II SA/Lu 99/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Sędziowie Asesor WSA Jerzy Drwal (spr.), Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Protokolant St. sekr. sąd. Jolanta Sikora, po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2005 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Wojewody z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę. Starosta decyzją z dnia [...] października 2004 r. Nr [...]), wydaną na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 104 kpa, zatwierdził projekt budowlany i udzielił S. i D. K. pozwolenia na budowę garażu o konstrukcji stalowej, o wymiarach 6 m x 5 m, usytuowanego na działce Nr [...]– położonej w miejscowości Z., gm. W.– w odległości 3 m od granic działek Nr [...] i [...] (ścianą bez otworów okiennych i drzwiowych) wraz z przyłączem elektroenergetycznym. Po rozpatrzeniu odwołania Z.M., Wojewoda decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, iż zarzuty Z. M. twierdzącego, że garaż zaprojektowano na tej części nieruchomości inwestorów, która nie stanowi ich własności, a wobec tego nieuregulowany stan prawny przebiegu granic pomiędzy działkami Nr [...], [...] i [...] powinien skutkować uchyleniem wydanej przez organ I instancji decyzji jako rozstrzygnięcia przedwczesnego bądź też zawieszeniem postępowania w tej sprawie do czasu ustalenia przebiegu granic przez Sąd Rejonowy zostały przeanalizowane przede wszystkim w aspekcie nieuregulowanej granicy pomiędzy działką Nr [...] należącą do odwołującego się a działką Nr [...]. Kwestia przebiegu tej granicy nie uniemożliwiała prawa zabudowy i uzyskania pozwolenia na budowę. Jego wydanie uzależniane od zakończenia prowadzonego od dziesięciu już lat przed Sądem postępowania rozgraniczeniowego – byłoby bezpodstawne. Organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżoną decyzję wydano zgodnie z przepisami ustawy Prawo budowlane. Art. 4 Prawa budowlanego przewiduje, że każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Starosta dokonał sprawdzenia przedłożonych przez inwestora dokumentów i projektu budowlanego w trybie art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Inwestorzy prawidłowo wykazali prawo do dysponowania nieruchomością – działką Nr [...]na cele budowlane, przedkładając w tym celu – wymagane w myśl art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy - stosowne oświadczenie. Do akt sprawy dołączono akt notarialny rep.A Nr [...] potwierdzający to oświadczenie. Argument, iż obiekt zaprojektowano poza granicami działki inwestora nie był zasadny, bowiem obliczenia powierzchni działki dokonane przez odwołującego się były błędne, ponieważ z pomiarów mapy wynikało, że działka Nr [...] w granicach wykazywanych na mapie, na powierzchnię około 9 arów (biorąc pod uwagę średnią długość i szerokość działki wynoszącą odpowiednio – 50,3 m oraz 18 m). Zatem budynek zaprojektowany został na działce inwestorów. Ponadto z zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki, sporządzonego na mapie z zasobów Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Projektowej , na której wykazano przebieg granic – co jest dla organów wiążące – wynika, że obiekt zlokalizowano w odległości 3 m od granicy z działką Nr [...]. Powodowało to, że zostały spełnione wymagania dotyczące odległości budynku od granic nieruchomości – określone w § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 751 poz. 690). W tej sytuacji zaprojektowany garaż nie narusza prawa własności odwołującego się oraz jego interesów podlegających ochronie na mocy art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Z.M. podniósł, iż nie jest prawdą, że zaprojektowany garaż jest całkowicie usytuowany na działce inwestora, ponieważ teren, na którym przewidziano obiekt budowlany nie wchodzi do dziewięcioarowej powierzchni działki Nr [...]. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosił o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji, zwracając jednocześnie uwagę, iż fakt zawiśnięcia sporu o rozgraniczenie nieruchomości nie może wstrzymywać procesu inwestycyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna bowiem zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa. Przede wszystkim należy stwierdzić, że przeprowadzone postępowanie administracyjne w sposób jednoznaczny wykazało, iż inwestorzy S. i D. K. dysponowali nieruchomością – działką nr [...] na cele budowlane w związku z zamierzoną budową blaszanego garażu. Organ odwoławczy słusznie zauważył, że złożone oświadczenie z dnia 6 września 2004 r. oraz dołączony do akt sprawy akt notarialny z dnia [...] października 1999 r. Nr [...], na mocy którego S. i D. K. nabyli od Banku Spółdzielczego działkę Nr [...] o powierzchni dziewięciu arów – są wystarczającymi dowodami świadczącymi o prawie inwestorów do dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane i upoważniającymi ich do ubiegania się o wydanie pozwolenia na budowę garażu. Stosownie do art. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), każdy ma prawo do zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Zdaniem Sądu, bezspornym w rozpatrywanej sprawie było to, że inwestorzy legitymowali się prawem do zabudowy działki Nr [...]. Działka ta stanowiła własność inwestorów. Zgodnie z definicją pojęcia prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane – określoną przez ustawodawcę w art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego – za takie prawo należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Odnosząc się do sformułowanych przez skarżącego zarzutów, należy podkreślić, iż budowa przedmiotowego garażu nie narusza jego praw jako właściciela działki Nr [...], gdyż garaż zaprojektowany został na działce Nr [...] i to w odległości – jak wynikało z akt sprawy – wynoszącej 3 m od granicy nieruchomości. Zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 751, poz. 690), budynki na działce budowlanej sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż 3 m – w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Według projektu technicznego garaż nie posiadał otworów okiennych lub drzwiowych w ścianie od strony działki Nr [...]. Podnoszone przez skarżącego wnioski wynikają z niesłusznego przeświadczenia, iż inwestorzy budując garaż zrealizują tę inwestycję na terenie, który nie stanowi ich własności, a zatem działać będą jako osoby, które nie wykazują się prawem do zabudowy nieruchomości. Skarżący wywodzi, że działka Nr [...] od 1926 r. nieprzerwanie graniczy od strony zachodniej z terenami należącymi do PKP. Ponieważ część tej działki od strony PKP została następnie zajęta pod drogę gminną, stanowiącą działkę Nr [...], to należy przyjąć, iż powierzchnia działki Nr [...] uległa w ten sposób zmniejszeniu – według jego wyliczeń – o około 400 m2, a zatem inwestorzy nie rozporządzają powierzchnią mającą wynosić 9 arów, lecz mniejszą. Stąd też, budowa garażu od strony należącej do niego działki Nr [...] narusza jego prawo własności. W ocenie Sądu, wnioski skarżącego w tym zakresie są bezpodstawne gdyż nie uwzględniają zmian w stanie nieruchomości jakie nastąpiły w okresie od 1926 r. Według akt sprawy od strony zachodniej działka Nr [...] graniczy obecnie z drogą gminną, a nie z terenami należącymi do PKP. Zarzutów i wniosków skarżącego nie potwierdzają także ustalenia, na które powołuje się skarżący, poczynione w trakcie postępowania w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości. Należy zwrócić uwagę, iż w świetle ustaleń poczynionych przez Sąd Rejonowy - w trakcie postępowania rozgraniczeniowego, zakończonego postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia [...] października 1993 r. w sprawie o sygn. akt [...] - działki Nr [...] i [...] były do 1963 r. własnością jednej osoby. W 1963 r. Kasa Spółdzielcza w W. (obecnie Bank Spółdzielczy) nabyła działkę Nr [...] o pow. 0,10 ha, natomiast w 1967 r. ogrodzono tę nieruchomość. Wykonane zostało wtedy istniejące do chwili obecnej trwałe ogrodzenie z metalowych, zabetonowanych słupków i siatki. Omawiane postępowanie w tej sprawie dotyczyło rozgraniczenia przebiegu spornych granic pomiędzy działkami Nr [...] i Nr [...] (należącymi do Z.M.), a działkami Nr [...] (należącymi do B. i T. małż. B.) oraz działkami Nr [...] i [...] (będącymi własnością R. i H. małż. Ś.). Z akt sprawy wynikało również, iż wszczęte zostało postępowanie o rozgraniczenie działek Nr [...], [...] i [...], które zdaniem skarżącego ma wpływ na postępowanie administracyjne w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę garażu. Na wniosek Banku Spółdzielczego– Kierownik Urzędu Rejonowego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 1995 r. Nr [...] wszczął postępowanie rozgraniczeniowe dotyczące przebiegu granic działek Nr [...] (należącej do wnioskodawcy), Nr [...] (należącej do Z.M.) i Nr [...] (należącej do Urzędu Gminy). Postępowanie to, jako bezprzedmiotowe zostało następnie umorzone decyzją Wójta Gminy z dnia [...] maja 1999 r. (Nr [...]), a sprawę z uwagi na fakt, iż strony nie zawarły ugody, przekazano do rozpatrzenia Sądowi Rejonowemu. Postępowanie rozgraniczeniowe o ustalenie przebiegu granicy pomiędzy nieruchomościami – działkami Nr [...], [...] i [...] w sprawie o sygn. akt [...] zostało zawieszone na mocy postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] września 1999 r. Zawieszenie postępowania rozgraniczeniowego w dniu 16 września 1999 r. nastąpiło z uwagi na fakt, iż zarówno wnioskodawca jak i uczestnicy postępowania nie wskazali, kto jest właścicielem działki Nr [...]. W aspekcie zarzutów skargi i wniosków w niej zawartych okoliczność, iż postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości działek Nr [...], [...] i [...]nie zostało formalnie zakończone nie świadczy, wbrew twierdzeniom skarżącego, o tym, iż nie można było wydać decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej inwestorom pozwolenia na budowę garażu, a należało w tej sytuacji zawiesić postępowanie administracyjne. W ocenie Sądu, nie zakończone postępowanie rozgraniczeniowe nie stanowiło podstawy do zawieszenia postępowania administracyjnego w przedmiocie pozwolenia na budowę. Stosownie do art. 97 § 1 pkt 4 kpa, organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Sprawa uregulowania przebiegu spornych granic pomiędzy działkami Nr [...] i [...] – na etapie rozpoznawania wniosku o wydanie pozwolenia na budowę garażu – nie była zagadnieniem wstępnym. Zagadnieniem wstępnym o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 kpa jest okoliczność warunkująca rozstrzygnięcie merytoryczne w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, przy czym ocena tego zagadnienia ze względu na jego przedmiot należy do kompetencji innego organu lub sądu niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie. Na marginesie powyższych rozważań trzeba zaznaczyć, że Z. M. uczestnik postępowania w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości domagał się od Sądu wydania zakazu kontynuowania nowych inwestycji budowlanych na działce Nr [...], stanowiącej własność małżonków K. Należy zwrócić uwagę, iż nie bez znaczenia dla wyjaśnienia wszelkich wątpliwości skarżącego zgłaszanych w trakcie postępowania administracyjnego oraz w skardze do Sądu, znamienną okolicznością w rozpoznawanej sprawie było to, że Sąd Rejonowy w postanowieniu z dnia [...] lipca 2000 r. sygn. akt [...] oddalającym wniosek o zabezpieczenie - wskazał, iż nabywcy nieruchomości Nr [...] nie biorą udziału w sprawie i w związku z tym, nie może być wydane zarządzenie tymczasowe zakazujące im powstrzymywania się od działań na swojej nieruchomości. W tym stanie rzeczy problem zawiśnięcia sporu o rozgraniczenie nieruchomości nie stanowił – w ocenie Sądu – przeszkody w orzekaniu przez Starostę w przedmiocie udzielenia S. i D. K. pozwolenia na budowę garażu. Nie można zatem było przyznać skarżącemu racji, iż inwestorzy powinni byli wiedzieć, zważywszy na znaki graniczne umieszczone przez geodetów podczas pomiarów prowadzonych w obu sprawach o rozgraniczenie, że projektowany garaż będzie zlokalizowany na części działki Nr [...] nie stanowiącej ich własności. Trudno też uznać za zasadny zarzut, iż projekt zagospodarowania działki Nr [...] sporządzony został na mapie sytuacyjno-wysokościowej "opracowanej błędnie i informującej błędnie o rzeczywistym i faktycznym przebiegu granic" tej działki – co podnosił skarżący. Należy także wyjaśnić, że dołączone przez skarżącego kserokopie "szkicu Nr 1" i "mapy rozgraniczeniowej skala 1 : 500" (dołączone do skargi) nie potwierdzały wywodów, iż działka Nr [...] nieprzerwanie graniczy od 1926 r. z terenami należącymi do PKP. Wręcz przeciwnie z tych dokumentów wynikało, że działka inwestorów oddzielona była od gruntów PKP – "drogą przez wieś" – stosownie do szkicu Nr 1 oraz "drogą z R.S. do W." według mapy rozgraniczeniowej. Oceniając przebieg przeprowadzonego w tej sprawie postępowania administracyjnego – zdaniem Sądu – nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, a to w aspekcie omówionych wcześniej unormowań wynikających z ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wypada nadmienić, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Lokalizacja przedmiotowego garażu w odległości 3 m od granicy działki Nr [...] czyni zadość wymaganiom w zakresie obowiązku poszanowania uzasadnionych i występujących w obszarze oddziaływania garażu - interesów skarżącego. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przez orzekające organy przepisów prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Z tych też względów skarga - jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw - podlegała oddaleniu na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).