło