II SA/Lu 941/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Protokolant Referent stażysta Jacek Zięba, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 lutego 2018 r. sprawy ze skargi B. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] w przedmiocie opłaty za pobyt w Schronisku dla Bezdomnych Mężczyzn w [...] uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2017 roku nr [...] i umarza postępowanie administracyjne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r., znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania B. F. (dalej także: skarżący) od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta L. z dnia [...] maja 2017 r., znak: [...], w przedmiocie ustalenia terminu uregulowania należności podlegających zwrotowi w kwocie [...]zł, w terminie do [...] września 2017 r., z tytułu opłat za pobyt w Schronisku dla Bezdomnych Mężczyzn w L. przy ul. [...], w okresie od [...] czerwca 2016 r. do dnia [...] grudnia 2016 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 104 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 930 ze zm.; dalej: u.p.s.) – utrzymało tę decyzję w mocy. W uzasadnieniu swej decyzji Kolegium wskazało, że w sprawie jest bezsporne, iż skarżący nie uiszczał opłaty za pobyt w schronisku od [...] czerwca 2016 r. do [...] grudnia 2016 r. i dlatego ma dług do uregulowania w łącznej wysokości [...] zł. Organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] lutego 2017 r., znak: ustalił skarżącemu wysokość należności podlegającej zwrotowi, zaś zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2017 r. ustalił stronie termin zwrotu tej kwoty do dnia [...] września 2017 r. Z akt sprawy wynika przy tym, że kolejną decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r., znak: [...], tenże organ odstąpił od zwrotu należności w kwocie [...]zł. Zdaniem Kolegium, jest to decyzja korzystana dla skarżącego, gdyż oznacza, że nie ma on obowiązku zwrotu należności w ustalonym zaskarżoną decyzją terminie do dnia [...] września 2017 r. Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium stwierdziło, że są one niezasadne. Organ podkreślił, że skarżący nie przedłożył dowodu stwierdzającego, iż nie jest właścicielem gospodarstwa rolnego, dlatego dokonana w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji ocena jego sytuacji dochodowej, z uwzględnieniem dochodu z gospodarstwa rolnego, była prawidłowa. W skardze na powyższą decyzję Kolegium B. F., podniósł, że decyzja ta jest dla niego krzywdząca. Skarżący podkreślił, że do pobytu w schronisku był zmuszony, z uwagi na swoją bardzo trudną sytuację życiową. Wskazał, że należące do niego grunty rolne są bardzo niskiej jakości, a zatem nieuzasadnione było przyjęcie tak wysokiego progu dochodowości tych gruntów. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Sąd uwzględnił skargę z zupełnie innych przyczyn niż w niej podniesione. Sąd obowiązany był do tego z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wskazać należy, że jak wskazano wyżej, decyzja organu pierwszej instancji, wydana w przedmiocie ustalenia skarżącemu terminu uregulowania należności podlegających zwrotowi z tytułu opłat za jego pobyt w Schronisku dla Bezdomnych Mężczyzn w L. przy ul. [...], w okresie od [...] czerwca 2016 r. do dnia [...] grudnia 2016 r., została wydana w dniu [...] maja 2017 r. Z akt administracyjnych sprawy wynika również, że w dniu [...] czerwca 2017 r. organ pierwszej instancji, działając na podstawie: - art. 8 ust. 1,3 i 4, art. 97 ust. 1 i 5, art. 104 ust. 4, art. 106 ust. 1, ust. 4 i art. 110 ust. 8 u.p.s., - § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 1058), - art. 132 k.p.a., - § 1, § 2, § 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 załącznika nr [...] do uchwały nr [...] Rady Miasta L. z dnia [...] września 2013 r. w sprawie ustalenia szczegółowych zasad ponoszenia odpłatności za pobyt w ośrodkach wsparcia i mieszkaniach chronionych realizujących zadania własne Gminy L. - miasta na prawach powiatu [...], wydał decyzję znak: [...] orzekającą o odstąpieniu "od żądania zwrotu należności w kwocie [...]zł za pobyt Pana B. F. w Schronisku dla Bezdomnych Mężczyzn w L., ul. [...] prowadzonym przez [...] Stowarzyszenie [...] za okres od [...] czerwca 2016 r. do [...] grudnia 2016 r." (k. 57-58 akt administracyjnych pierwszej instancji). Poza sporem jest przy tym, że powyższa decyzja z dnia [...] czerwca 2017 r. przekazana została organowi odwoławczemu przez organ pierwszej instancji w dniu [...] czerwca 2017 r. (zob. pismo organu pierwszej instancji z dnia [...] czerwca 2017 r., k. 23 akt administracyjnych drugiej instancji). Z powyższego wynika, w sposób niebudzący wątpliwości, że w dacie orzekania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, to jest w dniu [...] czerwca 2017 r., nie było podstaw materialnoprawnych do wydania decyzji merytorycznej w sprawie "ustalenia terminu uregulowania należności podlegających zwrotowi w kwocie [...]zł, w terminie do [...] września 2017 r., z tytułu opłat za pobyt w Schronisku dla Bezdomnych Mężczyzn w L. przy ul. [...], w okresie od [...] czerwca 2016 r. do dnia [...] grudnia 2016 r.". Oczywiste jest bowiem, że skoro organ pierwszej instancji decyzją ostateczną z dnia [...] czerwca 2017 r. odstąpił od żądania od skarżącego zwrotu wspomnianych wyżej należności, to orzekanie w przedmiocie ustalenia terminu opłacenia tych należności było już bezprzedmiotowe, w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. W tej sytuacji brak było bowiem –elementu materialnego stosunku prawnego, co oznacza, że nie można było wydać rozstrzygnięcia merytorycznego utrzymującego zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] maja 2017 r. (zob. J. Borkowski, Komentarz do art. 105 k.p.a., [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2017, SIP Legalis,, nb 4). Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., uchylił postanowienia organów obu instancji oraz na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie administracyjne.