II SA/Lu 940/03
WyrokWSA w Lublinie2004-03-11
Skład orzekający: Marek Zalewski, Jadwiga Pastusiak, Małgorzata Fita
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może pozostawić odwołanie bez rozpatrzenia z powodu uchybienia terminu, nie rozpatrując uprzednio wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, który otrzymał odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, jest zobowiązany najpierw rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu. Dopiero po wydaniu ostatecznego postanowienia o odmowie przywrócenia terminu może wydać postanowienie o uznaniu odwołania za wniesione z naruszeniem terminu. W przeciwnym razie narusza przepisy postępowania, co może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
M. B. wniósł odwołanie od decyzji Starosty dotyczącej zmiany nazwiska, a jednocześnie złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, wskazując na pobyt za granicą. Wojewoda, działając przez p.o. Dyrektora Wydziału Spraw Obywatelskich i Migracji, postanowieniem pozostawił odwołanie bez rozpatrzenia z powodu uchybienia terminu, nie rozpatrując uprzednio wniosku o przywrócenie terminu. M. B. zaskarżył to postanowienie do sądu administracyjnego, domagając się merytorycznego rozstrzygnięcia jego wniosku o zmianę nazwiska.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędzia WSA Jadwiga. Pastusiak (spr.), Asesor WSA Małgorzata Fita, Protokolant Przemysław Gumieniak, po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2004 r. sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania od decyzji dotyczącej zmiany nazwiska uchyla zaskarżone postanowienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] wydanym z upoważnienia Wojewody przez p.o. Dyrektora Wydziału Spraw Obywatelskich i Migracji orzeczono, o pozostawieniu bez rozpatrzenia odwołania M. B. od decyzji Starosty z dnia [...] Nr [...] z uwagi na wniesienie odwołania po upływie ustawowego terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ administracji zauważa, że decyzja odmawiająca zmiany nazwiska "[...]" na nazwisko "[...]" doręczona została prawidłowo, na adres wskazany we wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego. W dniu [...] kwietnia 2002 r. odebrała ją D. M., matka M. B.
Organ przywołał również treść art. 58 § 1 kpa podnosząc, że odwołujący wskazywał we wniosku na uchybienie terminu spowodowane pobytem za granicą. Z decyzją zapoznał się 15 maja 2003 r. po powrocie do domu. Zdaniem Wojewody z art. 41 kpa wynika, iż strona , która w toku postępowania zmienia adres, ma obowiązek zawiadomić o tym organ administracji publicznej. Powyższe uzasadniało treść postanowienia.
Na powyższe postanowienie skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniósł M. B. nie precyzując stanowiska procesowego. Skarżący uważa, że zostało ono wydane z naruszeniem prawa. Nadto wnosi o merytoryczne rozstrzygnięcie jego wniosku o zmianę nazwiska.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosił o oddalenie skargi i podtrzymał argumentację zawartą w treści zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest o tyle zasadna, że skutkuje uchyleniem zaskarżonego postanowienia.
W myśl przepisu art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrole działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią powołanego przepisu prawa, kontrola obejmuje sprawdzenie prawidłowości przeprowadzonego postępowania administracyjnego zarówno pod kątem zgodności z przepisami prawa materialnego, jak i zgodności z przepisami prawa procesowego.
Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że skarżący M. B. w dniu [...] czerwca 2003r. w kancelarii Starostwa Powiatowego w złożył odwołanie od decyzji Starosty z dnia [...].
Jednocześnie z tym pismem złożył wniosek o przywrócenie ustawowego terminu do dokonania czynności procesowej w postaci wniesienia odwołania.
Art. 129 § 2 kpa wskazuje, że termin do wniesienia odwołania wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie, ustawowy termin rozpoczyna swój bieg od dnia ogłoszenia decyzji stronie. M. B. decyzję doręczono [...] kwietnia 2002 r. , odwołanie od niej zostało więc złożone po terminie.
Jako podstawę prawną skarżonego postanowienia organ administracji wskazał art. 134 kpa.
Przepis ten wskazuje dwie odrębne instytucje procesowe, które mogą stanowić podstawę rozstrzygnięcia, a mianowicie niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Inne są przesłanki , które bada organ administracji przed wydaniem orzeczenia o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania a inne przy ustaleniu uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Organ stwierdziwszy, iż odwołanie zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu do złożenia środka odwoławczego, orzeka postanowieniem o uchybieniu temu terminowi. Natomiast w sytuacji, gdy łącznie z odwołaniem złożony został wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia, wówczas organ zobowiązany jest w pierwszej kolejności rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej i dopiero wtedy, gdy zapadnie ostateczne postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, wydaje postanowienie o uznaniu odwołania za wniesione z naruszeniem obowiązującego terminu ( patrz W. Dawidowicz. Zarys procesu,1989 str. 153).
Z materiału dowodowego przedstawionego Sądowi nie wynika, aby organ rozpoznał przed wydaniem zaskarżonego postanowienia wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Jedynie w uzasadnieniu skarżonego postanowienia cytowane są przepisy będące podstawą badania wniosku o przywrócenie terminu do złożenia środka odwoławczego. Jednak organ nie zajmuje merytorycznego stanowiska w tej kwestii. Wobec powyższego uznać należy, że wydanie postanowienia stwierdzającego, że odwołanie M. B. zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 129 § 2 kpa zapadło z naruszeniem przepisów postępowania, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie zatem do przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. . 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło