II SA/Lu 973/12
WyrokWSA w Lublinie2013-02-05
Skład orzekający: Grażyna Pawlos-Janusz, Joanna Cylc-Malec, Krystyna Sidor
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego, wydaną w sytuacji, gdy toczyło się już postępowanie dotyczące tego samego wniosku, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Wydanie kolejnej decyzji w tej samej sprawie, gdy toczyło się już postępowanie dotyczące tego samego wniosku, było niedopuszczalne. Utrzymanie w mocy takiej decyzji przez organ odwoławczy również jest wadliwe. Ponadto, organ odwoławczy nie ustalił, czy wcześniejsza decyzja organu I instancji stała się ostateczna, co skutkowałoby koniecznością stwierdzenia nieważności kolejnej decyzji w tej samej sprawie na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania J. S. zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego na zakup leków i opłacenie rachunku za energię elektryczną. Po uchyleniu przez WSA w Lublinie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, organ I instancji ponownie rozpoznał wniosek, odmawiając przyznania świadczenia. SKO utrzymało tę decyzję w mocy, uznając, że wnioskodawczyni przekracza kryterium dochodowe. Skarżąca zarzuciła bezzasadne przyjęcie wspólnego gospodarstwa domowego z matką i zaniżenie jej dochodów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej. Przyznał również koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec,, Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Protokolant Starszy asystent sędziego Anna Ostrowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 lutego 2013 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] r., nr [...] wydaną przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z upoważnienia Burmistrza; 2) przyznaje [...] E. O. – M. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług.
Decyzją z dnia ...Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia ...o odmowie przyznania J. S. na wniosek z dnia 28 czerwca 2011r. zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup leków i opłacenie rachunku za energię elektryczną.
W uzasadnieniu wyjaśniono, że wcześniejszą decyzją z dnia ... 2011r. organ I instancji odmówił uwzględnienia wniosku, a organ odwoławczy decyzję tę uchylił w dniu ....2011r.; wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2012r., sygn. akt II SA/Lu 833/11 WSA w Lublinie uchylił następnie decyzję organu odwoławczego.
W międzyczasie organ I instancji, na skutek uchylenia jego decyzji przez organ odwoławczy, wskazaną wyżej decyzją z dnia ... 2011r. ponownie rozpoznał sprawę odmawiając przyznania zasiłku celowego.
Rozpoznając odwołanie od tej decyzji i mając na uwadze kasacyjny wyrok WSA w Lublinie – Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że decyzja organu I instancji z dnia ....2011r. wydana w tym samym przedmiocie stała się bezprzedmiotowa, dlatego należało ją wyeliminować z obrotu prawnego.
Kontrolując decyzję z dnia ...... Kolegium ustaliło na podstawie wywiadu środowiskowego z dnia 29 września 2011r., że J. S. prowadzi wspólne gospodarstwo z matką H. P. a w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku tj. w maju 2011r. rodzina uzyskała dochód w wysokości 979,54 zł. Wydatki rodziny wyniosły 786 zł, w tym koszt zakupu leków – 60,84 zł. W czerwcu 2011r. rodzina korzystała z pomocy w formie bezpłatnych obiadów barowych oraz z pomocy pieniężnej na dożywianie w wysokości 100 zł przyznanej decyzją z dnia 21 kwietnia 2011r., a także otrzymywała dodatek mieszkaniowy w wysokości 158,19 zł.
Uzasadniając odmowę przyznania zasiłku celowego Kolegium stwierdziło, że wnioskodawczyni osiąga dochód przekraczający kryterium dochodowe, co uniemożliwia przyznanie jej świadczenia na podstawie art.39 ustawy o pomocy społecznej, a jednocześnie jej sytuacja nie stanowi "szczególnego przypadku", uzasadniającego przyznanie jej specjalnego zasiłku celowego na podstawie art. 41 tej ustawy.
Organ wskazał, że J. S. wnosiła o zasiłek na rachunek za energię elektryczną w kwocie 127,15 zł i na leki w kwocie 60,84 zł, co skarżąca mogła pokryć we własnym zakresie. Skarżąca systematycznie otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej - od maja 2010r. do chwili obecnej korzysta z pomocy na zakup żywności, a w 2011r. otrzymała pomoc w łącznej wysokości 1200 zł.
Skargę do sądu administracyjnego wniosła J. S. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji.
Skarżąca zarzuciła bezzasadne przyjęcie przez organy, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z matką, podczas gdy faktycznie jest ona od niej niezależna, pomimo iż zamieszkują wspólnie. Dochody skarżącej obejmują dodatek mieszkaniowy – 132 zł, świadczenie pieniężne – 100 zł i alimenty od matki – 100 zł, łącznie jej dochód wynosi więc 332 zł i nie przekracza kryterium dochodowego.
Skarżąca wskazała również na wyroki sądowe w innych sprawach, w tym wyroki NSA i wyrok WSA w Lublinie w sprawie II SA/Lu 612/11, w których sądy wskazywały na uchybienia procesowe, co organ powinien obecnie uwzględnić.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie sądowej pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że nic mu nie wiadomo czy decyzja organu I instancji z dnia ... 2011r. pozostaje w obrocie prawnym czy też została wyeliminowana.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn, niż w niej podniesione, które sąd bierze pod uwagę na podstawie art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz.270), zwanej dalej P.p.s.a.
Zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały bowiem wydane z naruszeniem przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia.
Jak wynika z akt sprawy, postępowanie zostało wszczęte na wniosek J. S. z dnia ... 2011r.
Decyzją organu I instancji z dnia ... 2011r. wniosek ten został rozpoznany, następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia ...a 2011r. uchyliło tę decyzję, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2012r. uchylił decyzję organu odwoławczego zarzucając temu organowi naruszenie art. 138 § 2 kpa.
W międzyczasie, na skutek uchylającej decyzji organu odwoławczego z dnia .... 2011r. – organ I instancji, decyzją z dnia ....2011r. której dotyczy zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja, ponownie rozpatrzył wniosek J. S. z dnia 28 czerwca 2011r.
Wydanie tej decyzji w sytuacji, gdy toczyło się już postępowanie dotyczące tego samego wniosku, było niedopuszczalne (por. B. Adamiak w Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, B. Adamiak, J. Borkowski, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2012, s.299), a więc utrzymanie w mocy tej decyzji przez organ odwoławczy również jest wadliwe.
Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie ustaliło czy decyzja organu I instancji z dnia ....2011r. stała się ostateczna – skutkowałoby to koniecznością stwierdzenia nieważności kolejnej decyzji w tej samej sprawie tj. decyzji z dnia ... 2011r. Zgodnie bowiem art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną.
Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; o wynagrodzeniu ustanowionego w ramach prawa pomocy adwokata Sąd orzekł na podstawie art. 250 P.p.s.a w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2002r., Nr 163, poz.1348 ze zm.).
Rozpoznając sprawę ponownie organ uwzględni pozostającą w obrocie prawnym decyzję z dnia 26 lipca 2011r. i mając na uwadze art. 61 a § 1 K.p.a. i art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. wyda stosowne rozstrzygnięcie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło