II SA/Lu 982/21
WyrokWSA w Lublinie2022-04-05
Skład orzekający: Jerzy Parchomiuk, Grzegorz Grymuza, Brygida Myszyńska-Guziur
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił udostępnienia informacji publicznej przetworzonej, uznając, że wnioskodawca nie wykazał jej szczególnej istotności dla interesu publicznego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wnioskodawca wykazał szczególnie istotny interes publiczny w uzyskaniu informacji przetworzonej dotyczącej zlecania opinii z zakresu badania gier na automatach jednemu biegłemu, co może świadczyć o nieprawidłowościach w funkcjonowaniu organów celno-skarbowych i wydatkowaniu środków publicznych. W związku z tym, organy błędnie zastosowały przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, odmawiając udostępnienia informacji.Stan faktyczny
Wnioskodawca zwrócił się o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej liczby i kosztów opinii z zakresu badania gier na automatach zleconych przez Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego, w szczególności zleconych jednemu biegłemu. Organ pierwszej instancji uznał część wniosku za informację przetworzoną i wezwał do wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego, a w pozostałym zakresie odmówił udostępnienia. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że wnioskodawca nie wykazał szczególnej istotności dla interesu publicznego. Sąd uchylił obie decyzje.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika L. Urzędu Celno-Skarbowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur (sprawozdawca) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Marzena Okoń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Naczelnika L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. z dnia [...] lipca 2021r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącego W. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W. S. (dalej jako "strona", "skarżący", "wnioskodawca"), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] października 2021 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia [...] marca 2021 r. skarżący zwrócił się do Naczelnika L. Urzędu Celno- Skarbowego w B. P.
o udostępnienie informacji publicznej w zakresie:
1. Ile opinii z zakresu badania gier na automatach zostało zleconych przez Naczelnika L. Urzędu Celno-Skarbowego w 2017 r.?
2. Ile opinii z zakresu badania gier na automatach zleconych w 2017 r. zostało zleconych A. C.?
3. Ile opinii z zakresu badania gier na automatach zostało zleconych przez Naczelnika L. Urzędu Celno-Skarbowego w 2018 r.?
4. Ile opinii z zakresu badania gier na automatach zleconych w 2018 r. zostało zleconych A. C.?
5. Ile opinii z zakresu badania gier na automatach zostało zleconych przez Naczelnika L. Urzędu Celno-Skarbowego w 2019 r.?
6. Ile opinii z zakresu badania gier na automatach zleconych w 2019 r. zostało zleconych A. C.?
7. Ile opinii z zakresu badania gier na automatach zostało zleconych przez Naczelnika L. Urzędu Celno-Skarbowego w 2020 r.?
8. Ile opinii z zakresu badania gier na automatach zleconych w 2020 r. zostało zleconych A. C.?
9. Jaka łącznie kwota wynagrodzenia została wypłacona A. C. za wydane na zlecenie Naczelnika L. Urzędu Celno-Skarbowego opinie z zakresu automatów do gier w latach 2017-2020?
Naczelnik L. Urzędu Celno- Skarbowego w B. P., po wstępnej analizie złożonego wniosku uznał, że wnioskowane informacje stanowią informację przetworzoną w odniesieniu do punktów 1- 8 i na tej podstawie pismem z [...] kwietnia 2021 r. wezwał wnioskodawcę do wykazania, że uzyskanie informacji we wnioskowanym zakresie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Jednocześnie w zakresie informacji z pkt 9 (określonym przez organ jako pkt 3) Naczelnik L. Urzędu Celno-Skarbowego poinformował, że nie dysponuje wnioskowanymi danymi, albowiem jednostką odpowiedzialną w tym zakresie jest Dyrektor Izby Administracji Skarbowej.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący pismem z dnia [...] kwietnia 2021r. wyjaśnił, że żądane informacje nie stanowią informacji przetworzonej, czego potwierdzeniem jest to, iż inne urzędy celno - skarbowe udzielają żądanych informacji nie uznając ich za informacje przetworzoną. Ponadto udzielają też informacji, jaka jest łączna kwota wynagrodzenia wypłacona konkretnemu biegłemu. Uzasadniając z kolei szczególną istotność żądanych informacji dla interesu publicznego, skarżący powołał się na informacje uzyskane z [...] Urzędu Celno - Skarbowego w O., wyjaśniając, że ponad 77,5 % opinii zleconych w 2020 roku przez ten organ w zakresie badania automatów, zostało zleconych jednemu biegłemu - A. C.. Taka sytuacja, zdaniem skarżącego, jest mocno niepokojąca jeżeli weźmie się pod uwagę, iż jedna i ta sama osoba z reguły ocenia daną sytuację w jednakowy sposób. Ponadto nabiera to szczególnego znaczenia, kiedy zweryfikuje się kwoty wynagrodzenia uzyskiwanego przez biegłego za zlecenia wykonywane tylko na rzecz ww. organu. Przez okres czterech lat wspomniany biegły uzyskał łączne wynagrodzenie przekraczające milion sto tysięcy złotych. W ocenie skarżącego taka sytuacja związana z próbą wpływania na niezależnych biegłych oraz zlecanie opinii wyłącznie "swoim" biegłym budzi poważnie wątpliwości w zakresie funkcjonowania administracji państwowej oraz rodzi podejrzenie, że również inne urzędy celno - skarbowe mogłyby zlecać opinię A. C. spodziewając się, że wnioski z zamówionych u niego opinii, będą zgodne z oczekiwaniami organu. Wyjaśnienie tych kwestii, w ocenie skarżącego, jest niewątpliwie szczególnie istotne dla interesu publicznego, zwłaszcza w kontekście prawidłowości działania organów publicznych oraz wymiaru sprawiedliwości, a także wszechobecnych od kilku lat nieprawidłowości w sektorze publicznym. Dodatkowo skarżący zawnioskował o udostępnienie informacji publicznej w zakresie, ile ze wszystkich opinii zleconych A. C. w latach 2017-2020 wskazywało, że urządzenia badane przez biegłego były urządzeniami hazardowymi, a w ilu przypadkach, że nie były urządzeniami hazardowymi. Skarżący wskazał, że w zakresie łącznego wynagrodzenia wypłaconego biegłemu właściwy jest Naczelnik Urzędu Celno – Skarbowego jako organ zlecający wykonanie opinii. Wnioskodawca podniósł, że jeżeli Naczelnik [...] Urzędu Celno – Skarbowego dysponuje takimi informacjami w ramach swojej właściwości, nie ma racjonalnych przesłanek aby analogiczne organy nie były właściwe.
Naczelnik L. Urzędu Celno- Skarbowego w B. P. decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r. odmówił udostępnienia żądanej informacji publicznej w zakresie pkt 1 i 2 (pytania wskazane we wniosku z [...] marca 2021 r. w pkt 1, pkt 3, pkt 5 i pkt 7 zostały wymienione zbiorczo przez Naczelnika LUCS w B. P. w pkt 1 wydanej decyzji, zaś pytania wykazane w pkt 2, pkt 4, pkt 6 i pkt 8 zostały zaszeregowane do pkt 2 wydanej decyzji) stwierdzając, brak przesłanki do udzielenia informacji przetworzonej, ponieważ nie wykazał, że informacja ta jest szczególnie istotna dla interesu publicznego. Odnosząc się do żądania udostępnienia informacji w zakresie pkt 3 tj. łącznego wynagrodzenia wypłaconego A. C. organ pierwszej instancji wskazał, że w zakresie m.in. obsługi finansowej właściwe są komórki podlegające dyrektorowi izby administracji skarbowej. Naczelnik Urzędu Celno – Skarbowego zleca wykonanie opinii, natomiast nie wypłaca wynagrodzenia biegłym wykonującym czynności. W związku z powyższym niemożliwe było udzielenie odpowiedzi na żądanie zawarte w pkt 3.
W wyniku rozpatrzenia odwołanie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
w L. decyzją z dnia [...] lipca 2021 r. uchylił zaskarżoną decyzją w całości, celem rzetelnego ustalenia stanu faktycznego przez organ I instancji.
Ponownie rozpoznając sprawę Naczelnik L. Urzędu Celno- Skarbowego w B. P. decyzją z dnia [...] lipca 2021 r. odmówił udostępnienia żądanej informacji publicznej w zakresie pkt 1 i 2.
W wyniku rozpatrzenia odwołanie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z dnia [...] października 2021 r. uznał wniesione odwołanie skarżącego za bezzasadne i utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie wskazał, że żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej. Organ odwoławczy stwierdził, że celem wytworzenia nowej jakościowo informacji, w oparciu o kryteria wskazane przez wnioskodawcę, organ musiałby przeanalizować znaczną część dokumentów, w części zarchiwizowanych. Przekazanie żądanych danych wiązałoby się z analizą 1187 spraw obejmujących ok. 552 200 stron przez funkcjonariuszy pracujących w 7 komórkach organizacyjnych L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P.. Wskazano, że znaczna część koniecznych do analizy spraw (664 sprawy) została już przekazana do archiwum zakładowego, co wiąże się z koniecznością spełnienia dodatkowych procedur w celu pozyskania powyższych dokumentów i zaangażowanie dodatkowo pracownika archiwum. Uznanie zaś w konsekwencji, że wnioskowana informacja ma charakter przetworzony powoduje, że wnioskodawca miał obowiązek wykazać, że uzyskanie przedmiotowej informacji będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który nie jest dostępny dla każdego posiadacza informacji publicznej. W ocenie organu odwoławczego, skarżący nie wykazał aby uzyskanie informacji na temat liczby zleconych przez Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego opinii, w tym zleconych konkretnemu podmiotowi, mogło przełożyć się na realne możliwości wykorzystania tej informacji w celu ochrony interesu publicznego. Zdaniem organu odwoławczego, nie jest również wystarczającym argumentem, dla wykazania "szczególnej istotności" interesu publicznego w tej sprawie, powołanie się wnioskodawcy na zamiar powiadomienia konkretnych organów kontroli Państwa, które w swym zakresie działania mają kontrolę prawidłowości i rzetelności działania organów administracji jak i kontrolę wydatkowania środków publicznych.
W skardze do tut. Sądu skarżący zarzucił ww. decyzji naruszenie:
1. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci: zaniechania ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy po raz drugi przez organ II instancji oraz poprzestanie na niepełnym powtórzeniu wadliwej argumentacji organu I instancji w szczególności poprzez zaakceptowanie argumentacji polegającej na braku wskazania w sposób szczegółowy, jakie konkretne czynności winny zostać podjęte aby udostępnienie informacji mogło nastąpić na rzecz Wnioskodawcy, w szczególności poprzez brak wskazania:
- jakiej dokładnie analizie należy poddać dokumenty źródłowe;
- jakie powinny być podjęte konkretnie działania (w zakresie działań pracochłonnych i ponadstandardowych) celem udostępnienia danych;
- ile konkretnie środków osobowych jest potrzebnych aby zgromadzić wnioskowane dane;
podczas gdy braki decyzji organu I instancji w tym zakresie obligowały organ II instancji do uchylenia zaskarżonej decyzji, nie zaś akceptowanie takiego stanu rzeczy, tym bardziej, iż okoliczności wskazywane przez wnioskodawcę wskazywały na rażące wręcz nieprawidłowości w zakresie powoływania biegłych przez organy celno – skarbowe;
2. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym uznaniu, iż :
a) w przedmiotowej sprawie nie wykazano szczególnie istotnego interesu publicznego, uzasadniającego przygotowanie żądanej informacji, podczas gdy wskazywane przez skarżącego okoliczności w sposób jednoznaczny wskazują, iż pozyskanie danych w zakresie nieprawidłowości do jakich dochodzi w urzędach celno skarbowych w zakresie zlecania opinii "wybranym" biegłym skutkuje patologiami w zakresie niezależnego wymiaru sprawiedliwości, którego sprawność działania jest dobrem nadrzędnym i niezbędnym dla funkcjonowania w państwie prawa pomimo prób deprecjonowania tej wartości w ostatnich czasach;
b) wnioskodawca nie wykazał przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego, podczas gdy okoliczność ta jest bezsporna w świetle przytoczonych okoliczności oraz materiału dowodowego przedstawionego przez Wnioskodawcę;
Mając powyższe uchybienia na uwadze, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celno - Skarbowego oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 133 § 1, art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej jako "p.p.s.a."), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia może mieć miejsce w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowanej wykładni tych przepisów.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej uchylenie, gdyż przy jej wydaniu doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Materialnoprawną podstawę decyzji organów obu instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2020 r., poz. 2176 - dalej jako: "u.d.i.p."). Ustawa ta określa zasady i tryb udostępniania informacji publicznych, będąc rozwinięciem konstytucyjnego prawa do informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, wyrażonego w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP. Adresatami obowiązku udostępniania informacji publicznej są – zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. – władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności (m.in.) organy władzy publicznej (pkt 1), do których niewątpliwie zaliczają się także organy administracji skarbowej. Zgodnie z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek. Jak wynika z treści art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje - co do zasady - bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Dostęp do informacji publicznej jest co do zasady bezwarunkowy. Stosownie bowiem do art. 2 ust. 2 u.d.i.p., od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego, ani nawet faktycznego. Powyższa zasada doznaje ograniczenia wyłącznie w sytuacji, gdy udostępnienie określonej informacji publicznej wymaga jej uprzedniego przetworzenia przez adresata wniosku, gdyż w takim przypadku prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji przetworzonej jedynie w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego (art. 3 ust 1 pkt 1 u.d.i.p.). Niewykazanie przez wnioskodawcę przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego skutkuje wydaniem, na podstawie art. 16 u.d.i.p., decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
W przedmiotowej sprawie, wyjaśniono w uzasadnieniu decyzji, że informacje dotyczące łącznej kwoty wynagrodzenia, która została wypłacona A. C. za wydane w latach 2017-2020 na zlecenie Naczelnika LUCS w B. P. opinie z zakresu automatów do gier nie znajdują się w posiadaniu tego organu wskazując jednocześnie, że właściwy do udostępnienia informacji jest Dyrektor Izby Administracji Skarbowej. Wyjaśniono także, że udzielenie żądanej informacji w pozostałym zakresie wymaga przeanalizowania znacznej liczby dokumentów, w części zarchiwizowanych. Ustalenia dokonane przez Naczelnika L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. dowodzą, że przekazanie żądanych danych wiązałoby się z analizą 1187 spraw obejmujących ok. 552 200 stron przez funkcjonariuszy pracujących w 7 komórkach organizacyjnych L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P.. Wskazano, że znaczna część koniecznych do analizy spraw (664 sprawy) została już przekazana do archiwum zakładowego, co wiąże się z koniecznością spełnienia dodatkowych procedur w celu pozyskania powyższych dokumentów i zaangażowanie dodatkowo pracownika archiwum.
Biorąc pod uwagę te okoliczności Sąd doszedł do przekonania, że informacja,
o udostępnienie której zawnioskował skarżący w piśmie z dnia [...] marca 2021 r., byłaby rzeczywiście informacją przygotowaną według wskazanych przez niego kryteriów spełniających określone szczegółowe warunki, co wymagałaby dodatkowego znacznego nakładu pracy. W konsekwencji organ trafnie zakwalifikował informację publiczną, o jakiej mowa w pkt 1-8 wniosku z dnia [...] marca 2021 r. powstałą w efekcie wskazanych czynności jako informację przetworzoną. Rozmiar i zakres żądanej informacji przesądza o tym, że mamy do czynienia z żądaniem informacji przetworzonej i w związku z tym zastosowanie znajduje przepis art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. stanowiący, że prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Dlatego też organ zasadnie uznał, że co do wniosku skarżącego zastosowanie będzie miał powołany przepis. Wskazać należy, że niniejszej sprawie powodem wydania decyzji odmownej na podstawie art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. było uznanie przez organy, że skarżący nie wykazał, że uzyskanie przez niego żądanej informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.
W związku z tym zasadniczym elementem kontroli legalności zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem pozostaje ocena, czy wnioskodawca wykazał, że udostępnienie żądanej informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.
W ocenie Sądu, a wbrew stanowisku organu, skarżący uzasadnił i wykazał dlaczego (w jego opinii) pozyskanie żądanej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, co było warunkiem udostępnienia tejże informacji. Wyjaśnić należy, że pojęcie "szczególnej istotności dla interesu publicznego" jest zwrotem niedookreślonym i ustawowo niezdefiniowanym, a przez to pojęciem szerokim i nieostrym. Nie ulega jednak wątpliwości, że obejmuje ono interes ogółu (określonej wspólnoty), a nie jedynie interesy indywidualne. W aspekcie funkcjonalnym szczególny interes publiczny powinien być rozumiany w ten sposób, że uzyskanie informacji przetworzonej powinno przyczynić się do bardzo ważnych dla państwa czy społeczeństwa działań, i że określona informacja przetworzona jest bardzo istotna dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców. Odnosząc powyższe do okoliczności faktycznych sprawy stwierdzić należy, że tego rodzaju cechy przesłanki "szczególnej istotności dla interesu publicznego" zostały przez wnioskodawcę spełnione. Z twierdzeń wnioskodawcy wynika, że domaga się on udostępnienie informacji publicznej w opisanym powyżej zakresie, bowiem pozyskanie określonej informacji i jej upublicznienie leży w interesie nie tylko wnioskodawcy, ale i innych obywateli. W piśmie z dnia [...] kwietnia 2021 r. skarżący wyjaśnił, że informacja publiczna o ilości opinii z zakresu badania gier na automatach zleconych przez Naczelnika P. Urzędu Celno - Skarbowego w latach 2017-2020, w tym opinii zleconych na rzecz A. C., pozwoli na zweryfikowanie prawidłowości (zgodności z prawem) wydatkowania środków pochodzących ze środków publicznych. Zwłaszcza, co zaakcentował skarżący, biorąc pod uwagę informacje uzyskane z [...] Urzędu Celno - Skarbowego w O. z których wynika , że ponad 77,5 % opinii zleconych w 2020 r. przez ten organ w zakresie badania automatów, zostało zleconych jednemu biegłemu - A. C.. Taka sytuacja, zdaniem skarżącego, jest niepokojąca jeżeli weźmie się pod uwagę, iż jedna i ta sama osoba z reguły ocenia daną sytuację w jednakowy sposób. Ponadto nabiera to szczególnego znaczenia, kiedy zweryfikuje się kwoty wynagrodzenia uzyskiwanego przez tego biegłego za zlecenia wykonywane tylko na rzecz ww. organu, który przez okres czterech lat uzyskał łączne wynagrodzenie przekraczające milion sto tysięcy złotych. Taka zaś sytuacja, co zastrzegł skarżący, związana z próbą wpływania na niezależnych biegłych oraz zlecanie opinii wyłącznie "swoim" biegłym budzi poważnie wątpliwości w zakresie funkcjonowania administracji państwowej oraz rodzi podejrzenie, że również inne urzędy celno - skarbowe mogłyby zlecać opinię A. C. spodziewając się, że wnioski z zamówionych u niego opinii, będą zgodne z oczekiwaniami organu.
Wskazać należy, że ocena tego, czy w konkretnej sprawie występuje szczególnie istotny interes publiczny, należy do podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej i to on musi wykazać brak istnienia tej przesłanki ustawowej decyzji odmownej, przy czym ocena charakteru interesu leżącego u podstaw wniosku powinna być dokonywana według kryteriów obiektywnych i abstrahować od subiektywnych intencji wnioskodawcy. Natomiast rozstrzygnięcie organu w przedmiocie udostępnienia informacji przetworzonej nie ma charakteru uznaniowego. Zgodzić się bowiem trzeba ze skarżącym, że ocena zasadności i zgodności z prawem zlecania opinii z zakresu badania gier na automatach "wybranym biegłym", a następnie przyznawania im wysokiego wynagrodzenia, bezsprzecznie może skutkować nieprawidłowościami w funkcjonowaniu organów celno – skarbowych. Uzyskanie tych informacji mogłoby mieć zatem znaczenie z punktu widzenia funkcjonowania tychże organów państwowych. Prowadzenie bowiem zapisów, czy też ewidencji w zakresie zlecania opinii konkretnemu biegłemu pozwoliłoby wykluczyć sytuację, do jakiej doszło na terenie [...] Urzędu Celno - Skarbowego w O., gdzie ponad 77,5 % opinii zleconych w 2020 roku przez ten organ w zakresie badania automatów, zostało zleconych jednemu biegłemu. To zaś może budzić wątpliwości w zakresie poprawności tego rodzaju działań oraz pytania o motywy takich decyzji po stronie funkcjonariuszy publicznych. Jest to tym bardziej istotne, że Naczelnik L. Urzędu Celno - Skarbowego w B. P. nie posiada aktualnie żadnych rejestrów, które umożliwiłyby mu prostą weryfikację jakim biegłym i w jakim zakresie zlecane były opinie w zakresie gier na automatach, a zatem nie ma wiedzy, czy do podobnie niewłaściwych sytuacji, jak w przypadku [...] Urzędu Celno - Skarbowego w O., nie dochodziło w jego urzędzie.
W związku z tym, jeżeli żądana informacja publiczna ma znaczenia dla dobra ogółu (społeczeństwa), mogąc przy tym prowadzić do wyeliminowania z działalności organów administracji skarbowej ewentualnych niewłaściwych praktyk, to stwierdzić należy, że żądanie udostępnienia takiej informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Ocena tego, czy uzyskanie przez wnioskodawcę żądanej informacji przetworzonej będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego musi się odbywać w kontekście potencjalnej możliwości wykorzystania przez wnioskodawcę objętych wnioskiem informacji dla dobra ogółu, a więc w interesie publicznym. Ocena taka dotyczy informacji przyszłych i potencjalnego ich przyszłego wykorzystania w interesie publicznym, zawsze zatem będzie miała ona charakter hipotetyczny. W tego rodzaju przypadku chodzi więc nie tyle o udowodnienie jego wystąpienia, ale o wykazanie prawdopodobieństwa wykorzystania żądanych informacji publicznych dla ochrony interesu publicznego i poprawy funkcjonowania organów administracji publicznej. W niniejszej sprawie skarżący takie prawdopodobieństwo wykazał. Wskazał bowiem, że w sytuacji potwierdzenia faktów "współpracy" pomiędzy biegłym, a organem wnioskodawca zawiadomi konkretne organy kontrolne Państwa, które w swym zakresie działania mają kontrolę prawidłowości i rzetelności działania organów administracji jak i kontrolę wydatkowania środków publicznych. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca wykazał, że informacje, które zamierza uzyskać nie dotyczą wyłącznie jego interesu, a on działa w interesie publicznym.
Mając powyższe rozważania na uwadze, w ocenie Sądu organ odwoławczy błędnie zastosował w sprawie przepis art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., czym naruszył prawo materialne i co – w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. – uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji. Naruszenie to dotyczyło samej istoty rozpatrywanej sprawy, tj. tego czy uzyskanie przez wnioskodawcę żądanej informacji przetworzonej będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego. Nastąpiło zatem naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W sytuacji, gdy oprócz organu odwoławczego, naruszenia tego dopuścił się także organ pierwszej instancji, na podstawie art. 135 p.p.s.a., uchyleniu podlegało także i jego rozstrzygnięcie. Obowiązkiem organu rozpoznającego sprawę będzie ponowne rozpatrzenie wniosku strony z dnia 19 marca 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej, z uwzględnieniem powyższych rozważań.
O kosztach postępowania, na które składała się kwota 200 zł uiszczonego wpisu od skargi, Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., uchylił decyzje organów obu instancji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło