II SA/Lu 977/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec,, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Starszy referent Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 marca 2012 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego I. oddala skargę; II. przyznaje [...] A. S. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295, 20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług. Decyzją z dnia ...Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania Z. W. utrzymało w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia ...o odmowie przyznania Z. W. zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup opału. W uzasadnieniu wskazano, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek Z. W. z dnia 4 lipca 2011r. W dniu 6 lipca 2011r. organ I instancji przeprowadził wywiad środowiskowy w miejscu zamieszkania wnioskodawcy i ustalił, że utrzymuje się on z renty w wysokości 634,64 zł, z której potrącana jest przez komornika kwota 182,04 zł na spłatę zaciągniętych kredytów, a więc faktycznie zostaje mu kwota 452,60 zł miesięcznie. Organ wskazał, że w związku z tym decyzją z dnia 28 marca 2011r. wnioskodawca otrzymał pomoc na dożywianie w kwocie 200 zł miesięcznie na okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2011r.- zdaniem organu, w tej sytuacji dochód wnioskodawcy wynosi 834,64 zł, a faktycznie otrzymywany – 652,60 zł. Z. W. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, choć mieszka w murowanym domu, którego część zajmuje jego żona T. W. Mieszkanie ogrzewane jest węglem i drewnem. Wnioskodawca jest osobą niepełnoprawną – posiada orzeczenie z dnia 11 czerwca 2002r. zaliczające go do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności w związku z chorobą psychiczną. Organ ustalił, że mimo choroby wnioskodawca funkcjonuje samodzielnie – często odwiedza Urząd Gminy, Ośrodek Pomocy Społecznej, a z informacji uzyskanych od osób widujących go wynika, że prawidłowo funkcjonuje w środowisku - nawiązuje kontakty z ludźmi, samodzielne robi zakupy, chodzi do ośrodka zdrowia. Odmawiając przyznania zasiłku celowego na opał organ wskazał z jednej strony na przekroczenie kryterium dochodowego wynoszącego 477 zł, a z drugiej na to, że decyzją z dnia ... lipca 2011r. przyznano już wnioskodawcy zasiłek celowy na opał w wysokości 150 zł. Decyzję organu I instancji utrzymał w mocy organ odwoławczy podzielając stanowisko i ustalenia tego organu podkreślając, że dochód został wyliczony prawidłowo z uwzględnieniem świadczenia na dożywianie jakie wnioskodawca otrzymuje co miesiąc na podstawie decyzji z dnia ... marca 2011r. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniósł Z. W. domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji. Skarżący ogólnie zakwestionował kwalifikacje pracowników Ośrodka i zarzucił, że są oni "wrogo" do niego nastawieni, a podczas wywiadu środowiskowego "przekręcono podane i oczywiste fakty". W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem. Zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Zasady przyznawania świadczeń z pomocy społecznej uregulowane zostały w ustawie z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz.539 ze zm.), zwanej dalej ustawą. W świetle przepisów art. 2 i 3 tej ustawy celem pomocy społecznej jest wspieranie osób i rodzin w ich wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości, a także umożliwianie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Skarżący wnosił o przyznanie mu pomocy w formie zasiłku celowego na zaspokojenie niezbędnych potrzeb. Zasiłek taki może być przyznany bądź na podstawie art. 39 bądź na podstawie art. 41 ustawy. Przepis art. 39 stanowi, że w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów, napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu może być przyznany zasiłek celowy; przyznanie na tej podstawie takiego świadczenia uzależnione jest jednak od wysokości dochodów, które nie mogą być wyższe niż ustalone w ustawie kryterium dochodowe (art. 8 ust.1) – jego przekroczenie uniemożliwia bezwzględnie przyznanie zasiłku celowego na podstawie art. 39. Organ może rozważać również udzielenie wnioskodawcy pomocy w formie zasiłku celowego na podstawie art. 41 cyt. ustawy. Zgodnie z tym przepisem w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi albo zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczową, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową. Podkreślić należy, że przyznanie pomocy na podstawie tego przepisu nie ma charakteru obligatoryjnego, lecz uznaniowy, co w szczególności oznacza, iż organ samodzielnie ustala wysokość przyznawanego świadczenia. Uznanie administracyjne oznacza przyznanie organowi administracji pewnego stopnia swobody przy podejmowaniu decyzji, pozwalającej na wybór kilku prawnie dopuszczalnych wariantów rozstrzygnięć tego, który organ uważa za najbardziej właściwy. O tym, jaka ma być treść wydawanej decyzji decyduje wyobrażenie organu o celowości wydania decyzji konkretnej treści. Decyzja taka nie podlega jednak kontroli sądowej z punktu widzenia owej celowości. (por. I. Bogucka, Państwo prawne a problem uznania administracyjnego, Państwo i Prawo 1992, z. 10, s.32 i nast.), lecz sprowadza się do oceny czy organ administracji uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych, mających znaczenie w sprawie oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów. (wyrok NSA z dnia 8 maja 2002r. (SA/Sz 2548/00, niepubl.) Kontrola sądu dotyczy więc prawidłowości postępowania organu administracji poprzedzającego wydanie decyzji i polega na sprawdzeniu czy należycie przeprowadzono postępowanie dowodowe oraz ustalono stan faktyczny, do czego zobowiązane są organy obu instancji na podstawie art. 7, 77 § 1, 80 i 136 kpa. W niniejszej sprawie nie można zarzucić zarówno organowi I instancji, jak i organowi odwoławczemu naruszenia obowiązujących przepisów przy rozstrzyganiu wniosku skarżącego o przyznanie mu zasiłku celowego. Organy słusznie uznając, że brak jest podstaw do przyznania skarżącemu zasiłku celowego na mocy art. 39 ustawy ze względu na przekroczenie ustawowego kryterium dochodowego wynoszącego 477 zł – rozważały udzielenie skarżącemu pomocy w oparciu o uznanie administracyjne na podstawie art. 41 ustawy. Wydanie decyzji zostało poprzedzone czynnościami wyjaśniającymi zmierzającymi do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, a rozstrzygnięcie zostało należycie uzasadnione. Organy nie zakwestionowały trudnej sytuacji życiowej skarżącego, spowodowanej w szczególności przez chorobę, ale wskazały na to, że skarżący posiada stałe źródło dochodu, a także na to, że Ośrodek systematycznie udziela pomocy skarżącemu – również na opał skarżący otrzymał (na wcześniejszy wniosek) pomoc finansową w kwocie 150 zł decyzją wydaną ..lipca 2011r., a więc tuż po złożeniu wniosku w niniejszej sprawie. Wobec powyższego organom nie można zarzucić przekroczenia granic przysługującego im uznania administracyjnego - okoliczność, iż nie wszystkie żądania skarżącego są uwzględniane zgodnie z jego oczekiwaniami nie świadczy bowiem o dowolności organów w rozpoznawaniu jego spraw. Z tych względów, w sprawie niniejszej brak jest uzasadnionych podstaw do uwzględnienia skargi, dlatego na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm.) Sąd orzekł, jak w sentencji; o wynagrodzeniu ustanowionego z urzędu adwokata orzeczono natomiast na podstawie art. 250 ppsa w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2002r., Nr 163, poz.1348 ze zm.).