II SA/Lu 963/02

WyrokWSA w Lublinie2004-01-21

Skład orzekający: G.Pawlos-Janusz, K.Sidor, B.Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba będąca ustawowym spadkobiercą, która nie posiada formalnego tytułu do spadku, może być uznana za stronę w postępowaniu administracyjnym dotyczącym rozbiórki obiektu budowlanego wchodzącego w skład spadku?
Ratio decidendi
Sąd uchylił postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania, uznając, że ustawowy spadkobierca nabywa spadek z mocy prawa z chwilą śmierci spadkodawcy, nawet bez formalnego stwierdzenia nabycia spadku przez sąd powszechny. Brak formalnego tytułu do spadku nie pozbawia takiej osoby przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym nieruchomości spadkowej, zwłaszcza gdy organy wcześniej traktowały ją jako stronę.
Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem stwierdził niedopuszczalność odwołania L.G. od decyzji nakazującej rozbiórkę budynku, uznając ją za osobę nieuprawnioną do wniesienia odwołania z uwagi na brak formalnego tytułu do spadku po zmarłych właścicielach. L.G. wniosła skargę do sądu, argumentując, że była traktowana jako strona w całym postępowaniu, a decyzja dotyczy obiektu spadkowego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA G.Pawlos-Janusz (spr.) Sędza NSA K.Sidor Asesor WSA B.Wiśniewski Protokolant E.Czarnecka po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi L.G. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2002r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania I uchyla zaskarżone postanowienie; II zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej L.G. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] czerwca 2002 r. wydanym na podstawie art. 134 kpa, po rozpatrzeniu odwołania L.G. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]kwietnia 2002r. znak: [...], nakazującej W.G. i M.G. dokonanie rozbiórki zniszczonej i nie użytkowanej połowy budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na działce nr. [...] przy ul. [...] oraz uporządkowanie terenu – stwierdził niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy podniósł, że odwołanie wniosła osoba nieuprawniona tj. osoba nie będąca stroną w sprawie w rozumieniu art. 28 kpa. Nakaz rozbiórki dotyczy obiektu budowlanego, którego wieczyści użytkownicy (F. i M.G.) zmarli, a postępowanie spadkowe nie zostało przeprowadzone i nieruchomość nie została objęta w posiadanie przez spadkobierców. L.G. zalicza się wprawdzie do ustawowych spadkobierców po F. i M. G. , ale nie ma formalnego tytułu do spadku. Zaskarżona decyzja nie wiąże się zatem z jej interesem lub obowiązkiem, bo nie posiada ona przymiotu strony w postępowaniu, w którym stosowane są materialnoprawne przepisy prawa budowlanego. Skargę do sądu administracyjnego wniosła L.G., domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia . Podniosła, że od początku postępowania administracyjnego dotyczącego rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego była traktowana przez organy administracyjne jako strona i czynnie w tym postępowaniu uczestniczyła. Została jej również doręczona decyzja z dnia [...] kwietnia 2002 r. i pouczono ją o możliwości wniesienia odwołania. Niezrozumiałe jest dla niej stanowisko organu odwoławczego, że jako ustawowej spadkobierczyni nie mającej formalnie stwierdzonych praw do spadku nie służy jej przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa. Decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego wchodzącego w skład spadku po F. i M. G. została skierowana do W i M. G. stwierdzonego tytułu do spadku. Niezrozumiałe jest dla niej stanowisko organu odwoławczego, że jako ustawowej spadkobierczyni nie mającej formalnie stwierdzonych praw do spadku nie służy jej przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa. Decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego wchodzącego w skład spadku p F. i M. G. została skierowana do W. i M. G., którzy również nie mają formalnie stwierdzonego tytułu do spadku. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując, argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się do zarzutów skargi podniósł, że organy nadzoru budowlanego nie są uprawnione do podejmowania działań o wydanie postanowienia o stwierdzeniu praw do spadku. Decyzja nakazująca rozbiórkę została skierowana do tych spadkobierców ustawowych, którzy w postępowaniu administracyjnym zobowiązali się do rozebrania stwarzającego zagrożenie budynku. L.G. została wyłączona z kręgu stron zobowiązanych do rozbiórki z uwagi na jej stanowisko zawarte w odwołaniu od decyzji PINB z dnia [...]stycznia 2002r. oraz w piśmie z dnia [...]marca 2002r. skierowanym do organu nadzoru budowlanego . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skardze nie można odmówić słuszności. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem postępowania jest rozbiórka obiektu budowlanego wchodzącego w skład spadku po F. i M. G.. Bezspornym jest w sprawie, że nie było prowadzone postępowanie o stwierdzenie praw do spadku i podział spadku, a skarżąca należy o kręgu spadkobierców ustawowych. Odmówienie jej zaskarżonym postanowieniem prawa do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji z powodu braku przymiotu strony, stanowi naruszenie prawa. Wydając decyzję o rozbiórce obiektu organ administracji ma bowiem obowiązek prowadzenia postępowania z udziałem spadkobierców nieruchomości nawet wówczas, gdy nie zapadło postanowienie sądu powszechnego stwierdzające nabycie spadku. Postanowienie takie ma jedynie charakter deklaratoryjny , gdyż zgodnie z art. 924 i 925 kc spadkobierca nabywa spadek z mocy prawa z chwilą otwarcia spadku, co następuje w dacie śmierci spadkodawcy. Należy poza tym zauważyć, iż w rozpatrywanej sprawie brak konsekwencji organów orzekających w sprawie w kwestii przyznawania i odmawiania skarżącej oraz pozostałym spadkobiercom F. I M. G. statusu strony. Z akt administracyjnych wynika, że postępowanie prowadzone było z udziałem wszystkich ustawowych spadkobierców. Organ I instancji decyzją z dnia [...] stycznia 2002r. obowiązek rozbiórki obiektu nałożył na wszystkich ustawowych spadkobierców, w tym na skarżącą (k.20). Rozpatrywane było nawet odwołanie skarżącej od tej decyzji. Argumentacja organu odwoławczego zawarta w odpowiedzi na skargę, że skarżąca sama pozbawiła się statusu strony przez złożenie określonej treści pisma procesowego nie znajduje żadnego uzasadnienia w obowiązujących przepisach. O udziale osoby w postępowaniu administracyjnym decyduje bowiem nie jej wola lecz odnośne przepisy prawa materialnego. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło