II SA/Lu 938/07
PostanowienieWSA w Lublinie2008-01-10
Skład orzekający: Jarosław Harczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy się częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, przysługuje częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Ocena możliwości finansowych strony powinna uwzględniać realne dochody i wydatki, a także wysokość kosztów sądowych. Jeśli strona wykaże, że uiszczenie całości wpisu sądowego grozi uszczerbkiem w koniecznych kosztach utrzymania, ale ma realną możliwość poniesienia części tych kosztów, należy przyznać zwolnienie w zakresie częściowym.Stan faktyczny
Strona skarżąca E.W. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą lokalizacji inwestycji celu publicznego. Strona wykazała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dwojgiem uczących się dzieci i współmałżonkiem, utrzymuje się z wynagrodzenia, a jej współmałżonek jest bezrobotny. Miesięczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego są wysokie, a dochody nie zawsze pozwalają na pokrycie wszystkich wydatków, co powoduje zaległości w opłacaniu rachunków. Strona podniosła, że poniesienie pełnych kosztów sądowych wiązałoby się z obniżeniem jej budżetu domowego do poziomu krytycznego.Rozstrzygnięcie
Referendarz sądowy przyznał E.W. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od wniesionej skargi ponad kwotę 100 złotych i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego p o s t a n a w i a I. przyznać E.W. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od wniesionej skargi ponad kwotę 100 (słownie: sto) złotych; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Strona skarżąca E.W. na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy symbol PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Do wniosku strona skarżąca dołączyła fakturę VAT Nr [...], fakturę VAT za gaz, i fakturę VAT za energię elektryczną.
Referendarz sądowy stwierdził, że:
Wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na częściowe uwzględnienie.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej sformułowana w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oparte są na zwrotach szacunkowych, których samodzielne stosowanie wywołuje konieczność oszacowania wystąpienia określonego w zwrocie szacunkowym stanu faktycznego. Dlatego oceniając zasadność wniosku należy wziąć pod uwagę z jednej strony wysokość obciążeń finansowych związanych z danym postępowaniem, a z drugiej możliwości finansowe strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Przy czym muszą być to możliwości realne, istniejące w chwili składania wniosku.
Koszty sądowe niniejszego postępowania prócz wpisu sądowego od wniesionej skargi wynoszącego 500 złotych (§2 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.) oraz wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej wynoszącego 250 złotych (§ 3 w związku z § 2 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi) każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych (§ 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – DZ.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192).
Z oświadczenia strony skarżącej wynika, że prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe wraz z dwojgiem uczących się dzieci i współmałżonkiem, z którymi zamieszkuje w domu o powierzchni [...] m2 i utrzymuje się z własnego wynagrodzenia za pracę w kwocie [...] złotych brutto. Współmałżonek strony skarżącej jest osobą bezrobotną, której nie przysługuje prawo do zasiłku dla osób bezrobotnych. Miesięczne stałe koszty utrzymania gospodarstwa domowego strony skarżącej, do których zaliczyła ona wydatki związane z użytkowaniem mediów (gaz, energia elektryczna, woda), koszty wywozu śmieci, podatku od nieruchomości oraz koszty dojazdu do pracy i szkoły wynoszą łącznie [...] złotych. Strona skarżąca jest właścicielką nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha. Strona skarżąca podkreśliła, że dochód jej gospodarstwa domowego nie gwarantuje niejednokrotnie pokrycia wszelkich wydatków związanych z utrzymaniem domu, co powoduje zaległości w opłacaniu rachunków za użytkowanie mediów a poniesienie przez nią kosztów sądowych wiązałoby się z obniżeniem jej budżetu domowego do poziomu krytycznego. Strona skarżąca oświadczyła również, że nie ma możliwości poczynienia oszczędności.
W ocenie referendarza sądowego strona skarżąca wykazała, że nie jest w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego uiścić całego wpisu sądowego od wniesionej skargi. Miesięczne dochody gospodarstwa domowego strony skarżącej wynoszą [...] złotych brutto zaś stałe wydatki na utrzymanie domu i koszty dojazdu do pracy i szkoły wynoszą [...] złotych. Tak, więc po poniesieniu opłat za media i kosztów dojazdu do pracy i szkoły pozostaje kwota [...] złotych. Porównanie tej kwoty do kwoty wpisu sądowego od wniesionej skargi wskazuje na to, że uiszczenie całego wpisu sądowego od wniesionej skargi grozi uszczerbkiem w koniecznych stronie skarżącej i jej rodzinie kosztach utrzymania. Możliwości powstania uszczerbku utrzymania koniecznego oprócz wysokości wpisu sądowego od wniesionej skargi decyduje to, ze kwota pozostająca po poniesieniu kosztów użytkowania mediów i dojazdów służy utrzymaniu czteroosobowej rodziny. Porównanie jednak tej samej kwoty do wysokości pozostałych kosztów sądowych, które wystąpić mogą w toku niniejszego postępowania a nie przekroczą kwoty 100 złotych wskazuje, że strona skarżąca ma realną możliwość ich poniesienia bez narażania siebie i swojej rodziny na uszczerbek w koniecznych kosztach utrzymania. Decyduje o tym nie tylko ich wysokość, ale i to, że występować będą sukcesywnie. Jeżeli zaś chodzi o ocenę możliwości poniesienia przez stronę skarżącą wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej wziąć należy pod uwagę prócz jego wysokości to, że kosztem codziennych acz niekoniecznych wydatków strona skarżąca, wbrew swoim twierdzeniem, nie narażając siebie i rodziny na uszczerbek w koniecznych kosztach utrzymania ma możliwość poczynienia oszczędności, pozwalających je ponieść. Jak wynika, bowiem z analizy dołączonych przez stronę skarżącą faktur koszty związane z opłaceniem mediów nie występują comiesięcznie, co daje możliwość czynienia oszczędności.
Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. zwolnił stronę skarżącą od wpisu sądowego od wniesionej skargi ponad kwotę 100 złotych i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło