II SA/Lu 950/07
WyrokWSA w Lublinie2008-06-06
Skład orzekający: Grażyna Pawlos-Janusz, Jerzy Stelmasiak, Ewa Ibrom
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zaliczka alimentacyjna może być przyznana na dzieci, które zgodnie z prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego mieszkają z matką i na które ojciec ma obowiązek płacić alimenty do rąk matki?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo odmówiły przyznania zaliczki alimentacyjnej na dzieci, które zgodnie z prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego mają ustalone miejsce zamieszkania przy matce i na które ojciec ma obowiązek płacić alimenty do rąk matki. Prawomocny wyrok sądu powszechnego wiąże inne sądy i organy administracji publicznej, a zatem jego ustalenia dotyczące miejsca zamieszkania dzieci i obowiązku alimentacyjnego są wiążące.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą przyznania zaliczki alimentacyjnej na dzieci w określonych okresach. Skarżący kwestionował odmowę przyznania zaliczki, argumentując, że dzieci mieszkają z nim i że tytuł wykonawczy obejmuje czworo dzieci. Organy administracji oparły swoje decyzje na wyroku sądu powszechnego orzekającym separację małżeństwa, ustalającym miejsce zamieszkania dzieci przy matce i zasądzającym alimenty na ich rzecz do rąk matki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant Asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej oddala skargę.
Decyzją z dnia 30 października 2007 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 2 pkt 1 i 5, art. 7, art. 8 ust. 2, art. 10 ust. 1 i 2, art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. Nr 86, poz. 732 ze zm.) w zw. z art. 3 pkt 17a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania W. K., utrzymało w mocy decyzję z dnia 24 lipca 2007 r., nr [...], wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta, w przedmiocie ustalenia prawa do zaliczki alimentacyjnej na rzecz J. K., K. K., P. K. i D. K.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium wyjaśniło, że organ pierwszej instancji decyzją z dnia 24 lipca 2007 r., nr [...], orzekł: 1) podjąć z urzędu zawieszone postępowanie, 2) odmówić przyznania zaliczki alimentacyjnej na dzieci: J. K. w okresie od 1 września 2006 r. do 31 października 2006 r., K. K. w okresie od 1 września 2006 r. do 31 października 2006 r., P. K. w okresie od 1 września 2006 r. do 31 października 2006 r., od 1 lipca 2007 r. do 31 sierpnia 2007 r., D. K. w okresie od 1 lipca 2007 r. do 31 sierpnia 2007 r., 3) przyznać zaliczkę alimentacyjną na dzieci: J. K. w okresie od 1 listopada 2006 r. do 31 sierpnia 2007 r. w wysokości 180,00 zł miesięcznie, K. K. w okresie od 1 listopada 2006 r. do 31 sierpnia 2007 r. w wysokości 180,00 zł miesięcznie, P. K. w okresie od 1 listopada 2006 r. do 30 czerwca 2007 r. w wysokości 180,00 zł miesięcznie, D. K. w okresie od 1 listopada 2006 r. do 30 czerwca 2007 r. w wysokości 180,00 zł miesięcznie.
Odmowę przyznania zaliczki alimentacyjnej wymienionym osobom w okresie od 1 września 2006 r. do 31 października 2006 r. uzasadniono tym, że w dniu 31 sierpnia 2006 r. upłynął okres 1 roku, na jaki osoby te miały przyznane zaliczkę alimentacyjną, a wyrok Sądu Okręgowego w L. z dnia 26 września 2006 r., [...], stwierdzający separację uprawomocnił się w dniu 2 listopada 2006 r. Ponadto z uwagi na fakt, że powyższym wyrokiem miejsce zamieszkania dzieci P. K. i D. K. ustalono przy matce oraz zasądzono od W. K. alimenty na rzecz P. K. i D. K. w miejsce alimentów zasądzonych na te dzieci wyrokiem Sądu Rejonowego w L. z dnia 20 kwietnia 2004 r., [...], od matki dzieci W. K., organ odmówił przyznania zaliczki alimentacyjnej na te dzieci w okresie od 1 lipca 2007 r. do 31 sierpnia 2007 r.
Od decyzji organu pierwszej instancji odwołanie wniósł W. K., podnosząc, że jego dzieci nie powinny ponosić konsekwencji wynikających z przewlekłości postępowania sądowego. Podkreślił, iż tytuł wykonawczy, na podstawie którego komornik wystawił zaświadczenie, opiewa na czworo dzieci, w tym P. i D., które to dzieci zamieszkują z ojcem i dlatego zaliczka powinna być przyznana na wszystkie dzieci.
Organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, stwierdził, iż w dniu 2 listopada 2006 r. uprawomocnił się wyrok sądu powszechnego orzekający separację małżeństwa W. i W. K. W związku z tym brak było podstaw do przyznania zaliczki za okres od 1 września 2006 r. do 31 października 2006 r., skoro w dniu 31 sierpnia 2006 r. upłynął okres 1 roku, na jaki przyznano to świadczenie na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o zaliczce alimentacyjnej. W ocenie Kolegium organ pierwszej instancji zasadnie odmówił również przyznania zaliczki alimentacyjnej na D. i P. na okres od 1 lipca 2007 r. do 31 sierpnia 2007 r., gdyż dzieci te od 19 czerwca 2007 r. prawnie mają zamieszkiwać z matką, a odwołujący się ma obowiązek płacić na nie alimenty, do rąk matki dzieci. Również orzeczenie w przedmiocie ustalenia prawa do przedmiotowego świadczenia dla K. K. jest prawidłowe, ponieważ zaliczkę przyznano w okresie od 1 listopada 2006 r. do 31 sierpnia 2007 r., tj. od miesiąca spełnienia ustawowych warunków do tego świadczenia. Kolegium podkreśliło, iż prawidłowo postąpił organ pierwszej instancji, zawieszając postępowanie do czasu uprawomocnienia się orzeczenia sądowego o separacji małżonków K.
Skargę do sądu administracyjnego wniósł W. K., domagając się przyznania zaliczki alimentacyjnej na dzieci: J. i K. K. w okresie od 1 września 2006 r. do 31 października 2006 r., P. K. w okresie od 1 września 2006 r. do 31 października 2006 r., od 1 lipca 2007 r. do 31 sierpnia 2007 r. oraz D. K. w okresie od 1 lipca 2007 r. do 31 sierpnia 2007 r. Podkreślił, iż tytuł wykonawczy, na podstawie którego komornik wystawił zaświadczenie, wymienia czworo dzieci, a wyrok Sądu Okręgowego nie ma na to wpływu. Błędne jest, zdaniem W. K., stanowisko Kolegium, iż dzieci D. i P. od 19 czerwca 2007 r. prawnie mają mieszkać z matką, gdyż dzieci te faktycznie mieszkają cały czas wraz z ojcem, co potwierdzają dokumenty znajdujące się w spółdzielni mieszkaniowej i są zameldowane na pobyt stały wraz z ojcem w tym samym lokalu mieszkalnym. Na dowód tego skarżący załączył kserokopie: własnego oświadczenia z dnia 31 stycznia 2006 r. i przydziału lokalu mieszkalnego nr 3312/97 z dnia 13 marca 1997 r.
Skarżący wskazał, iż złożył do sądu powszechnego pozew o rozwód, a zatem chciałby, aby przyznać mu prawo do zaliczki alimentacyjnej na wszystkie dzieci do czasu orzeczenia i uprawomocnienia się wyroku stwierdzającego rozwód.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem.
Zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
W świetle art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. Nr 86, poz. 732 ze zm.), dalej: "ustawa", zaliczka alimentacyjna przyznawana jest dla osób samotnie wychowujących dzieci, uprawnionych do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna. Zaliczka alimentacyjna przysługuje osobie uprawnionej do ukończenia 18 roku życia albo w przypadku, gdy uczy się w szkole lub w szkole wyższej do ukończenia 24 roku życia, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 583,00 zł (art. 7 ustawy).
Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy osobą uprawnioną w rozumieniu ustawy jest osoba uprawniona do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna, jeżeli: a) osoba uprawniona jest wychowywana przez osobę samotnie wychowującą dziecko, w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych, b) osoba uprawniona jest wychowywana przez osobę pozostającą w związku małżeńskim z osobą, która przebywa w zakładzie karnym powyżej 3 miesięcy albo jest całkowicie ubezwłasnowolniona, c) jest osobą uczącą się, w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. W myśl zaś art. 3 pkt 17a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. (tekst jednolity Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), osobą samotnie wychowująca dzieci jest osoba będąca panną, kawalerem, wdową, wdowcem, osobą pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobą rozwiedzioną, chyba że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem.
Organ pierwszej instancji – na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy – decyzją z dnia 21 kwietnia 2006 r., nr [...], przyznał zaliczkę alimentacyjną na J. K., K. K. i P. K. w okresie od 1 września 2005 r. do 31 sierpnia 2006 r., zaś decyzją z dnia 27 września 2006 r., nr [...], przyznał zaliczkę alimentacyjną na D. K. w okresie od 1 lipca 2006 r. do 31 sierpnia 2006 r. Przepis art. 29 ust. 1 ustawy stanowi bowiem, iż osoba uprawniona do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna, wychowywana przez osobę pozostającą w związku małżeńskim, nabywa prawo do zaliczki, przez okres jednego roku, jeżeli osoba pozostająca w związku małżeńskim złożyła do sądu pozew o rozwód albo separację i spełnione są pozostałe warunki określone w ustawie. Prawo do zaliczki alimentacyjnej ustalone na podstawie powołanego przepisu wygasło więc z dniem 1 września 2006 r.
Sąd Okręgowy w L. wyrokiem z dnia 26 września 2006 r., [...], w pkt I orzekł separację małżeństwa W. K. i W. K., w pkt II wykonywanie władzy rodzicielskiej nad dziećmi K., P. i D. powierzył obojgu rodzicom, z tym, że miejsce zamieszkania małoletniego K. ustalił przy ojcu, a małoletnich P. i D. przy matce, w pkt III zasądził od W. K. na rzecz P. i D. alimenty, płatne do rąk matki, w miejsce alimentów zasądzonych na te dzieci wyrokiem Sądu Rejonowego w L. z dnia 20 kwietnia 2004 r., [...], w pkt IV utrzymał dotychczasowe warunki i wysokość alimentów zasądzonych powyższym wyrokiem Sądu Rejonowego od matki na rzecz K., płatne do rąk W. K. Wyrok ten w pkt I i IV uprawomocnił się w dniu 2 listopada 2006 r., a w pkt II i III uprawomocnił się w dniu 19 czerwca 2007 r.
Oznacza to, że skarżący nabył status osoby samotnie wychowującej dziecko w dniu 2 listopada 2006 r., to jest z datą uprawomocnienia się powołanego wyroku Sądu Okręgowego w L., w pkt I tego wyroku dotyczącym orzeczenia separacji małżeństwa W. K. i W. K. Organy administracji orzekające w sprawie prawidłowo przyznały więc skarżącemu prawo do zaliczki alimentacyjnej od 1 listopada 2006 r., wobec nabycia prawa do tego świadczenia. Zasadnie również odmówiono w tej sytuacji skarżącemu przyznania zaliczki alimentacyjnej dla J. K., K. K., P. K. i D. K. w okresie od 1 września 2006 r. do 31 października 2006 r.
W świetle treści omawianego wyroku zmieniony został dotychczasowy tytuł wykonawczy z dnia 28 lutego 1995 r., będący podstawą do ustalenia prawa do zaliczki alimentacyjnej na rzecz K. K., P. K. i D. K. Skoro Sąd Okręgowy ustalił miejsce zamieszkania dzieci skarżącego P. i D. przy matce i zasądził od skarżącego alimenty na ich rzecz, to należało odmówić przyznania zaliczki alimentacyjnej za okres po uprawomocnieniu się wyroku Sądu Okręgowego w tym zakresie, a więc od 1 lipca 2007 r. do 31 sierpnia 2007 r. Dlatego też stanowisko strony skarżącej, iż powołany wyrok Sądu Okręgowego w części ustalającej miejsce zamieszkania P. i D. przy matce nie ma znaczenia w związku z tym, że dzieci J. K., K. K., P. K. i D. K. są zameldowane w lokalu mieszkalnym ojca i z nim mieszkają, jest niezasadne. Prawomocny wyrok sądu powszechnego wiąże nie tylko ten sąd i strony postępowania, ale także inne sądy i organy administracji publicznej. Podniesiona w skardze okoliczność, iż skarżący złożył do sądu powszechnego pozew o rozwód nie ma zatem znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji.
Prawidłowo organy administracji ustaliły również prawo do zaliczki alimentacyjnej dla J. K. i K. K., którym przyznano zaliczkę w okresie od 1 listopada 2006 r. do dnia 31 sierpnia 2007 r., to jest od miesiąca spełnienia ustawowych warunków do zaliczki alimentacyjnej. W świetle art. 10 ust. 1 ustawy prawo do zaliczki alimentacyjnej ustala organ właściwy wierzyciela począwszy od miesiąca, w którym został złożony u komornika sądowego wniosek wraz z wymaganą dokumentacją, do końca okresu zasiłkowego.
W tej sytuacji nie można zarzucić organom administracji orzekającym w sprawie naruszenia obowiązujących przepisów, dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło