II SA/Lu 953/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędzia WSA Jacek Czaja, Asesor WSA Małgorzata Fita-Mazurek (spr.), Protokolant Przemysław Gumieniak, po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2004 r. sprawy ze skargi [...] SA w L. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zameldowania uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...] nr [...] Sygn. akt: 3 II SA /Lu 953 /03 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...], Nr [...] wydaną z upoważnienia Wojewody na podstawie art. 138 §1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. Nr 98, poz. 1071 z 2000 r. ze zm.), w związku z art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz.U. Nr 87, poz. 960 z 2001 r. ze zm.) oraz wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., sygn. K 20/01 (Dz. U. Nr 78, poz. 716 z 2002 r.), po rozpatrzeniu odwołania pełnomocnika "[...]" S.A. w L. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...], Nr [...] orzekającej o zameldowaniu R. B. na pobyt stały w lokalu położonym przy ul. E. w L. utrzymano w mocy przedmiotową decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, iż decyzją organu pierwszej instancji słusznie orzeczono o zameldowaniu R. B. na pobyt stały w lokalu położonym przy ul. E. Odwołanie pełnomocnika "[...]" S. A. w L., w którym podniesiono zarzuty dotyczące nie ustalenia w postępowaniu wyjaśniającym sprawy dotyczącej charakteru przeznaczenia lokalu zajmowanego przez R. B. oraz braku posiadania przez niego tytułu prawnego do zajmowanego lokalu są bezzasadne. W toku postępowania dowodowego ustalono, że pomiędzy stronami toczyło się postępowanie przed Sądem Rejonowym, sygn. akt: [...], z powództwa "[...]" S.A. przeciwko W. A., R. i A. B. o nakazanie opróżnienia lokalu mieszkalnego położonego w L. przy ul. E., w którym sąd wyjaśnił w sposób nie budzący wątpliwości kwestie podnoszone w odwołaniu. Z uwagi na to, że prawomocne orzeczenie sądu wiąże organ administracji, dokonywanie ustaleń przez organ administracji w kwestii rozstrzygniętej przez sąd jest niedopuszczalne. W aktualnym stanie prawnym, zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., sygn. K 20/01, w myśl którego zameldowanie jest jedynie stwierdzeniem stanu faktycznego, osoba zainteresowana powinna wykazać tylko i wyłącznie fakt zamieszkiwania w lokalu, w którym chce być zameldowana, co w konkretnym przypadku, w sposób nie budzący wątpliwości zostało ustalone. Na przedmiotową decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie złożył pełnomocnik "[...]" S.A., w której zarzuca niezgodność z prawem zaskarżonej decyzji poprzez naruszenie: art. 5 ust. 2 oraz art. 9 b ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez doprowadzenie na skutek wydania zaskarżonej decyzji do posiadania przez zameldowaną osobę w jednym czasie dwóch miejsc stałego pobytu oraz z powodu braku wskazania w zaskarżonej decyzji numeru lokalu w obiekcie, w którym dokonano zameldowania na pobyt stały; art. 7 i 8 k.p.a. przez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz przeprowadzenie postępowania w taki sposób, że mogło to naruszyć zaufanie do organów państwa, a to w szczególności przez pisemne przesądzenie przez organ II instancji jeszcze w trakcie postępowania w I instancji o zakończeniu tego postępowania mimo nie przeprowadzenia wnioskowanych dowodów, w tym pominięcie w istotnej dla rozstrzygnięcia sprawie określenia charakteru budynku i lokalu, w którym wnioskodawca miał być zameldowany na pobyt stały. Dotyczyło to także zaniechania wyjaśnienia powodów błędnego wskazania w zebranych częściowo dowodach numeru policyjnego i geodezyjnego nieruchomości, na której przedmiotowy budynek miał być usytuowany; art. 77 i 78 k.p.a. z powodu nie przeprowadzenia tak przez organ I jak i II instancji w należytym zakresie postępowania dowodowego, a w szczególności przerywanie bez podania przyczyny rozpoczętego dowodu zgłoszonego przez stronę skarżącą, dotyczącego uzyskania opinii Wydziału Architektury i Administracji Budowlanej Urzędu Miejskiego o możliwości zamieszkiwania na stałe ludzi w lokalu socjalno – gospodarczym przy ul. E., co do którego wydana została decyzja o rozbiórce, ustalenia czy wydana była decyzja o zmianie przeznaczenia obiektu na budynek mieszkalny, zażądania od wnioskodawcy przedstawienia tytułu prawnego do zamieszkiwanego lokalu oraz ustalenia czy i gdzie zameldowani są na stałe wnioskodawcy; art. 365 § 1 k.p.c. przez bezpodstawne przyjęcie, iż wyrok Sądu Rejonowego z dnia [...] lipca 2002 r., sygn. akt: [...], który dotyczył oddalenia pozwu wniesionego przez "[...]" S.A. o eksmisję strony – wnioskodawcy, wiązał organ administracji w ten sposób, że stanowił o ustaleniu podstawy prawnej stałego zajmowania przez wnioskodawcę tego lokalu, podczas gdy było to jedynie stwierdzenie bezskuteczności rozwiązania stosunku prawnego dokonanego przez poprzedniego właściciela nieruchomości. Ponadto pełnomocnik "[...]" S. A. w L. podniósł, iż organy administracji wydające decyzje w niniejszej sprawie pominęły fakt braku podstawy prawnej do zajmowania lokalu przez wnioskodawców, z uwagi na dokonane w dniu [...] stycznia 2003 r. wypowiedzenie im stosunku prawnego zajmowania lokalu w budynku socjalno – gospodarczym przeznaczonym do rozbiórki. Mając na uwadze powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Wydziału Spraw Obywatelskich i Migracji Urzędu Wojewódzkiego, działający z upoważnienia Wojewody wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. W uzasadnieniu podtrzymał argumentację podaną w zaskarżonej decyzji oraz podniósł dodatkowo okoliczność, iż dokonana w sprawie kontrola meldunkowa przez funkcjonariusza Komisariatu III Policji wykazała, że R. B. zamieszkuje w lokalu przy ul. E. Na podstawie art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Mając na uwadze art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie. Wydając decyzję o zameldowaniu R. B. w lokalu położonym w L. przy ul. E. zarówno organ I instancji, jak i w postępowaniu odwoławczym, organ II instancji, powinien zbadać przesłanki niezbędne dla jego zameldowania, a wynikające z dyspozycji art. 5 ust. 2 w związku z art. 11 ust. 1 oraz spełnić warunki określone w art. 9 b ustawy z dnia 20 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W toku postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ orzekający w I instancji, pełnomocnik "[...]" S.A. w L. wniósł pismem z dnia [...] lutego 2003 r. o zbadanie kwestii dotyczącej faktu posiadania przez R. B. miejsca zameldowania stałego. W aktach niniejszej sprawy znajdują się kopie dowodów osobistych rodziców R. B. W. B. i A. B., w których zamieszczony jest wpis dotyczący zameldowania ich na pobyt stały od 1981 r. pod adresem: O., ul. N., natomiast nie ma wpisu dotyczącego wymeldowania z powyższego miejsca. W aktach sprawy brakuje kopii dowodu osobistego R. B., w którym powinien znajdować się zapis stwierdzający miejsce jego zameldowania (art. 37 ustawy o ewidencji ludności). Nie ma również innych dokumentów, z których wynikałoby, iż organ badał kwestie związane z dotychczasowym meldunkiem wnioskodawcy. Zwłaszcza, iż od urodzenia do dnia wydania zaskarżonej decyzji R. B. zamieszkiwał z rodzicami. Mając na uwadze brzmienie art. 5 ust. 2 cytowanej ustawy stanowiącego o tym, że w tym samym czasie można mieć tylko jedno miejsce pobytu stałego, a także pozostającego z nim w związku art. 11, który określa, że osoba zobowiązana do zameldowania na pobyt stały przedstawia organowi gminy właściwemu ze względu na nowe miejsce jej pobytu stałego zaświadczenie o wymeldowaniu się z poprzedniego miejsca pobytu stałego, nie można wydać decyzji o zameldowaniu osoby, która nie wymeldowała się z miejsca dotychczasowego pobytu stałego. Również wydane z upoważnienia zawartego w art. 51 wymienionej wyżej ustawy rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 grudnia 2002 r. w sprawie zgłaszania i przyjmowania danych niezbędnych do zameldowania i wymeldowania oraz prowadzenia ewidencji ludności i ewidencji wydanych i utraconych dowodów osobistych (Dz.U. Nr 236, poz. 1999) w § 2 ust. 1 stanowi, że dokonując zameldowania na pobyt stały, osoba przedstawia zaświadczenie o wymeldowaniu się z poprzedniego miejsca pobytu stałego. Ponadto dokonując zameldowania organ powinien dokładnie oznaczyć adres, pod którym zameldowanie następuje. Mając na uwadze przepis art. 9 b ust. 2 ustawy o ewidencji ludności adres określa się przez podanie w gminach, które uzyskały status miasta – nazwy miasta (dzielnicy), ulicy, numeru domu, lokalu (pomieszczenia) oraz nazwy województwa. W niniejszej sprawie bezsporny jest fakt, iż w budynku przy ul. E., w poszczególnych lokalach zamieszkuje kilka rodzin, więc powinny być one oznaczone, a następnie uwidocznione w danych zgłaszanych organowi dokonującemu zameldowania. Wydając decyzję o zameldowaniu, organy administracji nie oznaczyły prawidłowo adresu R. B. Ponadto sąd uznał, iż słuszny jest zarzut pełnomocnika "[...]" S.A. w L. dotyczący kwestii konieczności określenia charakteru budynku i lokalu, w którym wnioskodawca miał być zameldowany na pobyt stały. Mając bowiem na uwadze przepis art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tj. Dz. U. Nr 80, poz. 903 z 2000 r.) samodzielnym lokalem mieszkalnym jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na pobyt stały ludzi, które wraz z pomieszczeniami służą zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych. Spełnienie powyższych wymagań potwierdza starosta w formie zaświadczenia. Pojęcie służenia zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych w znaczeniu tego przepisu może być spełnione w odniesieniu do lokalu mieszkalnego wówczas, gdy udzielone zostało zezwolenie na użytkowanie, bądź na zmianę sposobu użytkowania budynku, w którym lokal ten jest usytuowany (art. 59 oraz 71 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane, tj. Dz.U. Nr 106, poz. 1126 z 2000 r.). Dlatego wydanie zaświadczenia o spełnieniu wymagań samodzielności lokalu mieszkalnego określone w art. 2 ust. 2 i 3 ustawy o własności lokali, może nastąpić dopiero po dopuszczeniu do użytkowania bądź po uzyskaniu pozwolenia na zmianę użytkowania budynku, w którym lokal ten jest usytuowany. Wydany przez Sąd Rejonowy wyrok z dnia [...] lipca 2002 r., sygn. akt: [...] oddalający powództwo "[...]" S.A. w L. wniesione przeciwko W., A., R. i A. B. o nakazanie opróżnienia lokalu mieszkalnego położonego w L. przy ul. E. nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy i nie zwalnia organów administracji od przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w przedmiocie ustalenia czy w przedmiotowy lokal przeznaczony jest na pobyt stały ludzi. Odnośnie zarzutu braku podstawy prawnej zajmowania wymienionego wcześniej lokalu przez wnioskodawcę i jego rodzinę zważyć należy, że ewidencja ludności służy rejestracji danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc stanu faktycznego a nie stanu prawnego. Zameldowanie pod określonym adresem potwierdza zatem jedynie zamieszkania osoby, a nie legalność jej pobytu w określonym lokalu. Mając na uwadze powyższe, organy administracji wydając decyzje w sprawie zameldowania na pobyt stały R. B. naruszyły wyżej wymienione przepisy materialnoprawne, a także poprzez nie wyjaśnienie przedstawionych wcześniej kwestii – art. 7 i 77 kodeksu postępowania administracyjnego. Naruszenia te mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ zbada okoliczności, których nie wyjaśnił w postępowaniu dowodowym odnośnie dotychczasowego zameldowania R. B., kwestię związaną z nieprawidłowym oznaczeniem adresu zamieszkania, a także zbada czy budynek położony w L. przy ul. E. przeznaczony jest na stały pobyt ludzi. Z tych też względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) należało orzec jak w sentencji.