II SA/Lu 967/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego p o s t a n a w i a przyznać J. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od wpisu sądowego od wniesionej skargi. Strona skarżąca na urzędowym formularzu symbol PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku strona skarżąca podniosła, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z matką i ojcem, z którymi zamieszkuje w mieszkaniu o powierzchni [...] m2 i utrzymuje się ze swojego wynagrodzenia za pracę w kwocie [...] złotych brutto oraz emerytury matki w kwocie [...] złotych brutto. Strona skarżąca oświadczyła, że nie jest w stanie uiścić obecnie wpisu sądowego od wniesione skargi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, gdyż nie ma możliwości pozyskania środków finansowych, które pozwoliłyby jej na jego uiszczenie. Wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego otrzymała ona bowiem w połowie miesiąca w okresie przedświątecznym. Nadto oświadczyła, że całość jej dochodów pochłaniają koszty utrzymania koniecznego. Podkreśliła ona również, że łoży na utrzymanie małoletniego syna zamieszkującego wraz z matką, co pochłania znaczną część jej dochodów oraz, iż jej ojciec ze względu na stan zdrowia wymaga leczenia farmakologicznego, z czym wiążą się znaczne wydatki. Strona skarżąca wezwana do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń nie wykonała wezwania. Referendarz sądowy stwierdził, że: Artykuł 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", stanowi, że prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (§1). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (§ 4). Natomiast zgodnie z art. 211 p.p.s.a. koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków. Zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ustalenie wystąpienia przesłanki, o której stanowi art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wymaga porównania realnych możliwości finansowych strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy do wysokości obciążeń finansowych, które jest ona zobowiązana ponieść w toku postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I GZ 146/08 – Legalis). Wymaga to również ustalenia tego, jak wpływać będzie ponoszenie pełnych kosztów postępowania na możliwość ponoszenia przez stronę wnoszącą o przyznanie prawa pomocy kosztów utrzymania koniecznego. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skoro strona skarżąca nie posiada oszczędności, nieruchomości ani przedmiotów wartościowych a znaczną część jej bieżących dochodów pochłaniają koszty utrzymania syna to należy obdarzyć wiarą jej oświadczenie, że poniesienie przez nią obecnie wpisu sądowego od wniesionej skargi spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego dla niej i jej syna. Na ocenę tą wpływa porównanie wysokości wpisu sądowego od wniesionej skargi (500 złotych - § 2 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.) do wysokość miesięcznych dochodów strony skarżącej. Porównanie to wskazuje, jeżeli uwzględni się również to, że miesięczny dochód strony skarżącej służy utrzymaniu jej i jej syna, iż poniesienie z bieżących dochodów wpisu sądowego od wniesionej skargi spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego dla strony skarżącej i jej syna. Ponadto dochód matki strony skarżącej uniemożliwia udzielenie finansowe wsparcie. Z dochodu tego utrzymuje się bowiem prócz matki strony skarżącej także i jej ojciec. Jednocześnie należy zaznaczyć, że brak dokumentów źródłowych do nadesłania, których wezwano stronę skarżącą jak i oświadczenia o wysokości stałych miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego uniemożliwia ocenę tego czy i w jakim zakresie może ona ponosić pozostałe koszty sądowe. Nie można bowiem zweryfikować prawdziwości oświadczenia strony skarżącej, że całość jej dochodu pochłaniają koszty utrzymania koniecznego oraz ocenić czy i w jakim zakresie może ona poczynić oszczędności. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie.