II SA/Lu 995/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz,, Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Protokolant Specjalista Jolanta Sikora, po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2012 r. na rozprawie sprawy ze skargi P. G. – redaktora naczelnego dziennika "Ł." na odmowę Prokuratora Rejonowego w przedmiocie udzielenia informacji prasowej . p o s t a n a w i a I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącemu P. G. – redaktorowi naczelnemu dziennika "Ł." kwotę 200 (dwieście) złotych, uiszczoną tytułem wpisu od skargi, którą wypłacić z sum budżetowych Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. P. G. – redaktor naczelny dziennika "Ł." z siedzibą w [...] wniósł do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Lublinie skargę z dnia [...] października 2012 r. na odmowę Prokuratora Rejonowego w [...] w przedmiocie udzielenia informacji prasowej. W skardze wniósł o uchylenie zaskarżonej odmowy oraz zobowiązanie Prokuratora Rejonowego w [...] do udzielenia informacji objętych wnioskiem S. P. z dnia [...] października 2012 r. Skarżący zarzucił Prokuratorowi naruszenie art. 4 ust. 1 ustawy Prawo prasowe poprzez błędne przyjęcie, że w niniejszej sprawie zachodzą podstawy odmowy udzielenia informacji prasowej oraz art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez niewydanie decyzji o odmowie udzielenia żądanej informacji. W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że w powołanym wyżej wniosku z dnia [...] października 2012 r. dziennikarz dziennika "Ł." – S. P. zwrócił się do Prokuratora Rejonowego w [...] o udzielenie informacji prasowej poprzez umożliwienie wglądu w akta postępowania i samodzielnego wykonania kopii uprzednio wskazanych kart. W piśmie z dnia [...] października 2012 r. Prokurator Rejonowy w [...] poinformował wnioskodawcę, że nie może nadać sprawie biegu, bowiem jego wniosek z dnia [...] października 2012 r. nie spełnia wymogów określonych w art. 119 i art. 120 § 1 k.p.k. (nie dołączono do niego upoważnienia udzielonego S. P. przez redaktora naczelnego dziennika "Ł."). Wobec braku odpowiedzi na wniosek z dnia [...] października 2012 r. P. G. – redaktor naczelny dziennika "Ł." wystąpił do Prokuratora Rejonowego w [...] z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, poprzez udzielenie żądanej informacji lub wydanie odmowy jej udzielenia przewidzianej w art. 4 ust. 3 Prawa prasowego. W złożonym piśmie skarżący wskazał, że wniosek o udzielenie informacji prasowej złożony na podstawie art. 4 ust. 1 Prawa prasowego nie jest pismem procesowym w rozumieniu art. 119 k.p.k. i w związku z tym nie ma do niego zastosowania art. 120 k.p.k. W odpowiedzi na powyższe wezwanie – jak wyjaśnił skarżący – Prokurator powtórnie jednak zażądał przedłożenia przez S. P. upoważnienia, na które powołał się w swym wniosku. Skarżący – powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2001 r., sygn. akt II SAB 254/01 – stwierdził, że bezczynność Prokuratora Rejonowego w [...], polegająca na nieudzieleniu w przeciągu 3 dni odpowiedzi na zadane mu pytanie prasowe, stanowi odmowę udzielenia informacji w rozumieniu art. 4 ust. 1 i 2 Prawa prasowego. Odmowa ta jest natomiast niezgodna z art. 4 i 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w świetle którego Prokurator Rejonowy jest obowiązany do udzielenia prasie informacji stanowiących informację publiczną. W odpowiedzi na skargę Prokurator Rejonowy w [...] wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie skargi. Organ nie zgodził się ze stanowiskiem skarżącego, jakoby wykazał się w niniejszej sprawie "bezczynnością". Stwierdził, że w ustawowych terminach zareagował na złożone wnioski, wzywając stronę do uzupełnienia braku formalnego poprzez złożenie pełnomocnictwa, na które wnioskodawca powołał się w piśmie z dnia [...] października 2012 r. Z tego względu nie podjął decyzji w przedmiocie udostępnienia lub odmowy udostępnienia żądanych informacji. Prokurator stwierdził ponadto, że akta zakończonego postępowania karnego, jako zbiór różnego rodzaju informacji, tj. takich, które są informacją publiczną i takich, które jej nie stanowią, nie są w całości informacją publiczną i nie powinny być w całości udostępniane. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 2009 r., sygn. akt I OSK 714/09 wskazał, że dostęp do akt spraw prowadzonych przed organami państwa pozostaje poza regulacją ustawy o dostępie do informacji publicznych. Co więcej, "prawo wglądu do dokumentów urzędowych" nie jest równoznaczne z prawem domagania się uzyskania ich kopii. Prokurator powołał się również na art. 48 ustawy Prawo o prokuraturze, który nakazuje zachować w tajemnicy okoliczności sprawy ustalone w toku postępowania przygotowawczego. Stwierdził, że w niniejszej sprawie prawo dostępu do informacji publicznej musi ustąpić przed prawem do ochrony. Końcowo organ wyjaśnił, że w dniu [...] listopada 2012 r. wydał decyzję, którą odmówił udostępnienia S. P. żądanych akt, dopełniając tym samym ustawowego obowiązku. Na rozprawie w dniu 20 grudnia 2012r. S. P. - pełnomocnik redaktora naczelnego dziennika "Ł." - podtrzymał skargę oraz wyjaśnił, że jego żądanie było oparte o przepisy prawa prasowego, a wydana w dniu [...] listopada 2012r. decyzja oparta została na przepisach ustawy o udostępnianiu informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej). Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.). Jednocześnie, w przypadkach określonych w art. 58 p.p.s.a., sąd ma obowiązek skargę odrzucić. Skarga redaktora naczelnego dziennika "Ł." – P. G. podlega odrzuceniu. Skarżący wniósł w niniejszej sprawie skargę na odmowę Prokuratora Rejonowego w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji prasowej, wyrażoną – w jego ocenie – poprzez brak reakcji na wniosek złożony przez dziennikarza dziennika "Ł." S. P. w dniu [...] października 2012 r. Skarżący uznał zarzucany Prokuratorowi brak reakcji na powyższe żądanie za odmowę, bowiem stwierdził, że przedmiotowy wniosek – jako pochodzący od przedstawiciela prasy – podlega rozpatrzeniu w trybie przewidzianym w art. 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz. U. Nr 5, poz. 24 ze zm., dalej Pr. pras.). W powołanym przez skarżącego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2001 r., sygn. akt II SAB 254/01 wskazano natomiast, że w sprawach prasowych nie istnieje bezczynność, lecz brak reakcji organu oznacza odmowę udzielenia informacji w rozumieniu art. 4 Pr. pras. W ocenie Sądu stanowisko P. G., utożsamiające brak odpowiedzi na skierowany do Prokuratora Rejonowego w [...] wniosek z dnia [...] października 2012 r. z odmową udzielenia informacji prasowej w rozumieniu art. 4 Pr. pras., jest błędne. Wynika to z faktu, iż Prokurator nie jest - w obecnym stanie prawnym - podmiotem objętym powyższym uregulowaniem, a zatem skierowany do niego wniosek o udzielenie informacji nie może podlegać rozpatrzeniu w trybie unormowanym w tym przepisie. Należy zauważyć, że wraz z wejściem w życie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm., dalej u.d.i.p.) ustawodawca wyłączył z grona podmiotów zobowiązanych na podstawie art. 4 ust. 1 Pr. pras. do udzielania prasie informacji o swojej działalności organy państwowe. Jednocześnie dodanym do ustawy Pr. pras. przepisem art. 3a - zgodnie z którym w zakresie prawa dostępu prasy do informacji publicznej stosuje się przepisy u.d.i.p. - ustawodawca zrównał prawa dziennikarzy w zakresie dostępu do informacji publicznej z prawami każdego podmiotu, który o taką informacje może się ubiegać. (por. J. Sobczak: Prawo prasowe. Komentarz. Warszawa 2008, s. 184-185). Zakres podmiotowy art. 4 Pr. pras. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2002 r. ogranicza się do przedsiębiorców i podmiotów niezaliczonych do sektora finansów publicznych oraz niedziałających w celu osiągnięcia zysku, co wynika wprost z dyspozycji ust. 1 tego unormowania. Bezspornym jest, że prokurator nie należy do grona powyższych podmiotów, bowiem jako organ ochrony prawnej (art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze - Dz. U. z 2011 r., Nr 270, poz. 1599 ze zm.) wchodzi w skład sektora finansów publicznych (art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, Dz. U. Nr 157, poz. 1240 ze zm.). Z powyższych rozważań wynika, że w aktualnym stanie prawnym, wniosek o udzielenie informacji skierowany do prokuratora – nawet jeśli pochodzi od przedstawiciela prasy – nie stanowi wniosku o udzielenie informacji prasowej w rozumieniu art. 4 Pr. pras., lecz – zgodnie z art. 3a Pr. pras. - podlega rozpatrzeniu w oparciu o przepisy u.d.i.p., jak każdy inny wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Prokurator jest bowiem podmiotem wykonującym zadania publiczne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 6 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 1918/07), a zatem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej na podstawie art. 4 u.d.i.p. Skoro zatem będący przedmiotem niniejszej sprawy wniosek z dnia [...] października 2012 r. podlegał rozpatrzeniu przez Prokuratora Rejonowego w [...] w trybie przewidzianym w u.d.i.p., to ewentualny brak reakcji Prokuratora na przedmiotowe żądanie nie mógł zostać uznany za odmowę udzielenia informacji, lecz co najwyżej za bezczynność w tym przedmiocie. Skarżący w sposób jednoznaczny uczynił jednak przedmiotem swojej skargi odmowę udzielenia żądanej informacji, zaś jako podstawę prawną jej wniesienia wskazał art. 4 ust. 4 Pr. pras. W tej sytuacji należy uznać, że przedmiot skargi nie istnieje. Nie można bowiem nieudzielenia w terminie 3 dni żądanej informacji traktować jako odmowy jej udzielenia w rozumieniu cytowanego przepisu, który w odniesieniu do prokuratora – jak wyżej zaznaczono – nie ma zastosowania. Fakt istnienia przedmiotu skargi jest natomiast warunkiem dopuszczalności wniesienia skargi. Brak przedmiotu zaskarżenia skutkuje odrzuceniem skargi jako niedopuszczalnej z innych przyczyn. Ubocznie wypada zauważyć, że nawet gdyby Sąd rozpoznawał skargę P. G. z dnia [...] października 2012 r. jako skargę na bezczynność Prokuratora Rejonowego w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji objętej wnioskiem z dnia [...] października 2012 r., to w sytuacji, gdyby okazała się ona zasadna, byłby zobligowany umorzyć przedmiotowe postępowanie sądowoadministracyjne wobec rozpatrzenia przez Prokuratora powyższego wniosku decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] odmawiającą udostępnienia żądanych informacji (k. 15 akt adm.). Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia. Orzeczenie w przedmiocie wpisu od skargi uzasadnione było treścią art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.