II SA/Lu 964/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Gdulewicz, Sędziowie NSA Anna Kwiatek, Władysław Sobuś (spr.), Protokolant sekr. sąd. Iwona Lachowska, po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi E. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] . II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę 10 zł ( dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania . I. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania E.G. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...] nakazującej E. i J.G. rozbiórkę fundamentów i ścian budynku gospodarczego o wymiarach 2,3 x 7,1 m zrealizowanego na działce nr 313/1 w miejscowości P.K. Nr 3 gm. G, bez dokonania wymaganego przepisami zgłoszenia zamiaru jego budowy, na podstawie art. 138 ( 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 106, poz. 1126 z 2000 r. ze zm.) w zw. z art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 106, poz. 1126 z 2000 r. ze zm.) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że w dniu 27 sierpnia 2002 r. pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego przeprowadzili oględziny na działce nr 313/1 w P.K. w zakresie budowanego budynku gospodarczego. II. W dniu [...] września 2002 r. , w wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję w której na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane nakazał E. i J.G. rozbiórkę wybudowanej części obiektu. Od takiego rozstrzygnięcia strona wniosła odwołanie. Organ II instancji decyzję powyższą uchylił, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji ze względu na brak podstaw rozstrzygnięcia w materiale dowodowym. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, w dniu [...] maja 2003 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję nakazującą rozbiórkę fundamentów i ścian budynku gospodarczego. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła E.G. Rozpoznając odwołanie, organ odwoławczy wskazał, iż organ I instancji prawidłowo dokonał oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Z uwagi zaś na niedopełnienie przez inwestora obowiązku zgłoszenia zamiaru wykonania przedmiotowych robót budowlanych przed ich podjęciem, słusznie zastosował w rozpatrywanej sprawie przepis art. 48 ustawy Prawo budowlane. Na powyższą decyzję E.G. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie. Podniosła, że Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego wydał decyzję z naruszeniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, dotyczących naczelnych zasad postępowania organów prowadzących postępowanie, oraz przeprowadzania postępowania dowodowego. W ocenie skarżącej organ nie podjął starań aby rzetelnie, dokładnie i wyczerpująco wyjaśnić sprawę, w sposób bardzo dowolny potraktował sprzeczny materiał dowodowy. Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. III. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, iż z dniem 1 stycznia 2004r. – na mocy przepisu art. 97 ( 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U.Nr 153, poz.1271, z późn.zm. / do rozpoznania niniejszej skargi stał się właściwy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie. Na podstawie tego przepisu do postępowania przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U.Nr 153, poz. 1270/. W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, iż E. i J. małż. G. w dniu 5 sierpnia 2002 r. , zgodnie z treścią art. 30 ustawy Prawo budowlane dokonali zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych /k.-20 akt administracyjnych/, polegających na odbudowie budynku gospodarczego na działce siedliskowej nr 313/1 w P.K.., określając termin rozpoczęcia budowy na dzień 10 sierpnia 2002 r.. Pismem z dnia 7 sierpnia 2002 r. /k.-21/ Urząd Gminy poinformował zgłaszających, że do robót budowlanych można przystąpić w planowanym terminie i że w tej sprawie nie będzie wnoszony sprzeciw. Zgodnie z przyjętym zgłoszeniem inwestor mógł rozpocząć wykonanie robót z dniem 10 sierpnia 2002 r. Istotą sporu w przedmiotowej sprawie było to, czy inwestor naruszył przepis art. 30 ustawy Prawo budowlane rozpoczynając roboty budowlane przed terminem określonym w zgłoszeniu, czy też nie. IV. Sąd wyraża ocenę, iż zaskarżona decyzja została wydana przede wszystkim z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej, a w szczególności art. 7, art. 77( 1, art. 80 oraz art. 107 ( 3 kpa. Powyższe przepisy nakładają na organy administracyjne obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, ocenienia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, a także wskazania w uzasadnieniu decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, przy czym dowodem może być wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, w szczególności mogą to być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Z uzasadnienia decyzji organu I instancji, zaakceptowanego przez organ odwoławczy wynika, iż stan faktyczny sprawy związany z realizacja robót budowlanych, polegających na odbudowie budynku gospodarczego w zakresie okresu ich wykonywania został ustalony w oparciu o zeznania świadków. Oględziny przeprowadzone bowiem przez pracowników Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego, dokonane w dniu 27 sierpnia 2002 r. /k.-14/, czyli 17 dni po dniu, w którym E. i J.G. mogli rozpocząć budowę, nie mogły dać podstaw do stwierdzenia określonego stanu budowy na dzień 10 sierpnia 2002 r. Taki stan rzeczy w szczególności obligował organ do wskazania, na czyich zeznaniach się oparł i dlaczego dał wiarę jednym zeznaniom, a odmówił wiarygodności innym. Z treści zeznań zawartych w protokołach znajdujących się w aktach sprawy wynikają bowiem sprzeczności. J.S. / k.-21/ i A.F. /k.-19/ stwierdzają na dzień 30 lipca 2002 r. wybudowaną ścianę na wysokość 1 m, natomiast A.F. w dniu 15 sierpnia 2002 r. /k.-47/ stwierdza wykonanie trzech warstw cegieł. Wątpliwości powyższych nie wyjaśniają też twierdzenia A.Ś. /k.-45/, G.F. /k.-46/, M.F. /k.-48/, którzy zgodnie twierdza , iż "o całej sprawie" dowiedzieli się od mamy (czyli od A.F.), a w końcu lipca i początkach sierpnia 2002 r. w ogóle nie przebywali w tych okolicach. Należy zauważyć, że protokoły zeznań świadków w osobach: T.B. /k.-49/, T.H. /k.-50/, P.P. /k.-52/, którzy pomagali małż. G. w przygotowaniu do prac i w samych pracach budowlanych, są dość zgodne co do faktów zupełnie odmiennych niż te które organy "uznały za udowodnione". Z zeznań tych wynika, że świadkowie pomagali E. i J. G. w pracach przygotowawczych, polegających na uprzątaniu terenu, i że prace te trwały do 9 sierpnia 2002, a dopiero 10 sierpnia 2002 r. rozpoczęto wykopy, zalewano fundamenty. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji nie wykazał na czym oparł przekonanie, że inwestor rozpoczął prace budowlane przed terminem określonym w zgłoszeniu, co pozwoliłoby zastosować w sprawie przepis art. 48 ustawy Prawo budowlane, nakazujący rozbiórkę spornego obiektu. V. Jak już wskazano wyżej, ocena zebranego materiału dowodowego i wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek dokonanego rozstrzygnięcia powinno znaleźć pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Zgodnie zaś z przepisem art. 107 kpa, istotnym elementem decyzji administracyjnej jest jej uzasadnienie faktyczne i prawne. Stanowi ono integralną część wyjaśnienia rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywna część decyzji. Motywy tej decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy wydaną decyzją Brak podania w uzasadnieniu decyzji motywów rozstrzygnięcia, uniemożliwia Sądowi dokonanie oceny jej legalności. Należy też zauważyć, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane po uprzednim uchyleniu decyzji orzekającej o nakazie rozbiórki przedmiotowego budynku gospodarczego, ze wskazaniem, aby przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji miał na uwadze treści art. 77 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, dotyczące przygotowania i rozpatrywania materiału dowodowego. Przepis art. 30 przytoczonej ustawy stanowi, iż zgłoszenia należy dokonać przed rozpoczęciem robót budowlanych. Oznacza to, że dokonanie zgłoszenia po ich rozpoczęciu będzie prawnie nieskuteczne, a roboty takie będą traktowane jako samowolne, czyli poddane rygorowi z art. 48. Jak wynika z akt sprawy /k.-20 akt I instancji/ inwestor dokonał wymaganego prawem zgłoszenia, a obowiązek udowodnienia, iż przedmiotowe w sprawie roboty budowlane miały miejsce przed dniem określonym w zgłoszeniu i zaakceptowanym przez organ /k.-21/, leżał po stronie organów administracyjnych. Niedopełnienie obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, jego uproszczona ocena - jest wadą postępowania, uzasadniającą uchylenie decyzji. W tym stanie faktycznym i prawnym, stwierdzając iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy - należało ją uchylić na podstawie art. 145 ( 1 pkt 1 lit c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozstrzygnięcie w zakresie orzeczenia z punktu II wyroku, oparto na przepisie art. 152 w/w ustawy. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z przepisem art. 200 w zw. z art. 209 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.