II SA/Lu 95/06
WyrokWSA w Lublinie2006-03-09
Skład orzekający: Maciej Kierek, Jerzy Drwal, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy trwały zarząd nieruchomością, sprawowany przez osobę prawną (przedsiębiorstwo państwowe), który powstał przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami z 1997 r., mógł ulec przekształceniu w trwały zarząd w rozumieniu tej ustawy, a w konsekwencji czy mógł zostać wygaszony na podstawie art. 47 tej ustawy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że trwały zarząd nieruchomością, sprawowany przez osobę prawną (przedsiębiorstwo państwowe) przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami z 1997 r., mógł zostać przekształcony w trwały zarząd w rozumieniu tej ustawy, a w konsekwencji mógł zostać wygaszony na wniosek jednostki sprawującej zarząd, jeśli nieruchomość stała się dla niej zbędna. Sąd podkreślił, że przepisy przejściowe ustawy o gospodarce nieruchomościami z 1990 r. oraz późniejsze przepisy z 1997 r. utrzymywały w mocy użytkowanie gruntów przez osoby prawne, do którego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące trwałego zarządu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewody utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta o wygaśnięciu trwałego zarządu sprawowanego przez P.H.S. S.A. nad nieruchomością stanowiącą współwłasność Skarbu Państwa. Skarżąca podniosła, że jako osoba prawna nie mogła sprawować trwałego zarządu po 1990 r., a także kwestionowała związek ułamkowej części nieruchomości z konkretnymi pomieszczeniami. Sąd oddalił skargę, uznając prawidłowość zastosowania przepisów o trwałym zarządzie i jego wygaśnięciu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek (spr.), Sędziowie Asesor WSA Jerzy Drwal, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent Agnieszka Kocot, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2006 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Wojewody z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia trwałego zarządu nieruchomością oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] listopada 2005 r., Nr [...] wydaną na podstawie art.138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 47 w zw. z art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.) Wojewoda po rozpoznaniu odwołania [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] lipca 2005 r., znak: [...].
Decyzją tą organ I instancji orzekł o wygaśnięciu trwałego zarządu sprawowanego przez [...] nad całością zabudowanej nieruchomości stanowiącej współwłasność Skarbu Państwa w 1/20 części działki oznaczonej w ewidencji gruntów m. C. (obręb 23) nr [...] o pow. 618m2 położonej w C. przy ul. [...], gdyż stała się ona zbędna dla tej jednostki.
Organ ustalił, na podstawie aktu notarialnego sporządzonego w dniu [...]października 1987 r., Rep. [...] wynika, że Skarb Państwa stał się współwłaścicielem w 1/20 części przedmiotowej nieruchomości. W ramach tego udziału Skarbowi Państwa przypadło korzystanie z dwóch pomieszczeń na parterze, w których znajdował się lokal handlowy, wcześniej wynajmowany przez P.H.S. Oddział Wojewódzki. Zdaniem organu, z chwilą nabycia powyższej nieruchomości przez Skarb Państwa, Przedsiębiorstwo to stało się jej zarządcą. Prawo zarządu zostało ujawnione w księdze wieczystej KW nr [...], prowadzonej przez Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego. P.H.S. S.A. pismami z dnia 11 i 31 marca 2005 r. poinformowała Prezydenta Miasta iż sprzedała osobie fizycznej nakłady i nie jest zainteresowana dalszym sprawowaniem zarządu. Prezydent Miasta uwzględnił jej wniosek i wydał decyzję o wygaszeniu sprawowanego zarządu.
Zdaniem organów zarząd sprawowany przez Spółkę P.H.S. jest bezsporny, bowiem wynika z wpisu w księdze wieczystej KW nr [...], a zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz.U. z 2001 r., Nr 124, poz.1361 ze zm.) istnieje domniemanie, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym.
Ponadto, stosownie do art. 47 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami jednostka administracyjna sprawująca trwały zarząd może zgłosić właściwemu organowi wniosek o wydanie decyzji o wygaśnięciu tego zarządu do całej nieruchomości lub jej części, jeżeli stała się dla niej zbędna. Skoro Spółka P.H.S. (poprzednik prawny [...].) złożyła taki wniosek, nie było podstaw do jego oddalenia.
Brak jest również przesłanek do spełnienia żądania skarżącego i wydania orzeczenia o wygaśnięciu trwałego zarządu z dniem 5 grudnia 1990 r., gdyż udział w nieruchomości znajdował się we władaniu skarżącego (jego poprzednika) do dnia 31 grudnia 2004 r., tj. do dnia protokolarnego przekazania osobie fizycznej.
Skargę do sądu administracyjnego wniosła [...]. w likwidacji w W. domagając się uchylenia decyzji organów administracyjnych obu instancji.
Skarżąca zarzuciła decyzjom zarówno błędne ustalenie stanu faktycznego, jak i naruszenie przepisów prawa materialnego.
Jej zdaniem nie ma żadnych podstaw do stwierdzenia wygaśnięcia z dniem 1 lipca 2005 r. prawa trwałego zarządu nieruchomością sprawowanego przez osobę prawną. Oczywiste jest bowiem, że zarząd nieruchomościami sprawowany przez przedsiębiorstwa państwowe przed rokiem 1990 w żadnym wypadku nie uległ przekształceniu w trwały zarząd, natomiast ukonstytuowany przepisami art. 43 i nast. ustawy o gospodarce nieruchomościami trwały zarząd jest formą władania nieruchomościami przez państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej. [...]. w likwidacji, jak i jej poprzednik P.H.S. SA są to osoby prawne, a zatem zgodnie z powyższym nie mogły po dniu 5 grudnia 1990 r. sprawować trwałego zarządu jakąkolwiek nieruchomością.
Skarżąca podniosła, że tym bardziej nie mogła sprawować zarządu trwałego, gdyż nieruchomość położona w C. przy ul. [...] nigdy nie była własnością Skarbu Państwa ani Miasta. Do Skarbu Państwa należy bowiem jedynie ułamkowa (1/20) część tej nieruchomości i z ułamkiem tym nie jest związane prawo korzystania z jakiegokolwiek lokalu bądź pomieszczenia.
Skarżąca zarzuciła również, że organ odwoławczy nie odniósł się do wszystkich – jej zdaniem istotnych - argumentów przedstawionych w odwołaniu, mianowicie skarżąca wskazała w nim z jakimi ułamkowymi częściami nieruchomości mogło być ewentualnie związane prawo korzystania z przedmiotowych pomieszczeń, wskazała również prawomocny wyrok Sądu Okręgowego, na podstawie którego Skarb Państwa utracił prawo do dalszych 4/12 części nieruchomości. Przedstawiła ponadto organowi dokładne wyliczenia ogólnej powierzchni użytkowej budynku i powierzchni zajmowanych przez siebie, a następnie udostępnionych A.K. pomieszczeń, wykazując przy tym, że powierzchnia tych lokali nie stanowi 1/20 części ogólnej powierzchni użytkowej budynku. Skarżąca ponadto zarzuciła organowi I instancji, że wydając zaskarżone rozstrzygnięcie nie sprecyzował, o jakich pomieszczeniach na parterze budynku mowa jest w decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem.
Zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Istotą sporu pomiędzy stronami jest kwestia:
- prawidłowego zastosowania art. 43 w zw. z art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.) poprzez przyjęcie, że do dnia wydania decyzji o wygaśnięciu zarządu stronie skarżącej przysługiwało prawo trwałego zarządu;
- błędy w ustaleniach faktycznych i brak konkretyzacji przedmiotu rozstrzygnięcia, tj. przyjęcie w zaskarżonej decyzji, że z ułamkową częścią przedmiotowej nieruchomości związane jest prawo do dwóch pomieszczeń położonych na parterze budynku.
W skardze podnosi się, że nie ma żadnych podstaw prawnych do wydania zaskarżonej decyzji o wygaśnięciu z dniem [...] lipca 2005 r. prawa trwałego zarządu nieruchomością sprawowanego przez osobę prawną, bowiem zarząd nieruchomościami sprawowany przez przedsiębiorstwa państwowo przed rokiem 1990 nie ulegał przekształceniu w trwały zarząd.
Skarżący kwestionuje błąd w ustaleniach faktycznych polegający na tym, że z ułamkową częścią 1/20 części nieruchomości jest związane prawo do dwóch pomieszczeń usytuowanych na parterze budynku położonego na tej nieruchomości. Zarzutów tych nie można uznać za uzasadnione.
W sprawie jest wykazane, że przedmiotowy grunt (w części ułamkowej) znajdował się w dniu 5 grudnia 1990 r. w użytkowaniu P.H.S. Oddział w C. które następnie przekształciło się w P.H.S. Spółka Akcyjna– Oddział w C. (k. 35).
Zgodnie z przepisem art. 2 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464) grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy oraz budynki inne urządzenia oraz lokale, znajdujące się na gruntach stanowiących własność Skarbu Państwa lub gminy, będących w dniu 5 grudnia 1990 r. w użytkowaniu osób prawnych i jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej pozostają nadal w użytkowaniu tych osób i jednostek.
Jak wynika z k. 102 akt administracyjnych Zarząd P.H.S. S.A. przeniósł na rzecz osoby fizycznej w dniu 31 grudnia 2004 r. swoje prawa do udziału w przedmiotowej nieruchomości (lokal).
P.H.S. S.A. pismem z dnia 31 marca 2005 r. stwierdził, że nie jest zainteresowany udziałami w nieruchomości gruntowej.
W dacie wydania zaskarżonej decyzji w przedmiotowej sprawie i decyzji Prezydenta Miasta obowiązuje przepis art. 210 ust. 1 cyt. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami zgodnie z którym grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w użytkowaniu osób prawnych lub jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej oraz znajdujące się na tych gruntach budynki, inne urządzenia i lokale pozostają nadal w użytkowaniu tych osób i jednostek.
Do użytkowania tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące trwałego zarządu.
W sytuacji występującej w sprawie organy administracji w sposób prawidłowy zastosowały odpowiednio przepis art. 47 cyt. ustawy.
Zupełnie niezrozumiały jest zarzut skargi, że decyzja winna stwierdzać wygaśnięcie trwałego zarządu z dniem 5 grudnia 1990 r. w sytuacji, gdy udziały zostały przekazane osobie fizycznej dnia 31 grudnia 2004 r.
Po drugie: Wbrew zarzutom skargi istnieje podzielność trwałego zarządu (por. Jerzy Siegień: Ustawa o gospodarce nieruchomościami (Komentarz. Warszawa-Jaktoroń 2003, s. 95)., a związek ułamkowej 1/20 części nieruchomości do dwóch pomieszczeń usytuowanych na parterze budynku znajdujących się na nieruchomości potwierdzają akty notarialne zawierane przez skarżącego i jego poprzednika prawnego. Znajdują one potwierdzenie w decyzjach wymiarowych i protokołach znajdujących się w aktach sprawy.
W związku z powyższym Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło