II SA/Lu 994/13
WyrokWSA w Lublinie2014-12-02
Skład orzekający: Krystyna Sidor, Arkadiusz Mrowiec, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo odmówił uchylenia decyzji ostatecznej o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej, nie rozważając wszystkich przesłanek z art. 155 k.p.a., w tym słusznego interesu strony i możliwości ponownego włączenia gruntów do produkcji rolnej?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, ponieważ organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów odwołania i nie rozważył sprawy pod kątem wszystkich przesłanek z art. 155 k.p.a., w szczególności interesu strony oraz możliwości ponownego włączenia gruntów do produkcji rolnej. Brak wszechstronnego rozważenia tych kwestii stanowił podstawę do uchylenia decyzji.Stan faktyczny
Starosta wydał decyzję zezwalającą na wyłączenie gruntów z produkcji rolnej pod budowę budynku gospodarczego i mieszkalnego, zwalniając z opłat. Po latach skarżący wystąpił o uchylenie tej decyzji, argumentując, że grunty te weszły w skład jego gospodarstwa rolnego, od którego płaci podatek rolny, a ponosi dodatkowo podatek od nieruchomości za te grunty. Organy obu instancji odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że zmiana stanu faktycznego nie jest podstawą do uchylenia decyzji w trybie art. 155 k.p.a. i że cel wyłączenia gruntów został zrealizowany.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. i zasądził od kolegium na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Sędzia SO del. Arkadiusz Mrowiec, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 listopada 2014 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]września 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz S. B. 200 (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Starosta P. decyzją z dnia [...] sierpnia 2010r., wydaną na podstawie art. 4 pkt 6, 11, art. 5 ust.1, art. 7 ust.1, art. 11 ust.1, 1a i 4, art. 12a pkt 1, art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tekst jedn. Dz.U. z 2004r., Nr 121, poz. 1266): 1. zezwolił H. i S. B. na wyłączenie z produkcji rolniczej [...] ha w klasie bonitacyjnej III a, stanowiącej część działki nr [...] położonej w O. gmina Ż., przeznaczonej pod budowę budynku gospodarczego oraz istniejącego budynku mieszkalnego w ramach zabudowy zagrodowej i jednorodzinnej; 2. zwolnił z obowiązku uiszczenia należności i opłat rocznych z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej, przeznaczonych pod zabudowę jednorodzinną; 3. w przypadku przeznaczenia ww gruntów na cele inne niż mieszkalne, zobowiązał wnioskodawcę do zgłoszenia tego faktu celem naliczenia należności i opłat rocznych; 4. zobowiązał inwestora do zdjęcia warstwy próchniczej gleby z przeznaczeniem jej do użyźnienia części działki użytkowanej rolniczo; 5. stwierdził, że decyzja wraz z operatem technicznym stanowi podstawę do wprowadzenia zmian w ewidencji.
Z dołączonego do wniosku operatu technicznego i wypisu z planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Ż. wynikało, że S. i H. B. byli wówczas właścicielami działek oznaczonych nr [...] o łącznej powierzchni [...] ha, przy czym działka nr [...] przeznaczona była w części pod uprawy polowe i łąki, a w części pod zabudowę rolniczo – siedliskową i jednorodzinną.
Opisana decyzja, wobec jej niezaskarżenia, uprawomocniła się z dniem 23 sierpnia 2010r.
W dniu [...] marca 2013r. S. B. wystąpił do Starosty P. z wnioskiem o uchylenie decyzji z dnia [...] sierpnia 2010r. Wniosek swój uzasadnił tym, że obecnie jest dzierżawcą gospodarstwa rolnego, od którego opłaca podatek rolny, natomiast za objęte opisaną decyzją grunty pod budynkiem mieszkalnym, wchodzące w skład jego gospodarstwa rolnego uiszczać musi podatek od nieruchomości.
Starosta P. decyzją z dnia [...] czerwca 2013r., wydaną na podstawie art. 11 i art. 154 ust. 2 kpa – odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...] sierpnia 2010r. uznając, że zmiana stanu faktycznego, jaka nastąpiła w terminie ok. 2 lat po wydaniu decyzji, nie może stanowić przesłanki do jej uchylenia w trybie art. 155 kpa.
W wyniku wniesionego przez S. B. odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Starosty P., podzielając pogląd, że zmiana decyzji w trybie art. 155 kpa może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy pierwotnej.
Zdaniem SKO, w rozpoznawanej sprawie stan ten uległ zmianie przez zrealizowanie celu, na jaki grunt został wyłączony z produkcji rolnej, a nadto wnioskodawca objął w posiadanie gospodarstwo rolne, przekraczające powierzchnię dotychczas posiadanego gruntu rolnego tj. [...] ha.
Skargę na powyższą decyzję złożył S. B. wnosząc o jej uchylenie.
Zdaniem skarżącego, organy nie rozważyły sprawy z punktu widzenia wszystkich przesłanek wymienionych w art. 155 kpa umożliwiających uchylenie prawidłowo wydanej decyzji ostatecznej. Nie poddano ocenie argumentu, że za uchyleniem prawomocnej decyzji przemawia słuszny interes strony. Wnioskodawca argumentował, że chce jedynie przywrócenia poprzedniego stanu, bowiem wydana decyzja powoduje niepotrzebne zwiększenie jego obciążenia podatkowego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a w szczególności poprzez nieodniesienie się do zarzutów odwołania i nierozważenie sprawy pod kątem wskazanych w art. 155 kpa przesłanek uzasadniających zmianę bądź uchylenie ostatecznych decyzji administracyjnych.
Wskazany art. 155 kpa odnosi się do jednego z trybów weryfikacji decyzji ostatecznych, wydawanych zgodnie z prawem, w stosunku do których nie zachodzą przesłanki stwierdzenia ich nieważności bądź wznowienia postępowania.
Organy obu instancji jako podstawę prawną swoich decyzji prawidłowo powołują ten przepis, który stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio.
Wnioskodawca domagając się uchylenia decyzji ostatecznej nie kwestionuje jej zgodności z prawem, uzasadniając wniosek o uchylenie decyzji obciążeniem podatkami od nieruchomości za wyłączony grunt, podczas gdy grunt ten obecnie wchodzi w skład gospodarstwa rolnego, od którego płaci podatek rolny.
Z powyższego wynika, że wnioskodawca zmianę decyzji uzasadnia swoim interesem prawnym polegającym na obniżeniu wysokości stawki podatku płaconego od gruntu objętego decyzją o wyłączeniu gruntu z produkcji rolnej (a faktycznie wchodzącego w skład gospodarstwa rolnego).
Powyższe argumenty podnoszone były w odwołaniu od decyzji organu I instancji, lecz z uzasadnienia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. nie wynika, by zostały rozważone przez organ co oznacza, że do istotnej dla sprawy okoliczności organ odwoławczy nie odniósł się.
Organ odwoławczy jako przyczynę odmowy zmiany decyzji podaje zrealizowanie przez wnioskodawcę celu, na który grunt został wyłączony z produkcji rolnej. Przeciwieństwem wyłączenia gruntów z produkcji rolnej jest włączenie ich do produkcji rolnej. Nie można wykluczyć, że uprzednio wyłączone z produkcji rolnej grunty aktualnie są gruntami użytkowanymi jako grunty rolne.
"Gruntami rolnymi" – w rozumieniu ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych są grunty pod wchodzącymi w skład gospodarstw rolnych budynkami mieszkalnymi oraz innymi budynkami i urządzeniami służącymi wyłącznie produkcji rolnej (art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 lutego 1995r., tekst jedn. Dz.U. z 2013r., poz.1205).
Okoliczność ta nie była sprawdzana w ramach ustaleń faktycznych w sprawie, a może mieć istotne znaczenie dla oceny przesłanek z art. 155 kpa.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że podstawą uchylenia decyzji organu II instancji jest nieodniesienie się do zarzutów odwołania i nierozważenie sprawy pod kątem wszystkich przesłanek z art. 155 kpa, a w szczególności interesu skarżącego i słusznego interesu strony w uchyleniu decyzji, a także dowolność ustaleń o faktycznym wyłączeniu z produkcji rolniczej gruntów objętych decyzją ostateczną.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy uwzględni powyższe uwagi Sądu i rozstrzygnie sprawę w kontekście art. 155 kpa.
Z tych względów i na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (tekst jedn. Dz.U. z 2012.r, poz. 270 ze zm.), orzeczono, jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 cyt. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło