II SA/Lu 938/17
PostanowienieWSA w Lublinie2018-02-13
Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać rozpoznany, jeśli strona jest z mocy ustawy zwolniona z tych kosztów?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, jeśli strona jest z mocy ustawy zwolniona z obowiązku ponoszenia tych kosztów. W takim przypadku rozpoznanie wniosku jest zbędne. Natomiast wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, w przypadku strony korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów, powinien zostać rozpoznany na podstawie przepisów o przyznaniu prawa pomocy w zakresie częściowym, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia pełnomocnika bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Sprawa dotyczyła świadczenia wychowawczego. Referendarz sądowy stwierdził, że skarżący jest z mocy ustawy zwolniony z kosztów sądowych, co skutkowało umorzeniem postępowania w tym zakresie. Następnie rozpoznał wniosek o ustanowienie radcy prawnego, uwzględniając go ze względu na niski dochód rodziny skarżącego.Rozstrzygnięcie
I. Przyznano P. C. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego. II. Umorzono postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi P. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego postanawia : I. Przyznać P. C. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. II. Umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.
Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym na urzędowym formularzu "PPF" skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Referendarz sądowy stwierdził, co następuje:
Na wstępie podnieść należy, że skarżący na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. jest zwolniony z mocy ustawy od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Zgodnie bowiem z powołanym przepisem, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Sprawa, w której skarżący wniósł skargę (świadczenie wychowawcze) mieści się w kategorii spraw wymienionych w art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., w związku z czym skarżący w sprawie niniejszej jest zwolniony z wszelkich kosztów sądowych w toku całego postępowania.
Z tych względów rozpoznanie wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych stało się zbędne, co obliguje referendarza na podstawie art. 249a w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. do umorzenia postępowania o prawo pomocy w tym zakresie (pkt II postanowienia).
Do rozpoznania pozostaje zatem wniosek skarżącego o ustanowienie radcy prawnego. Zgodnie z art. 262 p.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wniosek o ustanowienie radcy prawnego jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
Stwierdzić należy, że wniosek skarżącego o ustanowienie radcy prawnego zasługuje na uwzględnienie. Z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką i córką. Na dochód rodziny w łącznej kwocie [...] zł składa się stypendium skarżącego w kwocie [...] zł i emerytura matki w wysokości [...] zł. Skarżący nie posiada majątku nieruchomego, ani żadnych zasobów finansowych. W utrzymaniu skarżącego wspomaga go matka.
Mając powyższe na uwadze (niski dochód rodziny, brak majątku mogącego służyć pozyskaniu środków finansowych) stwierdzić należy, że skarżący spełnia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., nie jest bowiem w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia należnego profesjonalnemu pełnomocnikowi za prowadzenie sprawy, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z powyższych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 262 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono o przyznaniu stronie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego (pkt I postanowienia).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło