II SA/Lu 996/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Sidor, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski (spr.), Protokolant Elżbieta Czarnecka, po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi L. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenie terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz L. P. 10 ( słownie dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Decyzją z dnia [...] maja 2002r. Burmistrz Miasta ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na przebudowie i budowie układu komunikacyjnego wraz z budową oświetlenia i przebudową kolidujących urządzeń nad i podziemnych na odcinku od skrzyżowania ulic [...] do skrzyżowania ul. [...] w K.. Zgodnie z treścią decyzji zakres prac obejmował utwardzenie jezdni, przebudowę skrzyżowania z ul.[...], budowę ciągów pieszych, ścieżki rowerowej, urządzeń odwadniających ulicę - przepustów drogowych, przebudowę lub zabezpieczenie urządzeń kolidujących projektowanymi ulicami, przebudowę i budowę oświetlenia ulicznego, a także zabezpieczenie zjazdów z ulic na posesję każdej z przyległych działek. Odwołanie od powyższej decyzji uzupełnione pismem z dnia 11 czerwca 2002r. złożyła L. P., wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Strona wyjaśniła , iż doręczona jej decyzja nie zawierała załącznika stanowiącego integralną część rozstrzygnięcia, zatem termin do złożenia odwołania powinien rozpocząć swój bieg dopiero od daty otrzymania załącznika. Niezależnie od powyższego strona podkreśliła, iż każde pismo w sprawie objętej odwołaniem powołuje u niej silne pogorszenie zdrowia i nasilenie bólów prowadzące do utraty przytomności. Nie była w stanie zapoznać się z treścią decyzji napisanej skomplikowanym językiem, jak gdyby było to przeznaczone dla prawników, a nie zwykłych ludzi. W dniu 2 czerwca 2002r. odwiedziła ją lekarka której zwierzyła się z kłopotów i poprosiła o wyjaśnienie sprawy w Urzędzie Miasta co miało miejsce 3 czerwca. Z treścią pouczenia o możliwości odwołania została zapoznana przez nią dopiero w dniu 4 czerwca 2002r. po powrocie z Urzędu kiedy stan jej zdrowia poprawił się. Zwróciła uwagę, iż pouczenie powinno być imiennie adresowana do osoby wymienionej w decyzji, a ona nie została w niej wymieniona z imienia i nazwiska. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2002r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło przywrócenia terminu do złożenia odwołania. W uzasadnieniu swojego stanowiska Kolegium uznało, iż strona nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy co stanowi niezbędną przesłankę uwzględnienia wniosku. Termin do złożenia odwołania upłynął 28 maja 2002r. strona nadała odwołanie w urzędzie pocztowym 10 czerwca 2002r. Argumenty zawarte we wniosku dotyczące braku załącznika graficznego do decyzji, przebiegu postępowania czy nie umieszczenia nazwiska strony nie mogą mieć znaczenia w tym postępowaniu. Mogłyby mieć znaczenie jedynie w przypadku merytorycznego rozpoznania sprawy. Fakt, iż strona choruje również nie może skutkować przywróceniem terminu. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się m.in. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę uniemożliwiająca wyręczeniem się inną osobą, powódź czy pożar. W skardze do Naczelnego Sadu Administracyjnego L. P.ponownie powołała się na swój stan zdrowia okresowo ulegający tak istotnemu pogorszeniu, iż nie jest w stanie podejmować świadomie jakichkolwiek działań. Tak też było po otrzymaniu przedmiotowej decyzji , której treść dotarła do niej dopiero 4 czerwca 2002r. Podała, iż od 50 lat nie była ani w mieście, ani w jakimkolwiek urzędzie i nie ma pojęcia o ich funkcjonowaniu. Ponownie zwróciła uwagę na brak doręczenia załącznika do decyzji co powoduje, iż decyzja jest niepełna. Kolegium uznało, iż strona nie okazała dowodów potwierdzających wersje przedstawiona w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Pierwszorzędne znaczenie w sprawie ma kwestia ustalenia daty doręczenia skarżącej decyzji Burmistrza . Tylko bowiem w razie skutecznego doręczenia powstają dla strony negatywne konsekwencje w razie uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego. Sąd podziela w tej materii spostrzeżenia zawarte w skardze. Decyzja z dnia [...] maja 2002r. stwierdza, iż zawiera ona załącznik graficzny stanowiący jej integralną część. Słusznie uznał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 kwietnia 1999r (sygn akt. IV S.A. 175/97), iż takie stwierdzenie przesadza o nierozerwalnym ich związku. Doręczenie zatem stronie decyzji bez załącznika nie może być uznane za doręczenie skuteczne w rozumieniu art. 1 09 § 1 kpa, bowiem strona uzyska tylko część decyzji. Dla zapewnienia stronie możliwości ochrony swoich praw, przez co należy rozumieć także zapoznanie się z całością rozstrzygnięcia i zadecydowanie o wniesieniu środków zaskarżenia niezbędnym jest doręczenie stronie samej decyzji wraz ze wszystkimi załącznikami stanowiącymi jej integralną część. Dopiero z tą datą należy liczyć stronie bieg terminu do złożenia odwołania. Błędne jest także zapatrywanie organu administracji co do nie spełnienia przez stronę przesłanek przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Stosownie do art.58 § 1 kpa stanowiącego podstawę rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, termin ten na prośbę zainteresowanego należy przywrócić, jeśli uprawdopodobni. że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Kodeks postępowania administracyjnego nie zawiera żadnej definicji winy. W doktrynie przyjmuje się, iż o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia (B.Adamiak, J.Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz Wydawnictwo C.H Beck Warszawa 1996 str. 295). Nie ma jednak żadnych racjonalnych podstaw, aby powyższą przesłankę ograniczać wyłącznie do zdarzeń nagłych i nieprzewidywalnych. Całkowicie słuszny jest bowiem pogląd. iż pożądany jest tu kompromis polegający na tym, aby z jednej strony nie doprowadzać do pochopnego przywracania terminu, z drugiej zaś, aby na skutek nadmiernej surowości nie zamknąć stronie drogi do obrony jej praw (Komentarz str. 296). Oznacza to, iż katalog zdarzeń uzasadniających przywrócenie terminu jest otwarty, a rzeczą organu administracji publicznej jest dokonanie ich oceny jako przesłanki braku winy w dokonaniu czynności. Biorąc powyższe pod uwagę nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem wyrażonym w zaskarżonym postanowieniu. Z akt sprawy wynika, iż skarżąca wielokrotnie powoływała się na zły stan swojego zdrowia wskazując na uszkodzenie mózgu. Informowała też o braku możliwości samodzielnego poruszania i całkowitej zależności od osób trzecich. Według jej słów już od kilkudziesięciu lat nie opuszcza łóżka. Pozostaje pod stałą opieką lekarską. Okoliczności te mogą przemawiać za skłonieniem się do prośby zainteresowanej tym bardziej, że art. 58 § 1 kpa wymaga jedynie uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu, co w istotnym stopniu działa na korzyść strony. Z uwagi na braki w ustaleniach dotyczących faktów podanych przez skarżącą uznać należy. iż zaskarżone postanowienie zostało wydane bez wyjaśnienia okoliczności istotnych dla sprawy. Uzasadnia to zatem jego uchylenie na podstawie art.145 § 1 ust. 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie o kosztach uzasadnia art. 200 powołanej ustawy.