II SA/Lu 940/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski Protokolant Sekretarz sądowy Marzena Okoń po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 lutego 2019 r. sprawy ze skargi H. W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od nakazu zabicia i utylizacji zwłok świń oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] r., znak: [...] L. Wojewódzki Lekarz Weterynarii (dalej także jako: "organ") odmówił H. W. (dalej także jako: "strona" lub "skarżący") przywrócenia terminu do wniesienia odwołania na decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii we W. nr [...], znak: [...] w przedmiocie niezwłocznego nakazu zabicia pod urzędowym nadzorem dziesięciu sztuk świń utrzymywanych w gospodarstwie, zniszczenia zwłok zabitych świń przez ich utylizację w zakładzie utylizacji zwłok wskazanym przez PLW we W. oraz zakazu utrzymywania w gospodarstwie zwierząt z gatunku świnie. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco: W dnia 18 września 2018 r. H. W. wniósł odwołanie z prośbą o przywrócenie terminu od wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii we W. nr [...], znak: [...] z dnia [...] r., w przedmiocie nakazu niezwłocznego zabicia pod urzędowym nadzorem, dziesięciu sztuk świń, utrzymywanych w gospodarstwie o numerze siedziby stada [...], zniszczenia zwłok zabitych świń przez ich utylizację w zakładzie utylizacji zwłok wskazanym przez PLW we W. oraz zakazu utrzymywania w gospodarstwie zwierząt z gatunku świnie, która została mu doręczona w dniu 11 sierpnia 2018 r. o czym świadczy podpis złożony przez stronę na decyzji. Od tej daty biegł termin do złożenia odwołania od decyzji, który w sprawie upłynął dnia 25 sierpnia 2018 r. Decyzja zawierała pouczenie o przysługującym trybie odwołania. Odwołanie z prośbą o przywrócenie terminu złożone przez H. W. wpłynęło dnia 18 września 2018 r. (data ustalona na podstawie pieczątki wpływu), a zatem po upływie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. W złożonym wniosku H. W. zwrócił się z prośbą o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania motywując, iż decyzja została doręczona mu w dniu 11 sierpnia 2018 r., w którym to nagle poczuł się źle i został przyjęty na oddział Internistyczny Szpitala we W.. U H. W. rozpoznano liczne dolegliwości, w tym w szczególności niewydolność serca. Ze szpitala H. W. został wypisany w dniu 20 sierpnia 2018 r. z wieloma zaleceniami, w tym unikaniem stresu. Przez następne dni H. W. cały czas czuł się źle, leżał, wymagał opieki innych osób i dopiero w dniu 10 września 2018 r. jego stan zdrowia nieco się poprawił i w tym dniu lekarz rodzinny wystawił zaświadczenie, iż jego stan zdrowia jest nadal niezadawalający. Organ wskazał, że art. 58 § 1 k.p.a. stanowi, iż w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, co oznacza, że strona powinna uwiarygodnić swoją staranność przy dokonywaniu czynności procesowych oraz fakt, że przeszkoda w terminowym dokonaniu czynności była od niej niezależna. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy wykazane zostanie, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu sztuk przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli wówczas, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu odpowiedniego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu usprawiedliwia więc zaistnienie obiektywnych, wstępujących bez woli strony okoliczności, które mimo dołożenia przez nią należytej (odpowiedniej) staranności w prowadzeniu własnych spraw na udaremniały dokonanie czynności w terminie. Organ stwierdził, że H. W. został wypisany ze szpitala w dniu 20 sierpnia 2018 r. a termin do złożenia odwołania upływał w dniu 25 sierpnia 2018 r. Z dołączonej do akt sprawy karty informacyjnej z leczenia szpitalnego nie wynika aby się pacjentowi zalecono leżenie po powrocie do domu. W karcie informacyjnej umieszczono zapis, że wskazana jest aktywność fizyczna dostosowana do wieku i możliwości fizycznych pacjenta. Dodatkowo, w miarę możliwości należy starać aby wyeliminować stres życia codziennego. Również z wydanego przez lekarza rodzinnego zaświadczenia lekarskiego nie wynika, iż strona była w stanie, który byłby przeszkodą na wniesienie odwołania. W ocenie L. Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii H. W. po powrocie ze szpitala do domu w ciągu kolejnych pięciu dni sam lub przy pomocy domowników mógł wnieść odwołanie od decyzji wydanej w dniu [...] r. przez Powiatowego Lekarza Weterynarii we W., co oznacza, że nie zachował należytej sprawa staranności aby nie doszło do uchybienia terminu. H. W. zaskarżył powyższe postanowienie skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, zarzucając mu: 1. naruszenie art. 58 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i wydanie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii we W. z dnia [...] r. nr [...] znak [...], w sytuacji gdy skarżący w okresie od 11 sierpnia 2018 r. do 10 września 2018 r. był w stanie wyłączającym możliwość wniesienia odwołania z uwagi na bardzo zły stan zdrowia zarówno fizycznego jak i psychicznego; 2. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez błędne uznanie jakoby skarżący miał możliwość wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Lekarza weterynarii we W. z dnia [...] r. nr [...] znak [...], podczas gdy z zaświadczenia lekarskiego z dnia 10 września 2018 r. wynika, że stan zdrowia skarżącego był niezadowalający i jego leczenie powinno być kontynuowane w warunkach domowych. Wskazując na takie zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga niej jest uzasadniona. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 - dalej jako: "p.p.s.a."). Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia, jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie postanowienia następuje w szczególności w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ zaskarżone postanowienie zostało wydane bez naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygając w sprawie organ nie naruszył także przepisów prawa materialnego. W myśl przepisu art. 7 k.p.a. organ administracji podejmuje wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, zaś zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przez rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak i uwzględnienie wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, a mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Ocena dowodów powinna być dokonana na podstawie całego zebranego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Organ administracyjny jest więc zobowiązany na podstawie przytoczonych przepisów do podjęcia wszelkich niezbędnych czynności proceduralnych w celu zebrania pełnego materiału dowodowego, dopiero bowiem wówczas może ocenić, czy dana okoliczność została wyjaśniona i udowodniona. W rozpoznawanej sprawie organ administracji nie naruszył wskazanych reguł postępowania. Organ zebrał wyczerpująco cały materiał dowodowy, rozważył go i poddał ocenie, zgodnie z regułami wynikającymi z przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Ustalił dokładnie stan faktyczny i wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy, mając na względzie treść mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa. Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ wziął pod uwagę wszystkie okoliczności, oświadczenia i dokumenty świadczące o sytuacji prawnej i faktycznej skarżącego. Ustalenia organu w tym zakresie nie budzą zastrzeżeń. Ustalenia te wynikają bowiem z przeprowadzonych w sprawie i wskazanych w uzasadnieniu decyzji dowodów, w tym przede wszystkim z dokumentów złożonych do akt sprawy przez samego skarżącego. Organ nie naruszył także dyspozycji art. 6 k.p.a. Zasada legalizmu (praworządności) oznacza, że organ musi działać na podstawie i w granicach prawa. W sprawie organ działał na podstawie przepisów obowiązującego prawa. Nie można także uznać, by doszło do naruszenia art. 8 § 1 i 2 k.p.a. Prowadzone w sprawie postępowanie nie naruszało zasad proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Brak jest także jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że w sprawie organy odstąpiły od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Organ nie naruszył także dyspozycji art. 124 § 2 k.p.a. albowiem uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zwiera wszystkie elementy wymagane powyższym przepisem. Kwestionowanym postanowieniem organ odmówił stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii we W. z dnia [...] Powyższe oznacza, że podlegające rozstrzygnięciu w sprawie zagadnienie miało charakter ściśle procesowy. Zarówno bowiem ocenie organu, jak i badaniu przez sąd administracyjny, podlegała jedynie kwestia przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji, a nie okoliczności dotyczące zasadności wydania decyzji z dnia [...] r. w przedmiocie nakazu zabicia pod urzędowym nadzorem dziesięciu sztuk świń utrzymywanych w gospodarstwie, zniszczenia zwłok zabitych świń przez ich utylizację oraz zakazu utrzymywania w gospodarstwie zwierząt z gatunku świnie. Wydana przez Powiatowego Lekarza Weterynarii we W. decyzja została doręczona skarżącemu w tym samym dniu, tj. w dniu [...] sierpnia 2018 r. (k.8 akt administracyjnych). W takiej sytuacji obowiązkiem strony chcącej zaskarżyć to rozstrzygnięcie pozostawało wniesienie odwołania w terminie 14 dni (art. 129 § 2 k.p.a.), a więc w terminie do dnia 25 sierpnia 2018 r. Nie budzi zatem wątpliwości, że skarżący mógł skutecznie wnieść odwołanie od decyzji do dnia 25 sierpnia 2018 r. W sprawie bezspornym jest również, że skarżący uchybił powyższemu terminowi albowiem odwołanie wniósł (nadał w urzędzie pocztowym) dopiero w dniu 17 września 2018 r. (k.19-29 akt administracyjnych), a więc już po upływie terminu określonego art. 129 § 2 k.p.a. Okoliczność ta nie była kwestionowana przez skarżącego, który wraz z odwołaniem zwrócił się do organu z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (k.25-29 akt administracyjnych). Zaskarżonym postanowieniem organ odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji. Materialnoprawną podstawę tego orzeczenia stanowił art. 58 § 1 k.p.a., który stanowi, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z powyższego wynika, że podstawowym warunkiem przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. Przesłankę braku winy, o której mowa w art. 58 § 1 k.p.a. należy rozumieć w ten sposób, że przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw, udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie. Przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej nie jest dopuszczalne, gdy strona zawiniła uchybienie terminu, choćby w postaci lekkiego niedbalstwa. Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. Wbrew zarzutom i twierdzeniom skargi stwierdzić należy, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła braku swej winy w uchybieniu terminu, co trafnie uznał także organ wydając zaskarżone postanowienie. Strona, uprawdopodobniając twierdzenia o braku winy w uchybieniu terminu, przestawiła dwa dokumenty: karta informacyjną z leczenia szpitalnego z dnia 20 sierpnia 2018 r. oraz zaświadczenie lekarskie z dnia 10 września 2018 r. (k.20, 22-24 akt administracyjnych). Żaden z tych dokumentów nie uprawdopodabnia jednak w wystarczającym stopniu tego, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania spowodowane zostało okolicznościami niezależnymi od samego skarżącego, w tym w szczególności tak złym stanem zdrowia skarżącego, który nawet przy ewentualnej pomocy osób bliskich, uniemożliwiał sporządzenie i wniesienia odwołania w terminie ustawowym. Odnosząc się do pierwszego z przedstawionych dokumentów, tj. karty informacyjnej z leczenia szpitalnego z dnia 20 sierpnia 2018 r. stwierdzić należy, że z dokumentu tego jednoznacznie wynika, że leczenie szpitalne skarżącego zakończyło się już w dniu 20 sierpnia 2018 r. Skoro zatem termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 25 sierpnia 2018 r. to sam pobyt skarżącego w szpitalu nie może uzasadniać braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, albowiem po zakończeniu leczenia szpitalnego w dniu 20 sierpnia 2018 r. skarżący dysponował jeszcze czasem niezbędnym do sporządzenia i wniesienia odwołania od decyzji. Jednocześnie zauważyć należy, że z przedmiotowej karty informacyjnej nie wynika także, by skarżący po wypisaniu ze szpitala znajdował się w stanie uniemożliwiającym wniesienie odwołania. W karcie znajdują się między innymi zalecenia odnośnie kontroli i dalszego leczenia w poradni ambulatoryjnej, przestrzegania diety, przyjmowania określonych leków, wyeliminowania w miarę możliwości stresu, odpoczynku, podejmowania aktywności fizycznej dostosowanej do wieku i możliwości fizycznych, jednakże z zaleceń tych nie można wywieść wniosku o tym, że stan zdrowia skarżącego był tak zły, że uniemożliwiał mu sporządzenie i wniesienie odwołania od decyzji. Podkreślić należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że skuteczne powoływanie się na zły stan zdrowia, nawet będący przyczyną uzyskania zwolnienia lekarskiego, poparty musi być czymś więcej niż tylko twierdzeniem osoby zainteresowanej, bowiem choroba sama przez się nie uzasadnia braku zawinienia w uchybieniu terminu. Istotne przy tym są okoliczności świadczące o podjęciu przez zainteresowanego działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Natomiast oceniając brak winy powinno się przyjmować obiektywny miernik staranności, jakiej należy wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. W tym kontekście nawet zwolnienie lekarskie nie uprawdopodabnia, przy zastosowaniu obiektywnego miernika staranności, braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej. Wskazać należy, iż choroba usprawiedliwia niedotrzymanie terminu tylko wtedy, gdy nastąpiła nagle i wymaga leżenia w łóżku, a strona nie ma możliwości wyręczenia się inną osobą w związku z czym nawet samo zwolnienie lekarskie nie wystarcza do przyjęcia braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminowi. Nie jest ono bowiem równoznaczne z niemożnością dokonania czynności procesowej przez zainteresowaną i nadania pisma przez pocztę osobiście lub przez osobę trzecią (tak m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia z dnia 27 lipca 2018 r., II OSK 2171/16). Z zapisów znajdujących się w karcie informacyjnej nie wynika, by dolegliwości na które nadal cierpiał skarżący po wypisaniu ze szpitala miały charakter dolegliwości nagłych oraz wymagających bezwzględnego i niczym nie przerywanego leżenia w łóżku. Nie wynika z nich też, by skarżący znajdował się w stanie, który uniemożliwiał mu, przy ewentualnej pomocy innych osób, sporządzenie i wniesienie odwołania od decyzji. Końcowo należy także zauważyć, że sam fakt wypisania skarżącego ze szpitala wskazuje też na osiągniętą w trakcie leczenia szpitalnego poprawę stanu zdrowia strony (na co zwrócono uwagę na stronie 3 karty informacyjnej), tj. osiągnięcie takiego stanu, w którym nie istniała już konieczność dalszego leczenia szpitalnego, a możliwy był powrót skarżącego do domu. W analogiczny sposób ocenić należy także drugi z dokumentów załączonych do wniosku o przywrócenie terminu, tj. zaświadczenie lekarskie z dnia 10 września 2018 r. Z zaświadczenia tego wynika, że skarżący był leczony w szpitalu w trybie nagłym, leczenie jest kontynuowane w warunkach domowych, a stan zdrowia jest niezadawalający. Po pierwsze biorąc pod uwagę datę wydania zaświadczenie (10 września 2018 r.) oraz zawarte w zaświadczeniu wyrażenia "stan zdrowia niezadawalający" stwierdzić należy, że odnosi się ono do okresu z daty wystawienia zaświadczenia, a nie do okresu istotnego w kontekście oceny braku zawinienia skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, tj. okresu do dnia 25 sierpnia 2019 r. Po drugie i co istotniejsze wyrażenie "stan zdrowia niezadawalający" jest wyrażeniem na tyle ogólnikowym i pozbawionym istotnej treści, że w oparciu o to stwierdzenie nie można przyjąć, że skarżący w okresie pomiędzy 20 a 25 sierpnia 2018 r. znajdował się w tak złym stanie zdrowia, że nawet przy ewentualnej pomocy osób trzecich, nie był w stanie sporządzić i wnieść odwołania od decyzji. Z tych też względów brak było w przedmiotowej sprawie podstaw do uznania, że skarżący uprawdopodobnił, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, tj. wskutek takich okoliczności, których wystąpienie było niezależne od woli skarżącego i uniemożliwiało mu dopełnienie czynności procesowej w sprawie, co trafnie stwierdził także organ odmawiając przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W sprawie nie doszło zatem do zarzucanego w skardze naruszenia art. 58 § 1 k.p.a. Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.