II SA/Lu 98/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędzia SO (del.) Robert Hałabis,, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Beata Basak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. oddala skargę; II. przyznaje [...] T. N. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług. Decyzją z dnia 3 grudnia 2010r., Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie po rozpoznaniu odwołania R. K. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 15 października 2010r. nakazującą mu rozbiórkę samowolnie wykonanego garażu blaszanego o wymiarach 3, 07 x 5, 00 m usytuowanego na działce nr ... w W. W uzasadnieniu wyjaśniono, że garaż został zrealizowany w latach 1983 – 1984 bez wymaganego pozwolenia na budowę – wrota garażu otwierają się na zewnątrz na sąsiednią działkę nr ... – ulicę O. - będącą własnością Gminy W. i utrudniają w ten sposób poruszanie się po tej działce. Organy stwierdziły, że w sprawie ma zastosowanie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974r., który zezwala na legalizację samowolnie zrealizowanych obiektów budowlanych, jeżeli budowa zgodna jest m.in. z planem miejscowym obowiązującym w dacie orzekania przez organ. Organy ustaliły jednocześnie, że obecnie brak jest planu miejscowego dla terenu objętego inwestycją, dlatego na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym organ wezwał inwestora do uzyskania i przedłożenia w zakreślonym terminie decyzji o warunkach zabudowy. Wobec niewykonania wezwania organ stwierdził, że legalizacja jest niemożliwa i nakazał rozbiórkę przedmiotowego garażu. Skargę do Sądu złożył R. K. domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji. Zarówno w skardze, jak i w kolejnych pismach procesowych skarżący wskazywał przede wszystkim na konflikty z sąsiadami dotyczące przebiegu granic między działkami i własności tych działek. Skarżący wyjaśnił, że jest "nieformalnym" właścicielem części działki nr ... i od wielu lat stara się o "uwłaszczenie". Odnośnie nakazu rozbiórki przedmiotowego garażu skarżący wniósł o umożliwienie mu legalizacji i wskazał, że obecnie garaż ten nie stanowi zagrożenia dla pieszych, gdyż został cofnięty w głąb działki, o czym informował organ już w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wyjaśnić, że sąd administracyjny z mocy art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) uprawniony jest wyłącznie do kontrolowania zaskarżonej decyzji w zakresie jej legalności, a więc zgodności z powszechnie obowiązującymi przepisami. Badając niniejszą skargę stwierdzić należy, że w toku postępowania organy obu instancji nie naruszyły przepisów, a rozstrzygnięcie prawidłowo zostało wydane w oparciu o przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 24 października 1974r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), gdyż bezspornie garaż został zrealizowany w okresie obowiązywania tej ustawy, a w takiej sytuacji - zgodnie z art. 103 ust. 2 aktualnej ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2010r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.) - nie jest możliwe orzekanie bezwzględnego nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 ustawy z 1994r. - art. 103 ust. 2 stanowi mianowicie, że "przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe". Przepisy dotychczasowe w niniejszej sprawie to powołana ustawa – Prawo budowlane z 1974r., która przewidywała nakaz rozbiórki tylko wówczas, gdy zrealizowana (samowolnie) budowa znajdowała się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, a także wtedy gdy powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (art. 37 ust. 1 i 2 ) – w innym przypadku, nie można było orzec nakazu rozbiórki, a tylko ewentualnie nakaz wykonania zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami (art. 40). Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że organ nadzoru budowlanego zasadnie podjął czynności zmierzające do ustalenia zgodności zrealizowanego garażu z warunkami zagospodarowania przestrzennego i wobec braku dla przedmiotowego terenu aktualnego planu miejscowego – zobowiązał skarżącego inwestora do przedłożenia decyzji ustalającej warunki zabudowy (postanowieniem PINB we W. z dnia 1 grudnia 2009r.). Zdaniem Sądu, znajduje bowiem zastosowanie również w odniesieniu do art. 37 ustawy z 1974r. - pogląd wyrażony przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 20 grudnia 2007 r. w sprawie o sygn. P 37/06 w odniesieniu do art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b i ust. 3 pkt 1 obecnie obowiązującej ustawy - Prawo budowlane. Rozważania Trybunału doprowadziły do przyjęcia dopuszczalności wydania - już w toku postępowania rozbiórkowego - decyzji o warunkach zabudowy dla terenu, na którym znajduje się samowolnie wzniesiony obiekt budowlany. Trybunał wskazał, że warunkiem legalizacji samowoli jest zgodność konkretnej budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przy czym chodzi o zgodność albo z planem miejscowym albo z "generalnym" porządkiem planistycznym, ukształtowanym wieloma ustawami szczególnymi. W świetle powyższego należy uznać, że oceny zgodności inwestycji z ogólnym porządkiem planistycznym dokonuje (w razie braku planu) właściwy organ w decyzji o warunkach zabudowy – jak bowiem dalej stwierdził Trybunał w powołanym wyroku, decydujące znaczenie w procesie legalizacji samowoli winno mieć ustalenie, że obiekt wybudowany bez pozwolenia na budowę nie narusza przepisów prawa, w tym regulujących kwestie planowania i zagospodarowania przestrzennego, dlatego powinna istnieć możliwość dokonania takiego ustalenia również po wszczęciu postępowania rozbiórkowego w decyzji o warunkach zabudowy - decyzja ta ma bowiem charakter wyłącznie informacyjny i jako taka nie kształtuje praw ani obowiązków inwestora, wynikających wprost z ustawy. Prawidłowo zatem organ nadzoru budowlanego zobowiązał skarżącego do przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy, a wobec niewykonania nałożonego obowiązku, organ nie miał możliwości dokonania oceny zgodności zrealizowanego garażu z "generalnym" porządkiem planistycznym, co doprowadziło do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę. W tej sytuacji zarzuty skargi dotyczące kwestii własności działki nr ..., ani fakt cofnięcia garażu nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia. Z powyższych względów, zaskarżonej decyzji nie można zarzucić naruszenia obowiązujących przepisów, dlatego skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.)