II SA/Lu 968/17

PostanowienieWSA w Lublinie2017-10-24

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) podlega umorzeniu w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli skarżący jest zwolniony z ich ponoszenia na mocy przepisów PPSA, a odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, gdy strona posiada oszczędności wystarczające na pokrycie minimalnego wynagrodzenia adwokata z wyboru?
Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, gdy skarżący jest zwolniony z ich ponoszenia na mocy przepisów PPSA (art. 239 § 1 pkt 1 lit. a PPSA), co czyni rozpoznanie wniosku zbędnym (art. 249a PPSA). Prawo pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata) nie przysługuje, gdy strona posiada oszczędności wystarczające na pokrycie minimalnego wynagrodzenia adwokata z wyboru, co nie narusza jej kosztów utrzymania koniecznego (art. 246 § 1 pkt 2 PPSA).
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Uzasadnił wniosek trudną sytuacją materialną, wskazując na dochody, posiadane oszczędności, kredyt hipoteczny, alimenty oraz własność gospodarstwa rolnego i samochodu. Referendarz sądowy uznał, że skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy ustawy, co skutkuje umorzeniem postępowania w tym zakresie. Odmówił natomiast ustanowienia adwokata, uznając, że oszczędności skarżącego wystarczą na pokrycie minimalnego wynagrodzenia adwokata z wyboru.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia w całości od kosztów sądowych; odmówiono przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 24 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi I. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej p o s t a n a w i a I. umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia w całości od kosztów sądowych; II. odmówić przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Skarżący, w zakreślonym terminie (data stempla pocztowego), na druku PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadniła tym, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, zamieszkuje w mieszkaniu o powierzchni [...] m2 i utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w kwocie [...]złotych netto. Skarżący jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,5 ha oraz zabudowań gospodarczych i samochodu osobowego marki [...], rok produkcji 2003. Skarżący zgromadził oszczędności w kwocie [...]złotych. Posiada kredyt hipoteczny w kwocie [...]złotych spłacany w miesięcznych ratach po [...] – [...] złotych. Skarżący płaci dobrowolnie alimenty na córkę w kwocie [...]złotych miesięcznie. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W sprawie niniejszej skarżący kwestionuje legalność decyzji dotyczącej ustalenia odpłatności za pobyt w rodzinie zastępczej. Artykuł 239 §1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. stanowi zaś, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Sprawy dotyczące odpłatności za pobyt w rodzinie zastępczej zaliczają się do tej kategorii spraw. Zatem skarżący w sprawie niniejszej jest zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. W takiej sytuacji zbędne jest rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Dlatego postępowanie o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w tym zakresie podlega umorzeniu na podstanie art. 249a p.p.s.a, jak orzeczono w punkcie pierwszym postanowienia. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być więc rozpoznany jak wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przyznawane jest, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie referendarza sądowego skarżący nie wykazał, że bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego dla siebie nie jest w stanie ponieść minimalnego wynagrodzenia adwokata ustanowionego z wyboru. Wynagrodzenie to w niniejszej sprawie wynosi 480 złotych zaś skarżący zgromadził oszczędności w kwocie [...]złotych. Zatem oszczędności skarżącego w pełni pokryją minimalne koszty ustanowienia adwokata z wyboru. Poniesienie przez skarżącego minimalnego kosztu ustanowienia adwokata z wyboru nie będzie zatem wymagało sięgniecie do bieżących dochodów. Tym samym nie można przyjąć, że poniesienie przez skarżącego minimalnego kosztu ustanowienia adwokata z wyboru odbędzie się kosztem środków finansowych przeznaczanych z bieżących dochodów na wydatki związane z kosztami utrzymania koniecznego. Mając zaś na uwadze to, że po poniesieniu wykazanych kosztów utrzymania koniecznego skarżącemu do dyspozycji pozostanie kwota [...]złotych stwierdzić należy, iż będzie on w stanie ponieść pozostałe, nie wymienione przez niego, koszty utrzymania koniecznego (takie jak koszty wyżywienia, zakupu odzieży, czy środków czystości i higieny osobistej). W takiej sytuacji zasadna jest odmowa przyznania skarżącemu prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata, o czym orzeczono w punkcie drugim postanowienia. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 249a p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło