II SA/Lu 972/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Jacek Czaja, Asesor WSA Małgorzata Fita - Mazurek, Protokolant Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] lipca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie kary dyscyplinarnej oddala skargę. Komendant Wojewódzki Policji orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia [...] po rozpatrzeniu odwołania S. K. od orzeczenia dyscyplinarnego Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] czerwca 2002 r. o ukaraniu obwinionego karą nagany na podstawie § 1 pkt 3 w związku z § 6 ust. 1 i § 32 ust. 1 i 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów /Dz.U. z 1998 r. Nr 4 poz. 14/ - utrzymał w mocy orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Powiatowego Policji. W uzasadnieniu podał, że Komendant Powiatowy Policji rozpoznając ponownie sprawę wydał w dniu [...] marca 2002 r. orzeczenie dyscyplinarne uznające obwinionego S. K. winnym zarzucanego mu czynu i wymierzył karę nagany. Od tego orzeczenia obwiniony złożył odwołanie wnosząc o uniewinnienie go od zarzutu naruszenia dyscypliny służbowej. Organ odwoławczy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 132 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, policjant ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną za popełnione przestępstwa i wykroczenia - niezależnie od odpowiedzialności karnej. Postępowanie dyscyplinarne wszczyna się w razie uzasadnionego przypuszczenia popełnienia czynu o znamionach przestępstwa lub wykroczenia i prowadzi się niezależnie od prowadzonych w tym zakresie postępowań karnych lub w sprawie wykroczenia. Postępowanie dyscyplinarne prowadzone przez podkomisarza S. K. w stosunku do aspiranta sztabowego M. K. dotyczyło czynu zakwalifikowanego jako przewinienie wyczerpujące uznania wykroczenia określonego w art. 86 § 1 kc. Mając to na względzie należało bądź - prowadzić niezależnie od innych organów postępowanie dyscyplinarne-bądź przy ujawnieniu przesłanki skutkującej potrzebę zawieszenia postępowania dyscyplinarnego z uwagi na długotrwałą przeszkodę uniemożliwiającą jego prowadzenie /§ 21 ust. 3 w/w rozporządzenia/ zawiesić je. Prowadzący postępowanie dyscyplinarne w stosunku do asp. sztabowego M. K. odstąpił od przyjęcia jednego z wymienionych rozwiązań, nie wykonując tym samym polecenia terminowego, dokładnego i starannego zebrania materiału dowodowego i podjęcia czynności niezbędnych do wyjaśnienia powierzonej przez przełożonego sprawy /§ 13 pkt 1 rozporządzenia nr 21 Komendanta Głównego Policji z dnia 20 maja 1993 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji/. Mając powyższe na względzie należało uznać postępowanie organu pierwszej instancji za prawidłowe, zaś wysokość wymierzonej kary za mieszczącą się w granicach określonych zasadami wymiaru kary /§ 27 rozporządzenia/. Na to orzeczenie skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył podkomisarz S. K. wnosząc o jego uchylenie i zarzucając jego niezgodność z prawem. W uzasadnieniu podał, iż rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów może dotyczyć obowiązków wynikających z ustawy lub przepisów wykonawczych do niej. Nie może więc podstawy odpowiedzialności stanowić przepis wydany na podstawie przepisów nie mających unormowania ustawowego wydanych w ramach kompetencji samoistnych organu. Zarządzenie nr 21 Komendanta Głównego Policji z dnia 20 maja 1993 r. utraciło bowiem moc w związku z wejściem z życie ustawy z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie niektórych upoważnień ustawowych do wydawania aktów normatywnych oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz.U. Nr 120 poz. 1268/. Stawiany mu zarzut znajduje oparcie w przepisach już nieobowiązujących wydanych bez upoważnienia ustawowego. Komendant Wojewódzki Policji w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie. W uzasadnieniu podał, że § 13 ust. 1 zarządzenia nr 21 Komendanta Głównego Policji z dnia 20 maja 1993 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji jest przepisem obowiązującym, bowiem wydany został na podstawie upoważnienia ustawowego określonego w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Skarga wniesiona została przed dniem 1 stycznia 2004 r., a postępowanie w tym przedmiocie nie zostało zakończone przed tą datą. Zgodnie z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271/ - podlega ona rozpoznaniu po dniu 1 stycznia 2004 r. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie utworzony zgodnie z art. 87 § 1 w/w ustawy, na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153 poz. 1269/ - sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej stanowił art. 139 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji /tekst jednolity: Dz.U. z 2002 r. nr 7 poz. 58 ze zmianami/ oraz wydane na jego podstawie rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów /Dz.U. z 1998 r. Nr 4, poz. 14/. Wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2002 r. sygn. akt K. 36/00 przepis art. 139 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w części dotyczącej postępowania dyscyplinarnego uznany został za niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji. Jednocześnie w wyroku tym Trybunał Konstytucyjny orzekł, że przepis art. 139 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w części dotyczącej postępowania dyscyplinarnego traci moc z dniem 30 września 2003 r. W świetle tego orzeczenia utraciło także moc z powyższą datą wydane na jego podstawie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997 r., w zakresie przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów. Treść art. 191 ust. 1 Konstytucji nie budzi wątpliwości co do tego, że powszechnie obowiązująca moc orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego oznacza związanie nimi wszystkich sądów w tym także Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Analiza uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2002 r. w sprawie K 36/00 wskazuje, że ustalona w nim późniejsza data ustalony mocą obowiązującej przepisów powołanych wyżej przepisów prawa, spowodowana była faktem iż uchylenie tychże przepisów ze skutkiem natychmiastowym spowodowałoby lukę w prawie i niemożność prowadzenia postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy policji do zmiany stanu prawnego. Zgodnie więc z art. 190 ust. 3 Konstytucji orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego określiło termin utraty mocy obowiązującej przedmiotowych aktów normatywnych w innym terminie niż dzień ogłoszenia a więc należało przyjąć, że tracą one moc ex nune /por. Katarzyna Gonera, Ewa Łętowska "Art. 190 Konstytucji i jego konsekwencje w praktyce sądowej" - Państwo i Prawo Zeszyt 3 z 2003 r./. W świetle powyższych rozważań brak było podstaw do zastosowania art. 145a ust. 1 kpa a tym samym do uchylenia zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1b ustawy z dni 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1270/. Okoliczności powyższe wymagały rozważenia bowiem, stosownie do art. 134 § 1 w/w ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną. Odnosząc się do zarzutów skargi podnieść należy, iż w sprawie nie można dopatrzyć się naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzona ocena zgromadzonego materiału dowodowego nie przekracza granic swobodnego uznania /art. 80 kpa/, a więc Sąd nie może badać stopnia winy i kary objętych tym uznaniem. Nie jest uzasadniony zarzut skargi braku upoważnienia ustawowego do wydania przez Komendanta Głównego Policji zarządzenia nr 21 z dnia 20 maja 1993 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji. Upoważnienie takie zawiera bowiem przepis art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Zgodność tego Zarządzenia z Konstytucją była przedmiotem oceny Trybunału Konstytucyjnego w powołanym wyżej wyroku z dnia 8 października 2002 r., w którym stwierdzono, że zarządzenie nr 21 Komendanta Policji z dnia 20 maja 1993 r. jest zgodne z art. 93 ust. 2 i 3 Konstytucji oraz art. 5 ust. 1 i art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji i nie jest niezgodne z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Z tych wszystkich względów oraz na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1270/ - Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.