II SA/Lu 964/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] stycznia 2022 r. sprawy ze sprzeciwu A. S. i S. S. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2021 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala sprzeciw. Zaskarżoną do sądu decyzją z [...] października 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania J. N. uchyliło decyzję Burmistrza S. z [...] sierpnia 2021 r. o umorzeniu postepowania w sprawie naruszenia stosunków wodnych, oraz przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy: Postępowanie w sprawie zostało wszczęte na skutek wniosku J. N., w którym wskazała na naruszenie stosunków wodnych przez jej sąsiada – S. S., na skutek podniesienia poziomu gruntu i wykopania rowu. Decyzją z [...] lipca 2020 r. Burmistrz S. umorzył postepowanie, argumentując, że żądanie strony ma charakter cywilnoprawny. Na skutek odwołania wniesionego przez J. N., M. N. i P. N., decyzją z [...] września 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uchyliło decyzję Burmistrza i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z [...] sierpnia 2021 r., Burmistrz S. umorzył postepowanie. W uzasadnieniu organ wskazał, że nie stwierdzono szkód wywołanych spływem wód opadowych, a żądanie strony ma charakter cywilnoprawny. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła J. N., kwestionując ustalenia poczynione przez organ I instancji i podtrzymując twierdzenia o naruszeniu stosunków wodnych. Po rozpatrzeniu odwołania, wskazaną na wstępie decyzją z [...] października 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Burmistrza i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, że Burmistrz nie zastosował się do zaleceń wyrażonych w decyzji z [...] września 2020 r. Kolegium wskazało, że w sprawie jedynie ponownie przeprowadzono oględziny, przy czym protokół z oględzin i uzasadnienie decyzji są niespójne. Burmistrz w uzasadnieniu decyzji ogólnikowo wskazał, że nie stwierdzono widocznych szkód, które mogłyby zostać spowodowane wodami opadowymi, bez szczególnego wyjaśnienia tej kwestii. Ponadto Burmistrz wskazał, że żądanie wnioskodawcy ma charakter cywilnoprawny, przy czym nie wskazał żadnego przepisu prawa w tym zakresie. Końcowo Kolegium stwierdziło, że należy rozważyć zasadność powołania biegłego w celu ustalenia czy w sprawie doszło do naruszenia stosunków wodnych. Sprzeciw do sądu administracyjnego od decyzji Kolegium wnieśli A. i S. S.. W uzasadnieniu skarżący wskazali na sprzeczność decyzji Kolegium z jej uzasadnieniem, błędne ustalenie właścicieli działki nr [...]. Zgodzili się z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji, że sprawa ma charakter cywilnoprawny, a z inicjatywy J. N. toczy się postępowanie cywilne przed Sądem Rejonowym w Z.. W odpowiedzi na sprzeciw Kolegium wniosło o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Zgodnie z art. 64a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej jako: p.p.s.a.) od decyzji kasacyjnej organu odwoławczego (art. 138 § 2 k.p.a.) skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Stosownie zaś do treści art. 64e p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. W ocenie Sądu, wniesiony w rozpoznawanej sprawie sprzeciw nie jest zasadny, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza art. 138 § 2 k.p.a. Należy w tym miejscu przypomnieć, że zgodnie z treścią powyższego przepisu organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Z argumentacji Kolegium wynika, że o konieczności uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, przesądziły naruszenia przepisów postępowania, prowadzące do niewyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, jak również wadliwe uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji. Stanowisko to należy uznać za trafne, co w pełni uzasadnia wydanie decyzji kasacyjnej. W pierwszej kolejności należy wskazać, że decyzja Burmistrza z [...] sierpnia 2021 r. została wydana wobec uchylenia poprzedniej decyzji tego organu z [...] lipca 2020 r. Zdaniem Sądu nie budzi wątpliwości konieczność uchylenia decyzji organu pierwszej instancji, umarzającej postępowanie w sprawie. Burmistrz pominął w postępowaniu dowodowym istotne elementy wymagające ustalenia. W decyzji z [...] września 2020 r., uchylającej decyzję Burmistrza z [...] lipca 2020 r., Kolegium podkreśliło, że ewentualne stwierdzenie, iż sprawa ma charakter cywilnoprawny, nie wyklucza konieczności przeprowadzenia postępowania administracyjnego z uwagi na treść art. 234 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. 2021 r., poz. 2233, dalej jako: P.w.). Organ odwoławczy wskazał na niezbędność ustalenia czy doszło do zmian na działce, a także wykazania związku przyczynowo - skutkowego między dokonaną zmianą a szkodą na gruncie sąsiednim. Kolegium trafnie powołało się na niewykonanie powyższych zaleceń w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji Burmistrza z [...] sierpnia 2021 r. Zgodnie z art. 234 ust. 3 P.w., jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności. Nie przesądzając ostatecznego wyniku sprawy należy zgodzić się z organem odwoławczym, że zachodzi konieczność podjęcia dodatkowych czynności w celu ustalenia stanu faktycznego. Skoro przedmiotem postępowania są stosunki wodne (spływ wód opadowych z sąsiednich nieruchomości), to należy precyzyjnie ustalić stan faktyczny w tym zakresie. Przeprowadzone w toku postępowania przed organem I instancji oględziny, których przebieg utrwalono w protokole z [...] sierpnia 2021 r., nie stanowią wyczerpującego źródła informacji o stanie działek. Należy podzielić opinię Kolegium, że w tym zakresie może okazać się niezbędna opinia biegłego. Decyzja Burmistrza jest natomiast co najmniej przedwczesna. Kolegium trafnie wskazuje również na rozbieżność między treścią protokołu, a uzasadnieniem decyzji. W protokole z oględzin z [...] sierpnia 2021 r. nie poczyniono ustaleń w przedmiocie istnienia lub nieistnienia rowu na działce A. i S. S.. Ponadto organ odwoławczy zasadnie zwrócił uwagę na wadliwe uzasadnienie decyzji przez Burmistrza również w zakresie zakwalifikowania żądania J. N. wyrażonego we wniosku z [...] maja 2020 r. jako roszczenia cywilnoprawnego. Argumentacja podniesiona w sprzeciwie nie jest trafna. Przede wszystkim odnosi się do uchybień Kolegium, których wystąpienia Sąd nie stwierdził. W drugiej kolejności zaś dotyczy prowadzenia postępowania cywilnego, które nie przesądza o braku przedmiotu sprawy administracyjnej. Wobec powyższych argumentów zarzuty podniesione w sprzeciwie należy uznać za niezasadne. Kolegium nie dopuściło się naruszenia art. 138 § 2 k.p.a., gdyż organ odwoławczy miał uzasadnione podstawy do wydania decyzji kasacyjnej, co wykazano wyżej. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a. Sąd oddalił sprzeciw.