II SA/Lu 951/05

WyrokWSA w Lublinie2006-03-28

Skład orzekający: Leszek Leszczyński, Grażyna Pawlos-Janusz, Jerzy Drwal

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy konflikt między współwłaścicielami nieruchomości, wynikający z odrębnej własności lokali, stanowi obiektywną przyczynę niewykonalności obowiązku nałożonego decyzją administracyjną na wszystkich współwłaścicieli?
Ratio decidendi
Konflikty między współwłaścicielami, nawet wynikające z odrębnej własności lokali, nie stanowią obiektywnej przyczyny niewykonalności obowiązku nałożonego decyzją administracyjną na wszystkich współwłaścicieli. Przepisy prawa, w tym ustawa o własności lokali, przewidują mechanizmy zarządu rzeczą wspólną i umożliwiają wykonanie obowiązków mimo braku porozumienia między współwłaścicielami. Organ egzekucyjny ma prawo prowadzić egzekucję wobec każdej ze współzobowiązanych osób.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M.G. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nałożeniu na M.G. grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku nałożonego decyzją administracyjną. Obowiązek ten dotyczył wykonania włazów na dach, ław i trepów kominiarskich w budynku, którego M.G. jest współwłaścicielką. Skarżąca podnosiła, że obowiązek jest niewykonalny z przyczyn faktycznych, wynikających z konfliktu z innymi współwłaścicielami i odrębnej własności lokalu, a organy nie przeprowadziły oględzin.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę M.G. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca ) Asesor WSA Jerzy Drwal, Protokolant Sekretarz sądowy Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2006 r. sprawy ze skargi M.G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] września 2005r., znak: [...] wydanym na podstawie art.138§1pkt.1 kpa w zw. z art. 18, art.23§2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2002r., Nr 110, poz.968 ze zm.) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu zażalenia pełnomocnika M.G. utrzymał mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2005r., znak: [...] nakładające na M.G. grzywnę w wysokości 5000zł w celu przymuszenia wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia [...] lipca 2005r., znak: [...]. M.G. jest współwłaścicielką budynku przy ul. [...] i w tytule wykonawczym z dnia [...]lipca 2005r. wraz z innymi współwłaścicielami została zobowiązana do wykonania włazów na dach, ław oraz trepów kominiarskich w tym budynku. Reprezentujący ją pełnomocnik zarzucił w zażaleniu niewykonalność nałożonego na skarżącą obowiązku, wynikającą z trwającego między współwłaścicielami konfliktu. Organ odwoławczy nie podzielił argumentacji zażalenia i stwierdził, że niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym oznacza, iż istnieją niezależne od zobowiązanego, trwałe przyczyny, o charakterze prawnym lub faktycznym, które uniemożliwiają wykonanie obowiązku, a w niniejszej sprawie takie okoliczności nie zachodzą. Poza tym zdaniem organu, okoliczność, iż skarżąca jest właścicielką wyodrębnionego lokalu nie ma znaczenia w sprawie, bowiem obowiązkiem wszystkich współwłaścicieli w równym stopniu jest utrzymanie w należytym stanie części wspólnych budynku, niezależnie od tego czy posiadają oni wyodrębnione lokale czy też nie. Skargę do sądu administracyjnego wniósł reprezentujący M.G. adwokat R.C. domagając się uchylenia powyższego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Skarżący zgadzając się ze stanowiskiem organu, iż przepisy nie różnicują - ze względu na odrębną własność lokali - obowiązku utrzymywania części wspólnych budynku w należytym stanie, ponownie zarzucił, że nałożone obowiązki w stosunku do skarżącej nie są wykonalne z przyczyn faktycznych, gdyż jest ona właścicielką wyodrębnionego lokalu nr [...] położnego na parterze, zaś wykonanie włazów na dach, ław i trepów kominiarskich jest możliwe tylko z wyodrębnionych lokali nr [...],[...],[...] i [...], które znajdują się na ostatnim piętrze i są w wyłącznym użytku ich właścicieli, z którymi skarżąca pozostaje w konflikcie. Ponadto zarówno organ pierwszej, jak i drugiej instancji nie przeprowadziły oględzin przedmiotowego budynku, co było- zdaniem skarżącego- niezbędne dla dokonania prawidłowych ustaleń. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1§1i2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonego aktu w zakresie jego zgodności z prawem. Zaskarżone postanowienie prawa nie narusza. Decyzją ostateczną z dnia [...] listopada 2001r. znak: [...]Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta , nakazał E. i A. małż. F., Z.T., M.G., W.G., W. i E. małż. W., A.D., B. i M. małż. M. oraz W.D., będącym współwłaścicielami budynku mieszkalnego przy ul. [...] wykonać włazy na dach przedmiotowego budynku w ilości i usytuowaniu zgodnym z projektem technicznym, będącym załącznikiem do decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] lipca 1993r., znak:[...] oraz wykonać ławy i trepy kominiarskie przy każdym trzonie kominowym w terminie do dnia 15 grudnia 2001r. Zgodzić się trzeba ze stanowiskiem skarżącej, że na każdym etapie postępowania, w tym również w postępowaniu egzekucyjnym należy badać wykonalność decyzji. Sąd nie podziela natomiast zarzutów skargi, iż powyższa decyzja jest w stosunku do M.G. niewykonalna. W świetle poglądów doktryny i orzecznictwa sądowoadministracyjnego niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym (art. 33pkt. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 1991r., Nr 36, poz.161 ze zm.) istnieje wówczas, gdy istnieją niezależne od zobowiązanego, a więc obiektywne przyczyny braku możliwości wykonania obowiązku. (por. System egzekucji administracyjnej, red. J. Niczyporuk, S. Fundowicz, J. Radwanowicz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004, s.520). Niewykonalność może wynikać z przyczyn faktycznych, w sytuacji, gdy z przyczyn technicznych nie jest możliwe wykonanie nałożonych obowiązków lub prawnych, gdy decyzja sprzeczna jest przepisami. Orzecznictwo przyjmuje przy tym zgodnie, iż względy ekonomiczne i finansowe nie uzasadniają twierdzenia o niewykonalności obowiązku, choćby w znacznym stopniu utrudniały jego wykonanie (zob. wyrok NSA z dnia 10 maja 1984r., II SA 1989/83, ONSA 1984, Nr 1, poz.45; wyrok NSA z dnia 20 grudnia 1985r., I SA 804/84, ONSA 1984, Nr 2, poz.123) Zdaniem Sądu okoliczność, iż w związku z wyodrębnioną własnością lokali M.G. i wszystkich pozostałych współwłaścicieli zobowiązanych do wykonania przedmiotowych obowiązków, a także istniejącym pomiędzy nimi konfliktem, M.G. nie ma faktycznej i prawnej możliwości wykonania tych obowiązków, bowiem musiałaby to uczynić z lokali pozostałych współwłaścicieli, którzy nie wyrażają na to zgody, zaś wejście w asyście pracowników nadzoru budowlanego byłoby bezprawne, nie usprawiedliwia niewykonania przez nią nałożonych obowiązków. Nie są to bowiem takie przyczyny, które obiektywnie uniemożliwiają jej wykonanie wskazanych czynności. Z przepisu art. 12ust.3 oraz 13 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali (Dz.U. z 2000r., Nr 80, poz.903 ze zm.) wynika, że na właścicielach zarówno lokali wyodrębnionych, jak i nie wyodrębnionych ciążą obowiązki związane z utrzymaniem części wspólnych tych lokali w należytym stanie. Jednocześnie z art. 19 cyt. ustawy wynika, że w budynkach, w których liczba wszystkich lokali nie jest większa niż siedem, co ma miejsce w niniejszej sprawie, do zarządu nieruchomością wspólną mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego, które to przepisy w szczególności regulują sposób zarządu rzeczą wspólną w razie sporów istniejących pomiędzy współwłaścicielami. Zarząd rzeczą wspólną obejmuje wszelkie czynności faktyczne i prawne, w tym również wykonywanie obowiązków nałożonych decyzją administracyjną. Z kolei w odniesieniu do budynków, w których lokali jest więcej niż siedem, stosuje się przepisy o zarządzie nieruchomością wspólną, które również regulują sytuacje braku porozumienia pomiędzy współwłaścicielami. (np. art. 13ust.2, zgodnie z którym, na żądanie zarządu właściciel lokalu jest obowiązany zezwalać na wstęp do lokalu, ilekroć jest to niezbędne do przeprowadzenia konserwacji, remontu albo usunięcia awarii w nieruchomości wspólnej, a także w celu wyposażenia budynku, jego części lub innych lokali w dodatkowe instalacje) Obowiązujące przepisy zapobiegają zatem sytuacjom, w których z powodu braku zgody osób, których wymagane jest współdziałanie, nie można wykonać obowiązków prawnych. Z tego względu należy uznać, że konflikty pomiędzy zobowiązanymi w tytule wykonawczym współwłaścicielami nie stanowią okoliczności uniemożliwiających wykonanie decyzji administracyjnej. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę stoi bowiem na stanowisku, iż w przypadku, gdy w tytule wykonawczym jako osoby zobowiązane wymienieni są współwłaściciele, o niewykonalności obowiązku w rozumieniu art. 33 pkt.6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji można mówić tylko wówczas, gdy żadna z osób nie może go wykonać z przyczyn obiektywnych. Jednocześnie stwierdzić należy, że– wbrew stanowisku skargi- obowiązujące przepisy o postępowaniu egzekucyjnym nie wprowadzają odmiennych zasad prowadzenia egzekucji w sytuacji, gdy zobowiązanych jest łącznie kilka osób. Z tego względu organ egzekucyjny ma prawo prowadzić egzekucję wobec każdej ze współzobowiązanych w tytule wykonawczym osoby, natomiast kwestię ich wzajemnych rozliczeń w związku z wykonaniem przez jedną lub część z nich nałożonego obowiązku regulują właściwe przepisy prawa materialnego. Zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z trybem przewidzianym w przepisach powołanej ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 1991r., Nr 36, poz.161 ze zm.). Stosownie do art. 15 cyt. ustawy organ egzekucyjny wezwał M.G. do wykonania obowiązku określonego powyższą decyzją. Wobec bezskutecznego upływu 7-dniowego terminu wszczął egzekucję na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego (art.26§2ustawy), odpowiadającego wymogom określonym w art. 27 tej ustawy. Przed wydaniem postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia organ egzekucyjny organ na podstawie art.122§1pkt.1i2 doręczył zobowiązanej odpis tytułu wykonawczego oraz postanowienie o nałożeniu grzywny. Należy przy tym zauważyć, że organ egzekucyjny w rozpatrywanej sprawie należycie objął postępowaniem egzekucyjnym wszystkich współwłaścicieli budynku, na których zostały nałożone ostateczną decyzją PINB z dnia [...] listopada 2001r. obowiązki. Na wszystkich współwłaścicieli nałożono grzywnę w celu przymuszenia w takiej samej wysokości tj. po 5000zł. Wysokość nałożonej grzywny jest przy tym zgodna z przepisami obowiązującymi w dacie wydania zaskarżonego postanowienia, tj. z art. 121§2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2002r., Nr 110, poz.968 ze zm.). Z powyższych względów stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu egzekucyjnego są zgodne z prawem, a zatem skarga jaka pozbawiona uzasadnionych podstaw prawnych podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło