II SA/Lu 984/18

WyrokWSA w Lublinie2019-03-26

Skład orzekający: Jacek Czaja, Grzegorz Grymuza, Bogusław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budynek o charakterze kultu religijnego, w którym część stanowi lokal mieszkalny, może zostać uznany za inwestycję o charakterze użyteczności publicznej z zakresu kultu religijnego, uzasadniającą umorzenie opłaty rocznej z tytułu wyłączenia gruntu z produkcji rolniczej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że budynek, w którym część stanowi lokal mieszkalny, może być uznany za inwestycję o charakterze użyteczności publicznej z zakresu kultu religijnego, jeśli służy zaspokojeniu potrzeb lokalnej społeczności, a przeznaczenie części na cele mieszkalne nie wyklucza takiej kwalifikacji, zwłaszcza gdy nie ma dowodów na komercyjne wykorzystanie tych lokali lub świadczenie usług innym osobom niż wierni. Sąd podkreślił, że organy błędnie rozszerzająco interpretowały przesłanki umorzenia opłaty, nakładając dodatkowe obowiązki dowodowe na wnioskodawcę, które nie wynikają z przepisów prawa.
Stan faktyczny
Związek wyznaniowy zwrócił się o umorzenie stałej opłaty rocznej z tytułu wyłączenia gruntu z produkcji rolnej pod budynek kultu religijnego z częścią mieszkalną. Organy administracji odmówiły umorzenia, uznając, że inwestycja nie ma charakteru użyteczności publicznej z zakresu kultu religijnego, ponieważ część budynku jest przeznaczona na cele mieszkalne, a wnioskodawca nie wykazał swojej sytuacji finansowej. Związek wniósł skargę do WSA, argumentując, że spełnił wszystkie przesłanki ustawowe do umorzenia opłaty.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa L. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz związku wyznaniowego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Marzena Okoń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 marca 2019 r. sprawy ze skargi związku wyznaniowego [...] w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia stałej opłaty z tytułu wyłączenia gruntu z produkcji rolniczej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz uchyla decyzję Marszałka Województwa z dnia [...] r. Nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz związku wyznaniowego [...] w Polsce kwotę [..] (...) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...]. Starosta L. zezwolił Strażnicy [...] w P. na trwałe wyłączenie z produkcji rolnej gruntu o łącznej powierzchni [...] ha położonego w miejscowości W. P. z przeznaczeniem pod budynek mieszkalny jednorodzinny z salą szkoleniowo – wykładową, w tym pod część mieszkalną o powierzchni [...] ha, stanowiącą część działki nr [...] o powierzchni [...] ha i działki nr [...] o powierzchni [...] ha tj. połową udziału Ľ w działce będącej drogą dojazdową oraz pod część szkoleniowo – dydaktyczną o powierzchni [...] ha, stanowiąca część działki [...] o powierzchni [...] ha i część działki [...] o powierzchni [...] ha tj połową udziałów Ľ w działce będącej drogą dojazdową. Jednocześnie naliczono Związkowi stałą opłatę roczną z tytułu wyłączenia z produkcji rolniczej wspomnianego gruntu w kwocie [...]zł płatną w terminie do dnia 30 czerwca każdego roku, przez okres 10 lat począwszy od 2011 r. We wniosku z dnia 4 maja 2018 r. Związek [...] w P. na podstawie art. 12 ust. 16 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych zwrócił się do Wójta Gminy G. z prośbą o wystąpienie do Marszałka Województwa L. z wnioskiem o umorzenie powyższej stałej zapłaty opłaty rocznej za 2018 r. W uzasadnieniu podano, że na przedmiotowej nieruchomości powstał obiekt, który służy zaspokajaniu potrzeb religijnych całej miejscowej społeczności. Zwrócono uwagę, że w całości został sfinansowany z dobrowolnych datków i jest dużym obciążeniem dla miejscowej społeczności [...], tym bardziej, że związek nie prowadzi żadnej działalności zarobkowej, a utrzymuje się z dobrowolnych ofiar. We wniosku zaznaczono, że decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...]., zezwalającego na użytkowanie zboru z częścią mieszkalną stwierdzono, że obiekt ten należy kwalifikować jako budynek kultu religijnego. Pismem z dnia 25 czerwca 2018r. Wójt Gminy G. zwrócił się do Marszałka Województwa L. o umorzenie wspomnianej opłaty, argumentując, że inwestycja spełnia wymogi z art. 12 ust. 16 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Grunt został przeznaczony na cele kultu religijnego, a jego obszar nie przekracza 1 ha. Decyzją z dnia [...]. Marszałek odmówił umorzenia zapłaty przedmiotowej opłaty. Organ wskazał, że stosownie do art. 12 ust. 16 ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych ( Dz. U z 2017r poz. 1161 ) na wniosek organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego marszałek województwa - w odniesieniu do gruntów rolnych, dyrektor regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych - w odniesieniu do gruntów leśnych, a w odniesieniu do obszarów wchodzących w skład parków narodowych - dyrektor parku, mogą umorzyć całość lub część należności i opłat rocznych, a w odniesieniu do gruntów leśnych również jednorazowe odszkodowanie w razie dokonania przedwczesnego wyrębu drzewostanu w przypadku inwestycji o charakterze użyteczności publicznej z zakresu oświaty i wychowania, kultury, kultu religijnego oraz ochrony zdrowia i opieki społecznej, jeżeli inwestycja ta służy zaspokojeniu potrzeb lokalnej społeczności, oraz dotyczącej powiększenia lub założenia cmentarza, jeżeli obszar gruntu podlegający wyłączeniu nie przekracza 1 ha i nie ma możliwości zrealizowania inwestycji na gruncie nieobjętym ochroną. Przepis ten wskazuje, że decyzja wydana w tym trybie ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organowi decydującemu w sprawie pozostawiono możliwość wyboru ukształtowania stosunku administracyjnoprawnego, poprzez umorzenie, bądź odmowę umorzenia danej wierzytelności. Organ zwrócił uwagę, że wspomniany przepis nie definiuje pojęcia inwestycji o charakterze użyteczności publicznej z zakresu kultu religijnego. Zgodnie z art. 1 ust.2 ustawy z dnia 20 grudnia 1996r. o gospodarce komunalnej ( Dz. U z 2017r. poz. 827 ) zadanie o takim charakterze cechuje bieżące i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych. Ponadto sformułowanie o charakterze użyteczności publicznej musi odnosić się do całości inwestycji, która ma zostać wzniesiona na gruncie wyłączonym z produkcji rolniczej. Zatem jedynie w sytuacji, gdy cała inwestycja posiada cechy użyteczności publicznej z zakresu kultu religijnego, może implikować zastosowanie art. 12 ust. 16 ustawy. Gdyby celem ustawodawcy było objęcie tym przepisem tylko części inwestycji posiadającej cechy użyteczności publicznej, dałby temu wyraźny wyraz. Organ odwołał się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 2010r. ( II OSK 138/09 ) w którym stwierdzono, że inwestycja nie będzie spełniać dyspozycji art. 12 ust. 16 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, jeśli jej charakter choćby potencjalnie nie będzie związany ze świadczeniem usług na rzecz ludności po kosztach własnych i nie w celach komercyjnych. Skoro zatem część inwestycji, określana jako mieszkalna, nie będzie służyć bieżącemu i nieprzerwanemu zaspokajaniu potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych z zakresu kultu religijnego, nie ma podstaw do zastosowania instytucji o jakiej mowa w art. 12 ust. 16 ustawy. Organ zaznaczył ponadto, że mimo wezwania Związek nie przedstawił dokumentów ukazujących jego stan finansowy. Wprawdzie zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania (Dz.U. z 2005 r. Nr 231, poz. 1965 ze zm.) osoby prawne kościołów i innych związków wyznaniowych są zwolnione od opodatkowania z tytułu przychodów ze swojej działalności niegospodarczej, a nadto w tym zakresie osoby te nie mają obowiązku prowadzenia dokumentacji wymaganej przez przepisy podatkowe, to jednak, jak wynika z orzecznictwa, ciężar dowodzenia przesłanek umorzenia przesuwa się na stronę wnioskodawcy. Na podstawie zgromadzonej dokumentacji trudno stwierdzić, jak duże obciążenie stanowi dla społeczności Związku uiszczenie opłaty, a w związku z tym, czy zaistniał rzeczywisty interes społeczny i indywidualny. Zdaniem organu wysokość opłaty nie uszczupli na tyle dochodów związku, by zagroziło to egzystencji jego członków. Organ zaznaczył, że dysponując środkami budżetowymi zobligowany jest kierować się zasadami gospodarności, oszczędności i celowości ustanowionych w ustawie finansach publicznych. Dlatego też trudno zaaprobować opinię, że umorzenie należności leży w interesie społecznym. Decyzja w sprawie umorzenia o jakiej mowa w art. 12 ust. 16 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych jest wyjątkiem od ogólnej zasady powszechności i równości podatkowej, a więc nie może być intepretowana rozszerzająco. Z tego punktu widzenia decyzja w sprawie umorzenia nie może prowadzić do premiowania tylko niektórych podmiotów, gdyż takie postępowanie narusza regułę pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej. Po rozpoznaniu odwołanie Związku Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy zaznaczył, że swoje stanowisko wyraził już w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia opłaty za rok 2016, i gdzie wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 28 kwietnia 2017r. ( I SA/Lu 150/17) oddalono skargę Związku. Organ podzielił stanowisko Marszałka Województwa i stwierdził, że przedstawieniu sytuacji finansowej nie przeszkadza fakt nie prowadzenia działalności gospodarczej, skoro w takiej sytuacji umorzenie należności prowadziłoby do nierównego traktowania podmiotów ubiegających się o taką ulgę w opłatach, które co do zasady powinien ponosić każdy podmiot, któremu zezwolono na wyłączenie gruntu z użytkowania rolniczego. W ocenie Kolegium Związek nie przedstawił ważnego interesu przemawiającego za umorzeniem opłaty. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Związek [...] w P. zwrócił uwagę, że spełnił wszystkie przesłanki opisane w art. 12 ust.16 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych ; projektowana inwestycja ma charakter użyteczności publicznej z zakresu kultu religijnego; inwestycja służy zaspokojeniu potrzeb lokalnej społeczności; obszar gruntu nie przekracza 1 ha i nie było możliwości realizacji inwestycji na gruncie nie objętym ochroną. W ocenie skarżącego wspomniany przepis nie wskazuje, aby umorzenie opłaty rocznej przysługiwało jedynie wtedy, gdy cała nieruchomość wyłączona z rolniczego użytkowania przeznaczona jest bezpośrednio na cele kultu religijnego. Nie oznacza to, że na całej nieruchomości mają się bezpośrednio odbywać zdarzenia o charakterze religijnym, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 marca 2018r. ( II OSK 2187/17 ). Przepis ten nie wskazuje również, że dodatkowymi przesłankami umorzenia opłaty rocznej podlegającymi badaniu jest zła sytuacja finansowa wnoszącego o umorzenie oraz, że strona powinna wykazać ważny interes, który uzasadniałby umorzenie opłaty. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, iż organ administracyjny winien badać jakiekolwiek inne przesłanki poza enumeratywnie wyliczonymi przez ustawę. W przekonaniu skarżącego organy dokonały zatem jego rozszerzającej wykładni w zakresie przesłanek warunkujących umorzenie. Podkreślił, że nie prowadzi, ani nigdy nie prowadził żadnej działalności zarobkowej. Wszelkie środki na działalność statutową pochodzą z dobrowolnych ofiar składanych z własnej inicjatywy ofiarodawców. Nie sposób zatem uznać, że nie wyjaśnił, jak wygląda jego sytuacja finansowa. Nie sposób też uznać, że w takiej sytuacji faktycznej umorzenie opłaty z tytułu wyłączenia gruntu z produkcji rolnej prowadzić będzie do jego "premiowania" i naruszenia reguły pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej, skoro inwestycja spełnia przesłanki do umorzenia opłaty rocznej. To nie sytuacja majątkowa wnioskującego, a raczej charakter inwestycji decyduje o tym, czy takie zwolnienie zostanie przyznane. Uznaniowy charakter decyzji nie oznacza dowolności w jej podejmowaniu, a w szczególności nie oznacza, że organy administracji publicznej mogą dowolnie rozszerzać katalog przesłanek warunkujących umorzenie, czy też nakładać na stronę dodatkowe obowiązki nieprzewidziane wyraźnie jako przesłanka, od której spełnienia zależy przyznanie ulgi w postaci umorzenia opłaty. Skarżący zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 13 ust 1 i 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku o gwarancjach wolności sumienia i wyznania osoby prawne kościołów i innych związków wyznaniowych są zwolnione od opodatkowania z tytułu przychodów ze swojej działalności niegospodarczej i w tym zakresie nie mają obowiązku prowadzenia dokumentacji wymaganej przez przepisy podatkowe. Zostało to potwierdzone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 marca 2018r. ( II OSK 2187/17). Zaznaczył ponadto, że z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...]. wynika, iż cały budynek został zaliczony do kategorii X jako budynek kultu religijnego. W decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że część obiektu o charakterze niemieszkalnym przekracza 30% powierzchni całkowitej budynku. Przesądza to o tym, że budynku nie można, zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 2a Prawa budowlanego, kwalifikować jako budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Odnosząc się do argumentacji Kolegium dotyczącej uwzględnienia interesu społecznego skarżący wskazał, że z punktu widzenia struktury i celów postępowania administracyjnego interes społeczny i słuszny interes obywateli są prawnie równorzędne, wobec czego organ administracji nie może kierować się założeniem o nadrzędności interesu społecznego nad interesem obywatela. W przypadku kolizji interesu społecznego i interesu obywatela obowiązkiem organ administracji prowadzącego postępowanie jest wyważenie tych dwóch interesów, a nie automatyczne przyznanie pierwszeństwa interesowi społecznemu. Organ działający na podstawie przepisów prawa materialnego przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia obowiązany jest — zgodnie za art. 7 kpa — załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny ani nie przekracza to możliwości organu wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków. Nie można zatem w opinii skarżącego zgodzić się ze stwierdzeniem, że "umorzenie w takiej sytuacji stałej opłaty rocznej prowadziłoby do nierównego traktowania podmiotów ubiegających się o taką ulgę w tych opłatach, które co do zasady winien ponosić każdy podmiot, któremu zezwolono na wyłączenie gruntu z użytkowania rolniczego". Gdyby taki właśnie cel przyświecał ustawodawcy, nie tworzyłby on przesłanek od których spełnienia zależałoby przyznanie ulgi w postaci umorzenia opłaty za wyłączenie gruntu z produkcji rolnej. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przede wszystkim zaznaczyć należy, że stosownie do art. 22 b ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r.o finansach publicznych ( Dz. U z 2017r. poz. 2077 ) dochody z tytułu opłat za wyłączenie z produkcji rolniczej są traktowane jak niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym, do których zgodnie z art. 67 ust. 1 ustawy zastosowanie znajdują przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018 r. poz. 800), a zatem również instytucja umorzenia. W wyroku z dnia 16 stycznia 2019r. II FSK 66/17 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych ) Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził dotychczasowe stanowisko, wyrażone wprawdzie na tle prawa podatkowego, ale znajdujące zastosowanie także w przedmiotowej sprawie, według którego wszelkiego rodzaju zwolnienia i ulgi podatkowe są wyjątkiem od zasady powszechnego obowiązku płacenia podatków (art. 84 Konstytucji RP) i brak jest jakichkolwiek podstaw, by przesłanki ich zastosowania interpretować rozszerzająco. W konsekwencji wszelkie przepisy regulujące ulgi i zwolnienia podatkowe należy interpretować ściśle. To właśnie zgodnie z zasadą równości i sprawiedliwości opodatkowania, wszystkie podmioty znajdujące się w takiej samej sytuacji faktycznej i prawnej powinny być tak samo traktowane przez prawo podatkowe. Skoro przepisy dotyczące ulg i zwolnień podatkowych stanowią wyjątek od zasady powszechności opodatkowania wynikającej z art. 84 Konstytucji RP, to wyjątki od tej zasady, jako wyrazu równości i sprawiedliwości, powinny być ściśle określone przez prawo, a podatnik nie może oczekiwać innych przywilejów podatkowych aniżeli te, jakie można ustalić na podstawie norm prawnych regulujących ulgi i zwolnienia. Ustawodawca posiada przy tym swobodę w określaniu warunków formalnych skorzystania z takich ulg i zwolnień podatkowych. Uprawnienie to wynika wprost z treści art. 217 Konstytucji RP, zgodnie z którym nakładanie podatków, innych danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy. Takim właśnie przepisem jest art. 12 ust. 16 ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych ( Dz. U z 2017r poz. 1161 ) z którego wynika, że na wniosek organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego marszałek województwa, w odniesieniu do gruntów rolnych może umorzyć całość lub część należności i opłat rocznych w przypadku inwestycji o charakterze użyteczności publicznej z zakresu kultu religijnego, jeżeli inwestycja ta służy zaspokojeniu potrzeb lokalnej społeczności, a obszar gruntu podlegający wyłączeniu nie przekracza 1 ha i nie ma możliwości zrealizowania inwestycji na gruncie nieobjętym ochroną. Przesłanki te muszą wystąpić łącznie. Jeśli zatem art. 12 ust. 16 przewiduje możliwość umorzenia opłaty rocznej, rzeczą organu jest rozważenie wniosku Związku z uwzględnieniem opisanych w nim przesłanek. Nie można zgodzić się z Marszałkiem Województwa, według którego, skoro ma obowiązek kierować się zasadami gospodarności, oszczędności i celowości to w każdym razie umorzenie przedmiotowej należności nie leży w interesie społecznym. Pomijając już, że art.67a ust.1 ordynacji podatkowej jako przesłankę umorzenia wskazuje obok interesu społecznego także ważny interes podatnika, czego w ogóle nie rozważano, to przecież przyjęcie takiego założenia właściwie eliminuje zastosowanie tej instytucji, skoro z reguły umorzenie jakiejkolwiek należności powoduje uszczerbek w dochodach, co trudno przecież pogodzić z gospodarnością, czy oszczędnością, o jakiej wspomina organ. Jeśli powołuje się na racjonalnego ustawodawcę, zasadne byłoby stwierdzenie, że w takim razie instytucja umorzenia w ogóle nie zostałaby przewidziana. Nie sposób przy tym pogodzić się ze stanowiskiem organów, według których nie zostały spełnione wszystkie warunki z art. 12 ust. 16 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, skoro znajdującego się na gruntach wyłączonych z produkcji rolniczej budynku nie sposób uznać za inwestycję użyteczności publicznej z zakresu kultu religijnego służącą zaspokojeniu potrzeb lokalnej społeczności z tego tylko powodu, że jego część jest przeznaczona na cele mieszkalne. Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę podziela argumentację Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawioną w wyroku z dnia 13 marca 2018r. ( II OSK 2187/17 opubl. w CBOSA ), a dotyczącego umorzenia opłaty rocznej z tytułu wyłączenia z produkcji rolniczej gruntu na którym zlokalizowano parking służący wiernym. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego dokonując wykładni pojęcia inwestycji z zakresu użyteczności publicznej nie może pozostawać w oderwaniu od współczesnych uwarunkowań gospodarczych realizacji takich zadań, które w tym przypadku związane są z powszechnością motoryzacji i usprawnieniem organizacji życia rodzinnego, społecznego i religijnego. Koncentrowanie się wyłącznie na tym, że parking usytuowany na gruncie wyłączonym z rolniczego użytkowania nie jest bezpośrednio przeznaczony na cele kultu religijnego w rozumieniu wspomnianego przepisu nie jest prawidłowe. W ocenie sądu parking służy jedynie na potrzeby członków społeczności Związku celem zapewnienia uczestniczenia w uroczystościach religijnych. Tym samym spełniona została przesłanka do zaklasyfikowania go jako inwestycji o charakterze użyteczności publicznej z zakresu kultu religijnego. Także w rozpatrywanej sprawie uzasadnione jest przekonanie, że taki charakter ma przedmiotowy budynek, skoro mają się w nim odbywać spotkania członków Związku, co przecież nie jest kwestionowane. Niczego w tej mierze nie zmienia przeznaczenie części budynku na cele mieszkaniowe, wspomniany przepis nie przewiduje bowiem w tym zakresie żadnych wyłączeń lub ograniczeń. Tym bardziej, że organ nie ustalił, aby wspomniane mieszkania służyły innym osobom, niż samym wiernym lub Związek świadczył jakiekolwiek usługi komercyjne. Taki sposób realizacji inwestycji nie odbiega zresztą od często przyjętej praktyki, według której na terenach miejsc kultu religijnego znajdują się również obiekty mieszkalne. Nie ma wystarczających przesłanek, aby twierdzić, że dla spełnienia wymagań o jakich stanowi wspomniany przepis należałoby wznieść odrębny budynek przeznaczony wyłącznie na cele związane z praktykowaniem wyznawanej przez członków Związku religii. Biorąc pod uwagę liczbę wiernych i sposób finansowania działalności, której podstawę, jak wykazywał Związek, stanowią dobrowolne datki, trudno uznać, aby takie działanie było racjonalne. Tym samym spełniona została przesłanka do zaklasyfikowania go jako inwestycji o charakterze użyteczności publicznej z zakresu kultu religijnego. Organ nie zwrócił także uwagi na decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...]. z której wynika, że cały budynek został zaliczony do kategorii X jako budynek kultu religijnego. W decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że część obiektu o charakterze niemieszkalnym przekracza 30% powierzchni całkowitej budynku. Przesądza to o tym, że budynku nie można, zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 2a Prawa budowlanego, kwalifikować jako budynku mieszkalnego jednorodzinnego, co tylko wzmacnia argumentację przedstawioną w skardze. Nie można zgodzić się z organami także co do konieczności składania przez skarżącego dokumentów potwierdzających jego stan finansowy. W powołanym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania ( Dz. U z 2017r. poz. 1153 ) majątek i przychody kościołów i innych związków wyznaniowych podlegają ogólnie obowiązującym przepisom podatkowym, z wyjątkami określonymi w odrębnych ustawach. Stosownie natomiast do art. 13 ust. 2 ustawy osoby prawne kościołów i innych związków wyznaniowych są zwolnione od opodatkowania z tytułu przychodów ze swojej działalności niegospodarczej i w tym zakresie osoby te nie mają obowiązku prowadzenia dokumentacji wymaganej przez przepisy podatkowe. Oznacza to, że także gromadzenie i dokumentowanie danych o przychodach skarżącego Związku powinno być oceniane w świetle tego zwolnienia, także w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 12 ust. 16 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a ) i c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U z 2018r. poz. 1803) należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz decyzję Marszałka Województwa L.. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 wspomnianej ustawy. Obejmują one zwrot uiszczonego wpisu od skargi w kwocie [...]zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło