II SA/Lu 950/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [....] nr [...] w przedmiocie zasiłku dla opiekuna; w zakresie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym postanawia przyznać P. W. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata o wyznaczenie którego zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej Po wydaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 25 czerwca 2015., sygn. akt II SA/Lu 950/14 – skarżący P. W. złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. W formularzu wniosku PPF wskazał, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z ojcem, którym się opiekuje, utrzymując się z jego emerytury w kwocie [...] zł netto (decyzja ZUS z dnia 11 czerwca 2014 r.). Majątek wnioskodawcy stanowi zaś dom murowany o pow. 100 m2, oraz grunty rolne o pow. 8,65 ha, które oddał w użytkowanie synowi i nie osiąga z tego tytułu żadnych dochodów. Dodał, że emerytura ojca obciążona jest potraceniami w kwocie [...] zł miesięcznie. Ponadto dodał, że ojciec z posiadanej emerytury spłaca "raty w P." w wysokości [...] zł miesięcznie. Oświadczył ponadto, że na wydatki miesięczne jakie ponoszą osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym składają się wydatki na leki - 200 zł, energie elektryczną - 190 zł , gaz - 50 zł oraz opłata za telefon - 30 zł. Postanowieniem z dnia 13 lipca 2015 r., sygn. akt II SA/Lu 950/15 referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. W uzasadnieniu referendarz sądowy podkreślił, że wyzbycie się majątku (nieodpłatne oddanie synowi wszystkich gruntów rolnych), wskutek czego m.in. utracona została możliwość uzyskania środków finansowych nie może stanowić okoliczność uzasadniającej przyznanie takiej osobie prawa pomocy. Jednocześnie wyjaśnił, że przyznania żądanego prawa pomocy nie uzasadnia także fakt, że znaczną część dochodów rodziny pochłania spłacanie pożyczek oraz dokonywane potrącenia komornicze. Wskazać bowiem należy, że brak jest podstaw aby zobowiązania cywilne (np. wobec banków), czy inne zobowiązania publicznoprawne przedkładać nad obowiązek poniesienia kosztów zainicjowanego przez stronę postępowania sądowego. Od powyższego postanowienia P. W. wniósł sprzeciw, w którym wyjaśnił, że ze względu na to, że opiekuje się ojcem, nie może "uprawiać pola". Ponadto wskazał, że "pole nie jest własnością tylko ojca i nie ma możliwości jego sprzedania", a "nikt nie chce wziąć odpłatnie pola w dzierżawę". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, w sytuacji, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Skarżący złożył wniosek o ustanowienie adwokata, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Uwzględnienie takiego żądania jest możliwe, gdy wnoszący jest osobą, której środki do życia ze względu na okoliczności życiowe są na tyle ograniczone, że zaspokajają jedynie podstawowe potrzeby życiowe, w związku z czym poniesienie przez wnioskodawcę choć części kosztów sądowych prowadziłoby do powstania uszczerbku utrzymania koniecznego dla niego i jego rodziny. Przedstawione przez skarżącego oświadczenia na okoliczność jego sytuacji majątkowej daje podstawę do przyjęcia, że nie jest on w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata, a brak profesjonalnego pełnomocnika na tym etapie postępowania mógłby go pozbawiać ochrony swoich praw. Z tych względów należało orzec, jak w sentencji postanowienia.