II SA/Lu 965/23
WyrokWSA w Lublinie2024-01-18
Skład orzekający: Jerzy Parchomiuk, Grzegorz Grymuza, Brygida Myszyńska-Guziur
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego na zakup środków higieny osobistej jest zasadna, gdy dochód wnioskodawcy przekracza kryterium dochodowe, a wnioskodawca nie współpracuje z organami pomocy społecznej?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo odmówiły przyznania zasiłku celowego, ponieważ dochód skarżącego przekraczał ustalone kryterium dochodowe. Również odmowa przyznania specjalnego zasiłku celowego była zasadna, gdyż sytuacja skarżącego nie nosiła znamion "szczególnie uzasadnionego przypadku", a dodatkowo skarżący nie współpracował z organami, odmawiając przeprowadzenia wywiadu środowiskowego.Stan faktyczny
Skarżący Z. W. zwrócił się do Ośrodka Pomocy Społecznej o przyznanie zasiłku celowego na zakup majtek ochronnych pooperacyjnych. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując na brak współpracy skarżącego i przekroczenie kryterium dochodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, podzielając argumentację organu I instancji. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie prawa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2023 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego oddala skargę.
Z. W. (dalej jako "strona", "skarżący", "wnioskodawca"), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 września 2023 r. w przedmiocie zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego.
Z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika następujący stan faktyczny i prawny:
Wnioskiem z dnia 14 czerwca 2023 r. skarżący zwrócił się do Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] o przyznanie świadczenia na zakup majtek ochronnych pooperacyjnych w ilości 180 sztuk miesięcznie, podając wydatek na ten cel w kwocie 360 zł.
Decyzją z dnia 3 sierpnia 2023 r. Wójt Gminy [...] odmówił Z. W. przyznania zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego na zakup środków higieny osobistej.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że pismem z dnia 29 czerwca 2023 r. wezwał wnioskodawcę o dostarczenie informacji na piśmie w sprawie aktualnej sytuacji rodzinnej, materialnej, zdrowotnej i mieszkaniowej, dołączając do pisma dokumentację, którą wnioskodawca winien dostarczyć.
Kolejne pismo w tym przedmiocie organ skierował 4 lipca 2023 r.
Organ I instancji stwierdził, że wnioskodawca nie dopełnił obowiązku dostarczenia dokumentacji, pomimo osobistych wizyt w Urzędzie Gminy w [...] w dniach 30 czerwca 2023 r., 3 lipca 2023 r., 10 lipca 2023 r., 11 lipca 2023 r., 18 lipca 2023 r., 24 lipca 2023 r. i 31 lipca 2023 r. składając różne pisma. Wskazano, że w dniu 20 lipca 2023 r. pracownicy socjalni przyjechali do miejsca zamieszkania w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego na prowadzone postępowanie z innego wniosku. Z. W. był informowany pisemnie o wizycie pracowników socjalnych jednak wywiad środowiskowy nie został przeprowadzony, ponieważ wnioskodawca nie otworzył drzwi.
Następnie organ I instancji wskazał, że na podstawie zgromadzonej dokumentacji w ośrodku i informacji w wywiadach środowiskowych wynika, iż skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe od kilkudziesięciu lat, sam dysponuje swoim świadczeniem, żona wnioskodawcy mieszka w tym samym domu i prowadzi oddzielnie gospodarstwo domowe. Wnioskodawca zajmuje dwa pomieszczenia, pokój i kuchnię. Przedpokój, łazienka i ganek są wspólnie użytkowane. Strona ma orzeczoną separację oraz legitymuje się orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z 20 kwietnia 2022 r. nr akt 632267, którym został uznany za niezdolnego do samodzielnej egzystencji na czas określony do 30 kwietnia 2023 r. i orzeczeniem z 15 września 2022 r. wydanym przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w L. , którym orzeczono znaczny stopień do 30 września 2027 r. Organ I instancji ustalił także dochód skarżącego na kwotę 1.739,87 zł, na którą składa się emerytura netto w wysokości 1.445,48 zł, dodatek pielęgnacyjny w kwocie 294,29 zł miesięcznie. Dodatkowo wnioskodawca otrzymywał świadczenie uzupełniające w wysokości 500 zł miesięcznie (zgodnie z orzeczeniem lekarskim do 30 kwietnia 2023 r.). Ustalono także, że emerytura jest pomniejszana o zajęcie komornicze, którego nie odlicza się od dochodu. Z. W. w marcu 2023 r. dysponował kwotą 1.919,65 zł.
Wójt wyjaśnił, że aktualna wysokość otrzymywanej emerytury i sytuacji nie jest znana ze względu na brak dokumentacji, którą powinien przedłożyć skarżący. Podano, że systematycznie jest on widywany w środowisku robiąc wspólnie z żoną zakupy, jeżdżąc do lekarza, załatwiając nie tylko sprawy swoje w urzędzie, ale również i żony. Za środki lokomocji służą mu rower i samochód, którym kieruje.
Organ stwierdził, że analizując dokumentację oraz znany z urzędu stan faktyczny, współdziałanie Z. W. z ośrodkiem przybiera szczególną postać z uwagi na stan zdrowia, jako osoby niepełnosprawnej z powodu schorzeń psychicznych.
Wskazując na treść przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2023 r. poz. 901, dalej jako "u.p.s.") i biorąc pod uwagę sytuację wnioskodawcy organ I instancji stwierdził, że w celu zaspokojenia niektórych potrzeb bytowych, skarżący powinien wykorzystywać własne zasoby. Nadto jego sytuacja nie może być uznana za szczególną z uwagi na brak współpracy z organem. Mając na względzie przepisy u.p.s. oraz z uwagi na osiągany dochód, przekraczający kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej wynoszące 776 zł, Wójt stwierdził, że skarżącemu nie przysługuje zasiłek celowy, ale rozważył udzielenie pomocy w trybie szczególnym (art. 41 pkt 1 u.p.s.). Organ I instancji analizując sytuację skarżącego uznał, że żadne nadzwyczajne zdarzenie nie wystąpiło i w związku z tym specjalny zasiłek celowy skarżącemu nie przysługuje.
W wyniku rozpatrzeniu odwołania strony decyzją z dnia 21 września 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję podzieliło argumentację organu I instancji. Kolegium powołało treść przepisów ustawy o pomocy społecznej mających zastosowanie w sprawie oraz wskazało, że jak wynika z poczynionych przez organ I instancji ustaleń skarżący jest osobą przewlekle chorą, legitymuje się orzeczeniami o niepełnosprawności w stopniu znacznym (okresowe do 2027 r.), jednak z wpływających informacji ze środowiska, pracowników Urzędu Gminy w [...], pracowników Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] i wiedzy ośrodka, wnioskodawca nie ma poważniejszych problemów z poruszaniem się, komunikowaniem i funkcjonowaniem w środowisku. Systematycznie widywany jest w środowisku robiąc wspólnie z żoną zakupy (nosi siatki), jeżdżąc do lekarza, załatwiając nie tylko sprawy swoje w urzędzie ale również i żony. Za środki lokomocji służą mu rower i samochód, którym kieruje.
Kolegium wskazało także, że wynikające z akt postępowania dane w zakresie sytuacji materialnej wnioskodawcy powołane przez organ w oparciu o wiedzę posiadaną z urzędu z innych spraw Z. W. przez pryzmat regulacji z art. 8 u.p.s. dają podstawy do poczynienia ustaleń, że w przypadku wnioskodawcy zostało przekroczone kryterium dochodowe wynoszące 776 zł, gdyż dysponuje on miesięcznie kwotą przekraczającą ww. kryterium. Tym samym skarżący nie spełnia ustawowych przesłanek do ewentualnego przyznania wnioskowanego wsparcia pomocowego. Poczynione w tym zakresie ustalenia organu I instancji, zdaniem Kolegium są prawidłowe.
W ocenie Kolegium organ I instancji dokonał także prawidłowej analizy czy w sytuacji wnioskodawcy nie mogłyby mieć zastosowanie regulacje z art. 41 pkt 1 u.p.s. Organ odwoławczy wskazał, że zebrane w aktach sprawy dowody nie dają podstaw do przyjęcia, że Z. W. znalazł się w trudnej sytuacji, szczególnie, że miesięcznie dysponuje kwotą, która dwukrotnie przekracza kryterium dochodowe uprawniające beneficjentów do wsparcia w formie pomocy socjalnej. Z materiału dowodowego wynika, że żadne takie nadzwyczajne zdarzenie nie wystąpiło, a zatem wydane w sprawie rozstrzygnięcie organu I instancji nie ma cech dowolności. Wyjaśniano, że w rozpatrywanej sprawie sytuacja bytowa i zdrowotna wnioskodawcy od pewnego okresu czasu jest niezmienna i nie nastąpiło żadne szczególne nadzwyczajne wydarzenie, które pogorszyłoby jego dotychczasową sytuację i wypełniało znamiona z art. 41 pkt 1 u.p.s. Ponadto Kolegium podkreśliło, że skarżący nie współpracował z pracownikami socjalnymi poprzez niewpuszczenie do domu w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego (w sprawie z innego wniosku) dlatego w żaden sposób nie można wnioskować, że znalazł się w trudnej sytuacji.
W powołanej na wstępie skardze do tut. Sądu skarżący wyraził niezadowolenie z wydanego rozstrzygnięcia zarzucając "naruszenie rażące prawa zagrażające życiu". Zdaniem skarżącego Kolegium naruszyło art. 107 ust.4 u.p.s., art. 10 k.p.a. oraz art. 128 k.p.a. W treści skargi wnioskodawca podniósł zarzuty do działania organów obu instancji, a także innych rozstrzygnięć wydanych wobec jego osoby.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności
z prawem. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka
w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1).
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że skarga podlega oddaleniu.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy
o pomocy społecznej.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.s. pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zadaniem pomocy społecznej jest wspieranie osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwianie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka, a także zapobieganie wskazanym w art. 2 ust. 1 u.p.s. trudnym sytuacjom przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem (art. 3 ust. 1 i 2 u.p.s.). Przy czym rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3 u.p.s.). Pomoc społeczna udzielana jest bowiem osobom czy rodzinom m.in. z powodu ubóstwa, sieroctwa, bezdomności, bezrobocia, niepełnosprawności, długotrwałej lub ciężkiej choroby (art. 7 u.p.s.), z zaznaczeniem, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny być uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 4 u.p.s.).
Stosownie do art. 36 u.p.s. pomoc społeczna może przybrać postać świadczenia pieniężnego (ust. 1) i niepieniężnego (ust. 2). Jednym ze świadczeń pieniężnych jest zasiłek celowy i specjalny zasiłek celowy (art. 36 pkt 1 lit. c u.p.s.). O przyznanie takiej formy pomocy wystąpił skarżący we wniosku z 14 czerwca 2023 r.
Zgodnie z art. 39 u.p.s. w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy (ust. 1). Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, ogrzewania, w tym opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.
Zaznaczyć w tym miejscu należy, że - jak wynika z art. 8 u.p.s. w powiązaniu z zapisami rozporządzenia § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia14 lipca 2021 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2021r.. poz. 1296) - prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, art. 41, art. 53a i art. 91, przysługuje: 1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 776 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej"; 2) osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 600 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie"; rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, zwanej dalej "kryterium dochodowym rodziny" - przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej.
W związku z powyższym pomoc w ramach zasiłku celowego może zostać przyznana wyłącznie osobom spełniającym warunki do uzyskania pomocy w trybie u.p.s., których dochód nie przekracza kryterium dochodowego określonego w art. 8 tej ustawy.
W przedmiotowej sprawie na podstawie informacji posiadanych przez organ I instancji dochód Z. W. stanowi kwota 1.739,87 zł, na którą składa się emerytura netto w wysokości 1.445,48 zł, dodatek pielęgnacyjny w kwocie 294,29 zł miesięcznie. Jak wskazał organ I instancji kwota ta wynika z decyzji ZUS z marca 2023 r. Dodatkowo wnioskodawca otrzymywał świadczenie uzupełniające w wysokości 500 zł miesięcznie (zgodnie z orzeczeniem lekarskim do 30 kwietnia 2023 r.). Emerytura jest pomniejszana o zajęcie komornicze, którego nie odlicza się od dochodu. W związku z powyższym Z. W. w marcu 2023 r. dysponował kwotą 1.919,65 zł.
Należy podkreślić, że Sądowi znana jest sytuacja skarżącego oraz zakres udzielanej mu pomocy z szeregu postępowań zainicjowanych jego skargami, które toczyły się i toczą przez tut. Sądem.
Zestawiając ze sobą powołane na wstępie przepisy u.p.s. z przedstawionym powyżej stanem faktycznym stwierdzić należy, że skarżący nie spełnia warunków, aby uzyskać pomoc w formie świadczenia pieniężnego, jakim jest zasiłek celowy. Jak słusznie wskazały organy obu instancji - dochód skarżącego przekraczał kryterium dochodowe uprawniające do przyznania zasiłku celowego na podstawie art. 39 u.p.s., wyniósł bowiem w miesiącu marcu 2023 r. wynosił 1.919,65 zł.
W sytuacji braku podstaw - ze względu na przekroczenie kryterium dochodowego - do przyznania skarżącemu świadczenia w formie zasiłku celowego w trybie art. 39 u.p.s., organy rozważyły, czy okoliczności sprawy uzasadniają przyznanie stronie specjalnego zasiłku celowego, o którym mowa w art. 41 pkt 1 u.p.s.
Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 41 pkt 1 u.p.s. w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Zasiłek ten, tak jak zasiłek celowy przewidziany w art. 39 u.p.s.. ukierunkowany jest na zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej. O tym jednak, czy mamy do czynienia ze "szczególnie uzasadnionym przypadkiem" w rozumieniu art. 41 pkt 1 u.p.s. będą decydowały indywidualne okoliczności każdej sprawy.
W orzecznictwie przyjmuje się, że przez pojęcie "szczególnie uzasadnionego przypadku" należy rozumieć taką sytuację życiową osoby lub rodziny, która ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy, pozwala stwierdzić, że zaistniały nagłe, drastyczne, dotkliwe w skutkach i ingerujące w plany życiowe zdarzenia, które to zdarzenia nie należą do zdarzeń codziennych ani do zdarzeń nadzwyczajnych (por. wyroki NSA: z 18 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 1557/19 i z 8 czerwca 2018 r. sygn. akt I OSK 711/17, publ. CBOSA).
Specjalny zasiłek celowy powinien zatem być traktowany jako wyjątkowa, szczególna pomoc doraźna na konkretny cel bytowy w sytuacji, gdy uzyskiwany dochód przekracza ustawowe kryterium dochodowe, a nie jest możliwe uzyskanie potrzebnych środków w ramach własnych działań strony i zwyczajnych świadczeń z pomocy społecznej. Przyznanie tego rodzaju zasiłku powinno uwzględniać okoliczności konkretnej sprawy (w tym indywidualną sytuację strony i ogólną sytuację pozostałych potrzebujących) oraz cele i zadania pomocy społecznej (art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 u.p.s.). Odstępstwo od konieczności spełnienia kryterium dochodowego powoduje, że przyznanie pomocy takim osobom, w sytuacji ograniczonych środków finansowych i dużej liczby uprawnionych oraz osób oczekujących na wsparcie, wymaga wyjątkowych okoliczności.
Podkreślić w tym miejscu należy, że rozstrzygnięcie w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego podejmowane jest w ramach tzw. uznania administracyjnego, o czym przesądza treść wskazanych wyżej przepisów u.p.s., w których ustawodawca użył zwrotu "może być przyznany". Kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ma ograniczony zakres i sprowadza się do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji publicznej wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy. W takich przypadkach kontrola sądowa obejmuje proces wydania decyzji (spełnienie przez organ wymogów proceduralnych), ustalanie stanu faktycznego jako elementu tego procesu, czy wszechstronność oceny faktów. Nie ulega zatem wątpliwości, że decyzja uznaniowa powinna być oparta o wszechstronne ustalenie wszystkich okoliczności sprawy w zakresie sytuacji materialnej i dochodowej oraz potrzeb wnioskodawcy oraz analizę tej sytuacji w odniesieniu do możliwości finansowych organu udzielającego pomocy (por. wyrok WSA w Olsztynie z 8 lutego 2022 r. sygn. akt II SA/Ol 4/22).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdza, że decyzja odmawiająca przyznania skarżącemu pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z zakupem środków higieny osobistej (majtek ochronnych pooperacyjnych w ilości 180 szt. miesięcznie za kwotę 360 zł) nie została podjęta z przekroczeniem granic uznania administracyjnego. Uznanie administracyjne obejmuje bowiem prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy rozpoznać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nie żądań.
Sąd zwraca uwagę, że sytuacja życiowa skarżącego (z jednej strony trudna ze względu na stan zdrowia i niepełnosprawność, a z drugiej strony stabilna z uwagi na posiadanie stałego dochodu przekraczającego kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej), nie jest sytuacją, która może zostać zakwalifikowana jako "szczególnie uzasadniony przypadek" w rozumieniu art. 41 pkt 1 u.p.s. Jakkolwiek charakter zgłoszonej potrzeby w postaci pokrycia kosztów zakupu środków higieny osobistej związana jest z zaspokajaniem koniecznych potrzeb skarżącego, to jednak należy podkreślić, że jego sytuacja jest w swoisty sposób stabilna, albowiem pobiera on emeryturę oraz korzysta z pomocy opieki społecznej, choć nie w takim stopniu jak tego oczekuje.
Osoba wnioskująca o świadczenie z pomocy społecznej zobowiązana jest przede wszystkim wykorzystywać własne środki, możliwości i uprawnienia do przezwyciężania sytuacji, w której się znalazła. Pomoc społeczna ma za zadanie jedynie wspierać osoby w wysiłkach zmierzających do poprawy trudnej sytuacji, a nie je wyręczać.
Sąd dodatkowo wskazuje, że w przedmiotowej sprawie organ pomocowy w celu aktualizacji wywiadu środowiskowego udał się w dniu 20 lipca 2023 r. do miejsca zamieszkania skarżącego wraz z funkcjonariuszami Policji, ale wnioskodawca będąc uprzedzony o wizycie nie wpuścił nikogo. W myśl art. 107 ust. 1 i ust. 4 u.p.s., rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadza się u osób i rodzin korzystających lub ubiegających się o świadczenia z pomocy społecznej w celu ustalenia ich sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej oraz u osób, o których mowa w art. 103. W przypadku ubiegania się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej po raz kolejny, a także gdy nastąpiła zmiana danych zawartych w wywiadzie, sporządza się aktualizację wywiadu; w przypadku osób korzystających ze stałych form pomocy aktualizację sporządza się, mimo braku zmiany danych - nie rzadziej niż co 6 miesięcy, a w przypadku osób przebywających w domach pomocy społecznej - nie rzadziej niż co 12 miesięcy. Według natomiast art. 107 ust. 4a u.p.s., niewyrażenie zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego przez osoby lub rodziny ubiegające się o świadczenia z pomocy społecznej lub na jego aktualizację przez osoby lub rodziny korzystające ze świadczeń z pomocy społecznej stanowi podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.
Ze względu na postawę skarżącego organy zasadnie przy rozstrzygnięciu sprawy wykorzystały dokumentację i wiedzę posiadaną z urzędu na temat sytuacji wnioskodawcy.
Mając powyższe rozważania na względzie Sąd nie stwierdził, aby zaskarżone decyzje naruszały przepisy u.p.s. Brak jest również podstaw do uznania naruszenia przepisów k.p.a. w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniach decyzji organy w sposób dostateczny wykazały, że wszystkie istotne okoliczności sprawy podlegały ocenie w ramach przeprowadzonego postępowania, a przytoczona w wydanych w sprawie decyzjach argumentacja odmowy przyznania analizowanego świadczenia nakazywała uznać, że ich uzasadnienia spełniają wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a., zawierają bowiem wskazanie faktów oraz dowodów, na których rozstrzygające sprawę organy się oparły oraz wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji. Nie można pomijać tego, że organy administracji działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona. Zatem tylko w tak wyznaczonych granicach muszą i mogą realizować cele powierzone im w u.p.s. Z uwagi na ograniczoność pozostających w ich dyspozycji środków finansowych są one upoważnione do limitowania rozmiaru przyznawanych świadczeń, które to świadczenia muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbę osób wymagających wsparcia. Pomoc społeczna nie jest w stanie zabezpieczyć wszystkich potrzeb ubiegających się o nią osób. Uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie zasiłku powoduje, że nawet w przypadku spełnienia wszystkich ustawowych przesłanek organ pomocy społecznej może orzec o odmowie jego przyznania, bądź przyznać go w wysokości, jaką uzna za zasadną por. wyrok NSA z 1 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 2408/16). Ustalając wysokość zasiłku celowego organ jest zobligowany wziąć pod uwagę nie tylko potrzeby wnioskodawcy, ale również wielkość przyznanych z budżetu państwa środków finansowych oraz liczbę osób uprawnionych do korzystania z pomocy społecznej. Rozpatrując wniosek o przyznanie pomocy społecznej organ musi wziąć pod uwagę swoje możliwości finansowe. Powszechnie wiadomo, że organy pomocowe, dysponując ograniczoną pulą środków finansowych, mają obowiązek zapewnienia realizacji zadań nie tylko fakultatywnych, ale i obligatoryjnych, w czasie trwania całego roku budżetowego. Wielkość środków, którymi dysponują organy pomocowe jasno wskazuje, że nie jest możliwe zaspokojenie wszystkich, nawet uzasadnionych, potrzeb osób uprawnionych do świadczeń (por. wyroki NSA: z 4 marca 2022 r. sygn. akt I OSK 1153/21).
W ocenie Sądu całokształt okoliczności niniejszej sprawy przemawiał za prawidłowością podjętych przez organy rozstrzygnięć. Należy ponownie wskazać, że osoby ubiegające się o przyznanie im świadczenia z pomocy społecznej muszą liczyć się z tym, że nie każdy ich wniosek, czy też nie w pełnym zakresie zostanie uwzględniony przez organ pomocy społecznej, bowiem rodzaj, forma i rozmiar świadczenia muszą być odpowiednie nie tylko do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, ale również do możliwości finansowych danego organu udzielającego pomocy.
Z tych względów, Sąd oddalił skargę jako niezasadną na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło