II SA/Lu 936/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 02 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata A. S. o przyznanie tytułem kosztów udzielonej z urzędu pomocy prawnej wynagrodzenia za sporządzenie opinii prawnej o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej oraz zwrot tytułem niezbędnych, udokumentowanych wydatków uiszczonej opłaty pocztowej w sprawie ze skargi T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego p o s t a n a w i a odmówić przyznania adwokatowi A. S. wynagrodzenia za sporządzenie opinii prawnej o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej oraz zwrotu tytułem niezbędnych, udokumentowanych wydatków uiszczonej opłaty pocztowej. Pismem z dnia 26 września 2008 r. adwokat A. S., wyznaczona przez Okręgową Radę Adwokacką w L. pełnomocnikiem z urzędu T. W., wniósł o przyznanie tytułem kosztów udzielonej z urzędu pomocy prawnej wynagrodzenia za sporządzenie opinii prawnej o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w kwocie 146,40 złotych, w tym 26,40 złotych z tytułu podatku od towarów i usług oraz zasądzenie zwrotu poniesionego, udokumentowanego wydatku w kwocie 3,55 złotych. Pismo wnioskodawcy zawiera oświadczenie z treści, którego wynika, że koszty udzielonej pomocy nie zostały uiszczone w całości ani w części oraz ocenę zasadności wnoszenia w niniejszej sprawie skargi kasacyjnej. Do wniosku dołączono potwierdzenie nadania na adres skarżącej opinii prawnej o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Akta sprawy niniejszej zawierają pełnomocnictwo udzielone wnioskodawcy przez skarżącą. Referendarz sądowy stwierdził, że: Jak wynika z akt sądowoadministracyjnych rozpoznawanej sprawy odpis wydanego w sprawie niniejszej wyroku wraz z uzasadnieniem wnioskodawca otrzymał w dniu 03 czerwca 2008 r. (k. 78) zaś opinię prawną o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej przesłał skarżącej w dniu 26 września 2008 r. (data wynikająca z dołączonego do wniosku potwierdzenia nadania opinii prawnej). Stosownie do unormowania art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Aktem normatywnym określającym zasady przyznawania wynagrodzenia za czynności podejmowane przez adwokata jest rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) zwane dalej "rozporządzeniem". Zgodnie z unormowaniem §18 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia stawka minimalna wynosi w postępowaniu przed sądem administracyjnym drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1 tego paragrafu, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Artykuł 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (tekst jednolity: Dz.U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058 ze zm.) stanowi, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ponosi Skarb Państwa. Tak więc wynagrodzenie, o którym mowa w art. 250 p.p.s.a. dotyczy tylko pomocy "udzielonej" (por. postanowienie Sądu Najwyższego – Izba Karna z dnia 24 maja 2005 r., sygn. akt I KZP 15/2005, OSNKW 2005/7-8/60) przy czym musi to być pomoc "faktycznie udzielona" (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 720/04, ONSAiWSA 2005/5/93). W przypadku opinii prawnej o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej o faktycznym udzieleniu pomocy prawnej nie świadczy jedynie sporządzenie opinii prawnej i doręczenie jej mocodawcy, ale doręczenie jej w takim terminie, który w przypadku nie zgadzania się mocodawcy ze stanowiskiem zawartym w opinii umożliwi mu po wcześniejszym wypowiedzeniu pełnomocnictwa dotychczasowemu pełnomocnikowi skorzystanie przy sporządzaniu skargi kasacyjnej z pomocy innego profesjonalnego pełnomocnika procesowego. W postępowaniu sądowoadministracyjnym stosownie do unormowania art. 177 § 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia otrzymania odpisu wyroku z uzasadnieniem. Tak więc skarga kasacyjna jak i opinia prawna o braku podstaw do jej wniesienia powinny być sporządzone i wniesione w terminie trzydziestu dni od dnia otrzymania odpisu wyroku z uzasadnieniem. Zarówno bowiem sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej jak i sporządzenie i doręczenie mocodawcy opinii prawnej o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej ma na celu ochronę interesu prawnego mocodawcy. W przypadku opinii prawnej o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej poinformowanie mocodawcy w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej o braku podstaw do jej wniesienia ostrzega mocodawcę o bezzasadności wnoszenia środka zaskarżenia starając się w ten sposób chronić go przed ponoszeniem zbędnych kosztów postępowania oraz jeżeli mocodawca nie zgadza się z opinią nie zamyka mu drogi do wniesienia skargi kasacyjnej po uprzednim wypowiedzeniu pełnomocnictwa dotychczasowemu pełnomocnikowi i skorzystaniu z usług innego profesjonalnego pełnomocnika procesowego. Tymczasem w niniejszej sprawie wnioskodawca opinię prawną o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej przesłał skarżącej w dniu 26 września 2008 r. a więc po upływie trzech miesięcy od dnia otrzymania odpisu wyroku z uzasadnieniem i dwóch miesięcy po uprawomocnieniu się wydanego w niniejszej sprawie wyroku. Tak długi upływ czasu pomiędzy otrzymaniem odpisu wyroku z uzasadnieniem a sporządzeniem opinii prawnej o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wskazuje na to, że świadczona przez wnioskodawcę w niniejszej sprawie pomoc prawna miała charakter iluzoryczny. Sporządzenie bowiem opinii prawnej po tak długim upływie czasu od dnia otrzymania odpisu wyroku z uzasadnieniem i uprawomocnienia się wyroku realnie uniemożliwiło skarżącej skorzystanie w ramach przyznanego jej prawa pomocy z usług innego adwokata, który podjąłby się sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, gdyż stanowisko dotyczące zasadności wniesienia skargi kasacyjnej dotychczasowego pełnomocnika skarżącej poznała ona po uprawomocnieniu się wydanego w sprawi wyroku. Stosownie do unormowania § 19 pkt. 2 rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują niezbędne, udokumentowane wydatki. W sprawie niniejszej wnioskodawca udokumentował, że przesyłając skarżącej w dniu 26 września 2008 r. opinię prawną uiścił on opłatę pocztową w kwocie 3,55 złotych. Jednak ze względu na to, że opinia prawna o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej przesłana została po upływie trzech miesięcy od dnia otrzymania odpisu wyroku z uzasadnieniem i dwóch miesięcy po uprawomocnieniu się wydanego w niniejszej sprawie wyroku wydatku tego nie można uznać za niezbędny. Niezbędnym wydatkiem jest bowiem tylko taki wydatek którego konieczność poniesienia związana jest z ochroną w toku postępowania sądowego interesu prawnego mocodawcy. Uiszczenia zaś opłaty pocztowej w związku z przesłaniem skarżącej opinii prawnej o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej po upływie dwóch miesięcy od dnia uprawomocnienia się wydanego w sprawie niniejszej wyroku nie można uznać za wydatek, którego konieczność poniesienia związana była z ochroną w toku postępowania sądowego interesów prawnych mocodawcy a tym samym za wydatek niezbędny. Mając na względzie powyższe ustalenia i rozważania, działając na podstawie art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. oraz §18 ust. 1 pkt 2 lit. b) i § 19 pkt 2 rozporządzenia należało orzec jak w sentencji postanowienia.