II SA/Lu 974/16

PostanowienieWSA w Lublinie2016-12-29

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która jest współwłaścicielką nieruchomości (mieszkania i działek), można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od całości kosztów sądowych, jeśli nie wykorzystuje ona w pełni możliwości pozyskania środków finansowych z posiadanych nieruchomości?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego. W przypadku posiadania nieruchomości, które nie są obciążone ani wynajmowane, nie można przyjąć, że strona wykorzystała wszelkie możliwości pozyskania środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych, co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Stan faktyczny
Skarżąca S. P. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej opłaty adiacenckiej. Wskazała, że utrzymuje się z emerytury, która w całości pochłaniana jest przez koszty utrzymania, jest współwłaścicielką mieszkania oraz trzech działek. Referendarz sądowy przyznał prawo pomocy w zakresie wpisu od skargi, ale odmówił w pozostałym zakresie, uznając, że skarżąca nie wykorzystała w pełni możliwości pozyskania środków finansowych z posiadanych działek.
Rozstrzygnięcie
Przyznano S. P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od wpisu sądowego od wniesionej skargi; odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej p o s t a n a w i a I. przyznać S. P. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od wpisu sądowego od wniesionej skargi; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżąca, w zakreślonym terminie (data stempla pocztowego), na urzędowym formularzu symbol PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Wniosek uzasadnił tym, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, zamieszkuje w mieszkaniu o powierzchni [...] m2, którego jest współwłaścicielką w [...] części, utrzymuje się z emerytury w kwocie [...]złotych netto, która w całości pochłaniana jest przez stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego, jest właścicielką nieruchomości rolnej o powierzchni 28 arów stanowiącą łąki oraz trzech działek o powierzchni łącznej [...] m2. Jak oświadczyła skarżąca w piśmie z dnia [...] r. wartość mieszkania o powierzchni [...] m2 wynosi [...] złotych a wymienione na druku PPF działki nie stanowią zabezpieczenia kredytu bądź pożyczki. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ustalenie wystąpienia przesłanki przyznania prawa pomocy unormowanej w tym przepisie wymaga porównania realnych możliwości finansowych strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy do wysokości kosztów postępowania, o zwolnienie od których wnosi strona oraz ocenę wpływu ponoszenia tych kosztów na możliwość ponoszenia przez stronę kosztów utrzymania koniecznego. W niniejszej sprawie koszty sądowe prócz wpisu sądowego od wniesionej skargi wynoszącego [...] złotych oraz wpisu od ewentualnej skargi kasacyjnej wynoszącego [...] złotych, każdorazowo nie przekroczą kwoty [...]złotych. Całość miesięcznego dochodu skarżącej pochłaniają wydatki związane ze stałymi miesięcznymi kosztami utrzymania koniecznego. Nie jest zatem realne, aby skarżąca mogła uiścić całość bądź jakąkolwiek część wymaganych na obecnym etapie niniejszego postępowania kosztów sądowych to jest wpisu sądowego od wniesionej skargi. Musiałoby to bowiem nastąpić kosztem wydatków ponoszonych na stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego. To zaś spowodowałoby uszczerbek w tych kosztach. Dlatego referendarz sądowy działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie I postanowienia. Brak jest jednak podstaw do uwzględniania wniosku skarżącej w pozostałym zakresie. Skarżąca jest właścicielką trzech działek położonych w R. P. przy ul. [...] i L. o łącznej powierzchni [...] m2, na którą składają się działki o numerze ewidencyjnym [...] o powierzchni 1.327,00 m2, o numerze 836 o powierzchni [...] m2 i o numerze 837 o powierzchni [...] m2 (k. 8 i 10 akt sadowych). Działki nie stanowią zabezpieczenia kredytu czy pożyczki. Żadna z nich nie jest wynajmowana czy wydzierżawiana. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych może być przyznane jedynie, gdy obiektywna sytuacja finansowa strony nie daje jej możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych (por. np. postanowienie NSA z dnia 13 stycznia 2015 r., sygn. akt II OZ [...] – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W przypadku własności nieruchomości, które mimo tego, że mogą być spożytkowane dla pozyskania środków finansowych, spożytkowanymi w ten sposób nie są, nie można przyjąć, aby obiektywnie wykorzystano wszelkie możliwości zgromadzenia środków niezbędnych na poniesienie kosztów sądowych (por. np. postanowienia NSA z dnia 16 września 2014 r., sygn. akt II FZ 1309/14 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Przenosząc te rozważania na grunt sprawy niniejszej należy stwierdzić, że z faktu własności trzech działek, które nie stanowią zabezpieczenia kredytów czy pożyczki i nie są wynajmowane wynika, iż skarżąca nie wykorzystała w pełni swoich możliwości pozyskania środków finansowych. Tym samym nie można przyjąć, aby uiszczenie innych kosztów sądowych prócz wpisu sądowego od wniesionej skargi spowodowało uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego zwłaszcza, że wymagane będą na późniejszym etapie postępowania. Daje to skarżącej możliwość pozyskania środków finansowych bez narażenia się na uszczerbek w kosztach utrzymania. Mając to na uwadze, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie II postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło