II SA/Lu 975/16

PostanowienieWSA w Lublinie2017-03-21

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, ale posiada stałe źródła dochodu i majątek, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, ale posiada stałe źródła dochodu i majątek (np. dom, gospodarstwo rolne), można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, jeśli wykaże, że poniesienie kosztów ustanowienia adwokata z wyboru spowodowałoby uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawach dotyczących świadczeń wychowawczych jest zbędny, gdyż skarżący są z nich zwolnieni z mocy prawa.
Stan faktyczny
Skarżąca A. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej świadczenia wychowawczego. Skarżąca przedstawiła swoje dochody i koszty utrzymania, wskazując na posiadanie domu i gospodarstwa rolnego. Referendarz sądowy ocenił, że skarżąca nie jest osobą rzeczywiście ubogą, ale wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata z wyboru bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla rodziny, dlatego przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym.
Rozstrzygnięcie
I. przyznano A. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata; II. umorzono postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego p o s t a n a w i a I. przyznać A. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata o wyznaczenie którego zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w L.; II. umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżąca na urzędowym formularzu symbol PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadniła tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem i niepełnoletnim synem, z którymi zamieszkuje w domu o powierzchni [...] m2 o wartości [...] złotych i utrzymuje się z emerytury męża w kwocie [...]złotych netto oraz dochodu z uprawy gospodarstwa rolnego wynoszącego [...] złotych miesięcznie. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego skarżącej wynosi [...] złotych. Na stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego skarżącej składają się wydatki na energię elektryczną – [...] złotych, gaz – [...] złotych, wodę – [...] złotych, Internet i telewizję – [...] złotych, leki – [...] złotych, wywóz śmieci – [...] złotych oraz ubezpieczenie [...] złotych rocznie. Skarżącą jest właścicielką gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,99 ha przeliczeniowych o wartości [...] złotych oraz lasu o powierzchni [...] ha o wartości [...] złotych. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Żadna z wymienionych sytuacji nie zachodzi w sprawie niniejszej. Skarżąca jak i jej mąż mają stałe źródła dochodu, są właścicielami domu oraz gospodarstwa rolnego. Zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata nie może być uznany za zasadny. Skarżąca wykazała jednak, że bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata z wyboru celem sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. Minimalny koszt ustanowienia adwokata z wyboru celem sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 402,80 złotych netto (§14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie – Dz.U. z 2015 r., nr 1800 ze zm.) zaś w gospodarstwie domowym skarżącej po poniesieniu przez nią wykazanych miesięcznych kosztów utrzymania pozostaje kwota [...]złotych. Przy czym uwzględnić należy, że kwota ta wystarczać musi na pokrycie wydatków związanych z miesięcznymi kosztami wyżywienia trzyosobowej rodziny oraz zakupu dla niej środków czystości i higieny osobistej czy odzieży. Uszczuplenie tej kwoty o minimalne wynagrodzenie adwokata powoduje, że na poczet miesięcznych wydatków związanych z wyżywieniem trzyosobowej rodziny oraz zakupu dla niej środków czystości i higieny osobistej pozostałaby kwota [...]złotych. W ocenie referendarza sądowego kwota ta jest niewystarczająca na pokrycie powyższych wydatków. Zatem zobowiązanie skarżącej do poniesienia nawet minimalnego wynagrodzenia adwokata ustanowionego z wyboru spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego dla skarżącej i jej rodziny. Z tego powodu referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienia adwokata. Na mocy unormowania art. 239 § 1 pkt 1 lit.a p.p.s.a. skarżąca jest w niniejszym postępowaniu zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, skarży bowiem decyzję dotyczącą świadczenia wychowawczego. Skoro zaś skarżąca nie jest obciążona obowiązkiem ponoszenia kosztów sądowych w toku niniejszego postępowania zbędna jest ocena tego, czy może je ona ponosić. Zgodnie z art. 249a p.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Z tych powodów umorzono postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie żądania zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. i art. 249a p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło