II SA/Lu 941/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca), Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 października 2014 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewody . z dnia (..) r., nr (..) w przedmiocie uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę oddala skargę. Wojewoda L. decyzją z dnia [...], Nr [...] po rozpatrzeniu odwołania A. K. od decyzji Starosty L. z dnia [...], nr [...] wydanej na podstawie art. 36 a ust. 2 ustawy Prawo budowlane uchylającej decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającej E. O. – K. i A. K. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z przyłączami, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy, wskazał, że w rozpoznawanej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. decyzją z dnia [...], nr [...] działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 7 Prawa budowlanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy dotyczącej garażu - należącego do E. O.-K. i A. K. - będącego częścią budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr 1274/6 w K., gm. U., nałożył na inwestorów obowiązek sporządzenia i przedłożenia w terminie do dnia 30 września 2013 r. zamiennego projektu budowlanego garażu z uwzględnieniem zmian wynikających z dotychczas wykonanych robót budowlanych na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r., Nr [...]. Z uzasadnienia decyzji PINB wynikało, że podczas oględzin na działce, dokonanych w dniu 1 sierpnia 2011 r. stwierdzono, że przy głównej bryle budynku mieszkalnego zamiast projektowanej wiaty znajduje się garaż o ścianach z belitu, usytuowany w odległości ok. 1,0 m od granicy działki, z okapem w odległości 0,6 m od granicy. Ustalono bezsprzecznie fakt istotnego odstąpienia od warunków udzielonego pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego podczas realizacji części garażowej obiektu. Konsekwencją dopuszczenia się przez inwestora istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego i warunków udzielonego pozwolenia na budowę jest postępowanie naprawcze prowadzone przez PINB na podstawie art. 51 Prawa budowlanego. Zgodnie z uzasadnieniem decyzji samo przedłożenie projektu zamiennego nie legalizuje samowolnie wykonanego obiektu, dopiero treść przedłożonego projektu zamiennego może stanowić wyznacznik dalszego postępowania organu nadzoru budowlanego. Wobec tego, że strony postępowania nie wniosły odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] stanowiąca podstawę do działań służb architektoniczno- budowlanych, stała się ostateczna (pismo PINB z dnia 19 sierpnia 2013 r., znak: PINB 73554/U1/2011). Organ wyjaśnił, że w art. 36 a Prawa budowlanego zostały zawarte regulacje dotyczące legalnie dokonywanych istotnych odstępstw od udzielonego pozwolenia. Natomiast odstępstwa dokonane w trakcie budowy bez zmiany pozwolenia na budowę, powodują wszczęcie procedury określonej w art. 51 Prawa budowlanego. Wydanie przez organ nadzoru budowlanego decyzji określonej w ust. 1 pkt 3 tegoż artykułu rodzi po stronie organu obowiązek uchylenia tego pozwolenia w oparciu o art. 36 a, co powinno nastąpić bezzwłocznie po tym, jak wspomniana wcześniej decyzja stanie się ostateczna. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja miała miejsce, dlatego organ stwierdził, że odwołanie skarżącego zawierało kwestie dotyczące sprawy rozstrzygniętej już decyzją nadzoru budowlanego (zakres odstępstw od pierwotnego projektu). Ponadto wskazał, że zarzut dotyczący braku analizy przez organ I instancji wcześniejszej korespondencji pomiędzy inwestorem a nadzorem budowlanym jest bezzasadny, a wcześniejsza korespondencja - nieistotna dla sprawy. Istotna dla sprawy jest bowiem jedynie – zdaniem organu - ostateczna decyzja PINB w L. z dnia [...], na podstawie której Starosta był zobowiązany do podjęcia działań wymaganych art. 36 a ust. 2 Prawa budowlanego. Przy czym podniesiono, że w przedmiotowym postępowaniu starosta nie mógł analizować i wartościować dokonanych odstępstw od zatwierdzonego projektu, ponieważ nie należy to do kompetencji tego organu. Ponadto Wojewoda pouczył, że ewentualną skargę na bezczynność powiatowego inspektora nadzoru budowlanego należy kierować do wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego, który jest, w myśl art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego, organem wyższego stopnia w stosunku do powiatowego inspektora nadzoru budowlanego. A. K. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższą decyzję Wojewody L. wskazał, że organ nie ustosunkował się do wyroku WSA w Lublinie z dnia 25 października 2012r., sygn. akt II SA/Lu 539/12. Skarżący wyjaśnił, że w jego uzasadnieniu podniesiono, że właściwy organ sprawdza zgodność projektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego, w przypadku braku planu. Ponadto "brak jest usprawiedliwionych podstaw do przyjęcia, że organy prowadząc postępowanie w trybie art. 50 i 5 Prawa Budowlanego pozbawione są możliwości weryfikacji zgodności inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jakkolwiek teza taka może płynąć z literalnego brzmienia przywoływanych przepisów". Do skargi dołączył wskazany wyrok, zatwierdzony Projekt Zagospodarowania Terenu oraz budynku jednorodzinnego. Ponadto dodał, że w projekcie sporny garaż jest wyszczególniony, a odległość jego jest podana od granicy z sąsiednią działką, którą wyznacza żywopłot posadzony przez sąsiada w niewymagalnej odległości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji są zgodne z prawem. Kontrolą sądu w niniejszej sprawie objęte zostały decyzje organów administracji architektoniczno – budowlanej w przedmiocie uchylenia ostatecznej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. Materialnoprawną podstawę tych decyzji stanowi art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego (tekst jedn. z 2013r., 1409 ze zm.), zgodnie z którym właściwy organ uchyla decyzje o pozwoleniu na budowę, w przypadku wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 tej ustawy. Art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego określa konsekwencję istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę bez uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę (art. 36a ust. 1). Brzmienie art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego nie nasuwa wątpliwości, że niezwłocznie po tym, gdy decyzja organu nadzoru budowlanego wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego stanie się ostateczna, organ administracji architektoniczno-budowlanej ma obowiązek wydać decyzję uchylającą pozwolenie na budowę. Innymi słowy, jedyną i wystarczającą przesłanką uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę w trybie art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego jest istnienie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji organu nadzoru budowlanego nakładającej na inwestora obowiązek przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego dokonane odstępstwa od projektu bądź innych warunków pozwolenia na budowę. Istotne odstąpienie, o którym mowa w komentowanym przepisie, spełnia hipotezę art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, co skutkuje wydaniem przez organ nadzoru budowlanego postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych (jeżeli nie zostały zakończone), a następnie – w ciągu 2 miesięcy od wydania tego postanowienia – wydaniem przez ten organ decyzji nakładającej obowiązek sporządzenia i przedstawienia w określonym terminie projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz – w razie potrzeby – wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem (art. 51 ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy). Należy przy tym podkreślić, że uchylenie pozwolenia na budowę przez organ administracji architektoniczno-budowlanej w trybie art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego następuje nie w wyniku wadliwości samej decyzji o pozwoleniu na budowę, ale stanowi konsekwencję niezgodnego z prawem postępowania inwestora, który, uzyskawszy pozwolenie na budowę, dokonał istotnego odstąpienia od jego ustaleń bez wymaganej decyzji o zmianie pozwolenia na budowę (por. wyrok NSA z 28 stycznia 2003 r., IV SA 1597/01, LexPolonica nr 360169). Jak wynika z akt sprawy decyzją z dnia [...] r., nr [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w L. zatwierdził projekt budowlany i udzielił E. O. – K. i A. K. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego o wymiarach 8,98 x 7,87m wraz z przyłączami na działce nr 1274/6 położonej w K., gm. U. Prowadzone przez PINB w L. postępowanie kontrolne wykazało istotne odstąpienie przez inwestora od warunków zatwierdzonego projektu budowlanego i udzielonego pozwolenia na budowę. Wobec tego PINB w L. decyzją ostateczną z dnia [...]., nr PINB [...] na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 7 Prawa budowlanego, nałożył na E. O. – K. i A. K. obowiązek wykonania czynności polegających na sporządzeniu i przedłożeniu projektu budowlanego zamiennego budynku garażu będącego częścią budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr 1274/6 w K. z uwzględnieniem zmian wynikających z dotychczas wykonanych robót budowlanych na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 17 grudnia 1998 r. Z uzasadnienia powyższej decyzji wynikało, że inwestor przy głównej bryle budynku mieszkalnego zamiast projektowanej wiaty postawił garaż. W tej sytuacji organ uznał odstąpienie od warunków udzielonego pozwolenia i wszczął postępowanie naprawcze prowadzone przez PINB na podstawie art. 51 Prawa budowlanego. Powyższa decyzja z dnia 22 kwietnia 2013r. jest ostateczna. Z tych względów, wobec istnienia w obrocie prawnym ostatecznej decyzji organu nadzoru budowlanego, wydanej w oparciu o dyspozycję art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, obligowało organ administracji architektoniczno – budowlanej do uchylenia własnej decyzji o pozwoleniu na budowę bez względu na to, jakie przyczyny legły u podstaw dokonania przez inwestorów odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego bądź innych warunków pozwolenia na budowę. Przy wydawaniu decyzji na podstawie art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego organ architektoniczno - budowlany nie jest uprawniony do badania legalności decyzji organu nadzoru budowlanego nakładającej na inwestora obowiązek przedstawienia projektu budowlanego zamiennego. Jest on związany treścią decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, stąd nie może dokonywać samodzielnej oceny stanu faktycznego sprawy. Zarówno ocena charakteru dokonanych przez inwestorów odstępstw, jak i możliwości ich zalegalizowania należy zatem do wyłącznej kompetencji organów nadzoru budowlanego, dlatego też podnoszona w skardze okoliczność złożenia w siedzibie organu nadzoru budowlanego projektu zamiennego, uwzględniającego dokonane odstępstwa, jest dla oceny kontrolowanych w rozpoznawanej sprawie decyzji obojętna. Ubocznie należy wyjaśnić, że nowy przedłożony projekt zamienny podlega ocenie w odrębnym postępowaniu administracyjnym, prowadzonym przez organ nadzoru budowlanego, który, w myśl art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. Mając na uwadze powyższe, należy uznać, że będące przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie decyzje organów administracji architektoniczno – budowlanej, wydane na podstawie art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego, odpowiadają prawu. Stąd, skarga A. K. została oddalona jako bezzasadna na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).,