II SA/Lu 954/06
WyrokWSA w Lublinie2007-01-30
Skład orzekający: Joanna Cylc-Malec, Jerzy Drwal, Maciej Kierek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ostateczna decyzja administracyjna nakładająca na stronę obowiązek, może zostać zmieniona lub uchylona w trybie art. 155 k.p.a., jeśli przepis szczególny wyklucza taką możliwość?Ratio decidendi
Ostateczna decyzja administracyjna, nawet jeśli nakłada na stronę obowiązek, może być zmieniona lub uchylona w trybie art. 155 k.p.a., pod warunkiem, że przemawia za tym interes społeczny i słuszny interes strony, a przepisy szczególne nie wykluczają takiej możliwości. W niniejszej sprawie art. 33 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy Prawo ochrony środowiska stanowił przepis szczególny wykluczający możliwość przedłużenia terminu zamknięcia składowiska odpadów, który był terminem prawa materialnego.Stan faktyczny
Wójt Gminy złożył wniosek o zmianę ostatecznej decyzji Starosty nakazującej zamknięcie składowiska odpadów do dnia 31 grudnia 2005 r., domagając się przedłużenia tego terminu do 31 grudnia 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą zmiany terminu, uznając, że termin zamknięcia składowiska jest terminem prawa materialnego i nie podlega wydłużeniu. Wójt Gminy zaskarżył decyzję SKO do WSA, zarzucając naruszenie art. 33 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Sędziowie Asesor WSA Jerzy Drwal,, Sędzia NSA Maciej Kierek, Protokolant Asystent sędziego Marcin Małek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi Wójta Gminy . na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji w sprawie stwierdzenia konieczności zamknięcia składowiska odpadów oddala skargę.
Decyzją z dnia [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze porozpatrzeniu odwołania Wójta Gminy od decyzji wydanej z upoważnienia Starosty z dnia [...]. o odmowie zmiany ostatecznej decyzji Starosty z dnia [...] stwierdzającej konieczność zamknięcia składowiska odpadów zlokalizowanego na działce Nr 816 w miejscowości D. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ orzekający wskazał, że działający z urzędu Starosta decyzją z dnia [...] , wydaną po analizie przeglądu ekologicznego składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne w D. orzekł o konieczności jego zamknięcia. Jednocześnie określił, że warunkiem zamknięcia składowiska jest dokończenie jego eksploatacji poprzez prowadzenie eksploatacji uzupełniającej w obrębie istniejącego składowiska i przystąpienie do rekultywacji oraz uporządkowania terenu składowiska do dnia 31 grudnia 2005 r. Zobowiązał zarządzającego składowiskiem do opracowania i przedłożenia w terminie do 30 czerwca 2004 r. technicznego sposobu zamknięcia składowiska odpadów wraz z harmonogramem działań związanych z rekultywacją składowiska oraz wykonanie do dnia 31 grudnia 2004 r. otworów obserwacyjnych na potrzeby monitoringu wód podziemnych.
Zarządzającym składowiskiem jest Wójt Gminy . W wyniku wydania decyzji nałożono na niego między innymi obowiązek ostatecznego zamknięcia składowiska do dnia 31 grudnia 2005 r. (nabycie prawa). Przed upływem tego terminu Wójt zwrócił się do organu pierwszej instancji o określenie nowego terminu i wyznaczenie go na dzień 31 grudnia 2007r.
Taki stan faktyczny i prawny wyczerpywał przesłanki zastosowania trybu przewidzianego w art. 155 kpa przy rozpatrywaniu wniosku.
Jednakże, zdaniem Kolegium skoro przegląd ekologiczny potwierdził brak możliwości przystosowania istniejącego składowiska do wymogów określonych w przepisach ustawy o odpadach, właściwy organ ochrony środowiska obowiązany jest z urzędu – w terminie do dnia 31 grudnia 2003 r. – wydać decyzję o zamknięciu składowiska, określając termin zamknięcia składowiska oraz niezbędne działania do wykonania w czasie eksploatacji składowiska przed jego zamknięciem (art. 33 ust. 6). Ostatecznym terminem zamknięcia składowiska jaki może być określony w tej decyzji jest 31 grudnia 2005 r. Wprawdzie nie wynika to wprost z art. 33 ust. 6, ale analiza treści tego przepisu pozwala na wyprowadzenie takiego wniosku. Skoro bowiem w przypadku istnienia możliwości dostosowania funkcjonowania składowiska do przepisów ustawy zarządzający składowiskiem obowiązany jest dostosować je ( w drodze wykonania decyzji) do dnia 31 grudnia 2005 r., to tym bardziej w przypadku braku możliwości takiego dostosowania termin zamknięcia składowiska nie może być dłuższy niż 31 grudnia 2005 r. Jest to termin prawa materialnego i jako taki nie podlega przywróceniu bądź wydłużeniu. Ponadto Kolegium podkreśliło, że wprawdzie skarżący złożył wniosek o przedłużenie terminu określonego w decyzji Starosty z dnia [...] r. jeszcze przed jego upływem, ale termin określony w tej decyzji na dzień 31 grudnia 2005 r. w toku postępowania przed organem pierwszej instancji upłynął, stąd nie ma możliwości jego przedłużenia także i z tego powodu.
W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego Wójt Gminy wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Starosty Powiatowego w z dnia [...]., zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 33 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy Prawo ochrony środowiska i ustawy o odpadach oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z dnia 18 września 2001 r. z późn. zmianami).
W uzasadnieniu skargi skarżący podnosi, że z powołanego w skardze art. 33 nie wynika, by termin zamknięcia składowiska nie mógł być dłuższy niż 31 grudnia 2005 r. Jest to termin do dostosowania funkcjonowania składowiska do obowiązujących wymogów , a nie do jego zamknięcia. Zdaniem skarżącego, termin ustalony przez organ ochrony środowiska na podstawie art. 33 ust. 6 ma charakter terminu urzędowego i jako taki może być przedłużony.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosi o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie może być uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Sąd podzielił w całości stanowisko wyrażone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Przepis art. 155 kpa, na podstawie którego wydana została zaskarżona decyzja, określa prawne przesłanki dopuszczalności uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej, na mocy której strona nabyła prawa. Zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że pojęcie "nabycie prawa" należy rozumieć tym przypadku szeroko. Przyjmuje się, że każde rozstrzygnięcie sprawy indywidualnej, które kształtuje sytuację prawną strony, należy traktować jako rozstrzygnięcie , na podstawie którego strona "nabyła prawo".
Oznacza to, że także w sytuacji, gdy ostateczna decyzja administracyjna nakłada na stronę obowiązek – ma ona znamiona prawne decyzji, z której strona "nabyła prawo", bowiem decyzja ta kształtuje sytuację prawną strony przez określenie czy i jakie obowiązki i w jakim zakresie na niej ciążą.
Oznacza to więc także, iż ostateczna decyzja administracyjna, która nakłada na stronę określone obowiązki, może być uchylona lub zmieniona w trybie art. 155 kpa, jednakże zmiana taka lub uchylenie może nastąpić tylko wówczas, gdy przemawia za tym interes społeczny i słuszny interes strony, a uchyleniu lub zmianie nie sprzeciwiają się przepisy szczególne.
Należy bowiem wskazać, że postępowanie prowadzone w tym trybie jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem nie jest merytoryczne rozpoznanie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już w sprawie, decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie czy za zmianą (uchyleniem ) przemawia interes społeczny i słuszny interes strony przy jednoczesnym uwzględnieniu ewentualnych przepisów szczególnych, które wykluczałyby możliwość dokonania takiej zmiany lub uchylenia (vide: wyrok NSA z 23.03.2001 r., IV SA 1515/96, Lex nr 53442, wyrok NSA z 27.05.2003 r., IV SA 3205/01, M. Prawn. 2003//14/627, a także Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz pod red. B. Adamiak, J. Borkowski, wyd. 6, C.H. Beck, str. 694).
Tym przepisem szczególnym, który w sprawie niniejszej wyklucza możliwość zmiany decyzji jest art. 33 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy – Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 100, poz. 1085, z późn. zm.). Reguluje on trzy stany faktyczne i prawne związane z dostosowywaniem istniejących składowisk odpadów do wymagań technicznych i organizacyjnych, wynikających z przepisów prawa, w zależności od wyników przeglądu ekologicznego istniejącego składowiska odpadów.
W sprawie niniejszej bezsporny jest fakt, iż przegląd ekologiczny składowiska odpadów w D. potwierdził brak możliwości dostosowania funkcjonowania składowiska do wymogów określonych w przepisach ustawy o odpadach. Dlatego też właściwy organ ochrony środowiska wydał decyzję o jego zamknięciu w terminie do dnia 31 grudnia 2005 r. Termin taki nie wynika wprost z art. 33 ust. 6 wyżej cytowanej ustawy.
Sąd podziela jednak interpretację tego przepisu dokonaną przez organ orzekający. Skoro bowiem w przypadku istnienia możliwości do dostosowania funkcjonowania składowiska do wymogów przepisów ustawy o odpadach, zarządzający składowiskiem obowiązany jest je dostosować drodze wykonania decyzji do 31 grudnia 2005 r. , to tym bardziej w przypadku braku możliwości takiego dostosowania, termin zamknięcia składowiska nie może być dłuższy niż 31 grudnia 2005 r.
Słusznie zatem Kolegium podniosło, że jest to termin prawa materialnego i jako taki nie podlega wydłużeniu.
Mając zatem na względzie powyższe okoliczności i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) Sąd orzekł jak w sentencji.
kg
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło