II SA/Lu 971/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Małysz, Sędziowie NSA Ewa Gdulewicz, NSA Anna Kwiatek (spr.), Protokolant st. ref. Marta Ścibor, po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi E. i J. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki - uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...]. nr [...] Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu odwołania E. i J. K., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2003 r. odmawiającą wydania nakazu rozbiórki przyłącza kanalizacyjnego i wodociągowego do budynku mieszkalnego usytuowanego na działce Nr 842/2 w P. przy ul. S., wykonanego przez M.K. i R.W. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. prawo budowlane (Dz.U. 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), a w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podał, że przyłącze kanalizacyjne i wodociągowe do budynku mieszkalnego na działce stanowiącej współwłasność wykonane zostało przez inwestorów (bez zgody pozostałych współwłaścicieli) i protokolarnie odebrane przez Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w dniu 14 października 1999r. Organ stwierdził, że inwestorzy spełnili wszystkie nakazy nałożone przez organ administracji achitektoniczno-budowlanej, który stwierdził wykonanie przyłączy zgodnie z warunkami technicznymi, a PWIK umożliwił korzystanie z tych przyłączy. Organ odwoławczy przywołał definicję obiektu budowlanego i urządzenia budowlanego związanego z obiektem budowlanym, zawarte w art. 3 pkt 1 lit. a i art. 3 pkt 9 prawa budowlanego i wskazał, że przyłącze funkcjonalnie związane z budynkiem mieszkalnym nie jest obiektem budowlanym, lecz urządzeniem budowlanym, stąd nawet uznanie, że wykonane zostało samowolnie, wyklucza możliwość zastosowania art. 48 prawa budowlanego, czego domagali się odwołujący, a przesądza o konieczności zastosowania art. 51 prawa budowlanego. Zdaniem organu, sam fakt braku prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie stanowi przesłanki do zastosowania art. 48 prawa budowlanego, a w sytuacji, gdy roboty budowlane nie mają charakteru samowoli budowlanej organy administracji nie powinny dokonywać oceny ich skutków, gdyż w takiej sytuacji może być ona dokonana na podstawie przepisów prawa cywilnego. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego E. i J. K. wnosili o uchylenie decyzji jako wydanych z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej oraz przepisów prawa budowlanego przez co sankcjonuje samowolę budowlaną i narusza interesy skarżących jako współwłaścicieli nieruchomości. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 §1 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002 r , Nr 153, poz. 1271 ze zm.) , sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego podlegają, po dniu 1 stycznia 2004r. rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002 , Nr 153, poz. 1270). Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzje wydane zostały z naruszeniem art. 7, art. 77 §1 i art. 80 kpa skutkującym naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 4 prawa budowlanego. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w uchwale NSA z dnia 15 maja 2000 r. sygn. akt OPS 20/99 (ONSA 2000 Nr 4, poz. 133), że wykonywanie lub wykonanie w istniejącym obiekcie budowlanym urządzenia budowlanego (przyłącza wodociągowego), o którym mowa w art. 3 pkt 9 prawa budowlanego, nie jest budowaniem obiektu budowlanego lub jego części w rozumieniu art. 48 prawa budowlanego. Przyjęcie tego poglądu nie oznacza jednak, że wykonanie przyłącza jako samodzielnego urządzenia budowlanego i doprowadzenie go do już istniejącego obiektu nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, jak stwierdził w swej decyzji organ I instancji. Stwierdzenie to jest zresztą sprzeczne z merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy, a nie jej umorzeniem z powodu braku prawem regulowanego przedmiotu. W sprawie bezsporne jest jedynie, że inwestorzy wybudowali przyłącze kanalizacyjne i wodociągowe do budynku mieszkalnego położonego na działce 842/2 stanowiącej współwłasność skarżących. Z przekazanych sądowi akt administracyjnych (karta 109 – I instancji oraz karta 14 – II instancji ) nie wynika, czy inwestorzy dysponowali pozwoleniem na budowę przyłącza do budynku mieszkalnego i na podstawie jakich ustaleń faktycznych organy uznały, że roboty budowlane w tym zakresie były samowolne, skoro o toczącym się od dnia 18 kwietnia 2002 r. postępowaniu w sprawie niniejszej (k.60 akt I instancji) nie informowano inwestorów i nie czyniono w jego toku żadnych ustaleń faktycznych. Wobec braku w aktach sprawy jakiejkolwiek dokumentacji wskazującej, by na inwestorów nakładany był obowiązek dokonania czynności pozwalających na ocenę zgodności wykonanych robót z prawem, dowolnym jest zawarte w decyzjach stwierdzenie, że inwestorzy nakazane czynności wykonali, co zdaniem organów uzasadniało odmowę wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego. Brak dokumentacji (materiałów dowodowych) w tym zakresie był również przyczyną uchylenia decyzji w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie przyłącza kanalizacyjnego i wodociągowego do budynku mieszkalnego przy ul. S., a to wyrokiem NSA z dnia 17 maja 2001r. – sygn. akt II SA/Lu 214/00. Skoro organ nadzoru budowlanego nie ustalił, że inwestorzy dysponowali pozwoleniem na budowę przedmiotowego przyłącza oraz, że wydana była wobec nich decyzja nakładająca obowiązek wykonania określonych czynności na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego, to stwierdzić należało, że rozstrzygniecie sprawy zapadło bez dokonania niezbędnych ustaleń faktycznych, pozwalających na odmowę wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 4 prawa budowlanego. Wskazać również należy, że okoliczność wydania ostatecznej decyzji dotyczącej odmowy wstrzymania robót budowlanych przedmiotowego przyłącza z uwagi na ich zakończenie (k.2 akt I instancji), pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy niniejszej. Z tych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i c oraz art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.