II SA/Lu 999/05

WyrokWSA w Lublinie2006-01-24

Skład orzekający: Maciej Kierek, Witold Falczyński, Jerzy Stelmasiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania dotyczący ostatecznych decyzji administracyjnych wydanych na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych podlega przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczącym wznowienia postępowania, czy też wyłącza je przepis art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że ostateczne decyzje administracyjne wydane na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych nie podlegają przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczącym wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności lub uchylenia/zmiany decyzji. Wynika to z przepisu art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, który stanowi lex specialis wobec przepisów k.p.a. W związku z tym, organy administracji prawidłowo umorzyły postępowanie w sprawie wznowienia postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący P. C. złożył wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego dotyczącego uwłaszczenia gospodarstwa rolnego, twierdząc, że wydane akty własności ziemi zostały oparte na fałszywych okolicznościach faktycznych i nie był on uczestnikiem postępowania. Organ I instancji umorzył postępowanie, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, wskazując na wyłączenie możliwości wznowienia postępowania na podstawie art. 63 ust. 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Skarżący wniósł skargę do WSA, podtrzymując swoje zarzuty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.), Protokolant Asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi P. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie uwłaszczenia gospodarstwa rolnego oddala skargę. 4Sygn. akt II SA/Lu 999/05 U Z A S A D N I E N I E Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] roku (Nr [...]) wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. tekst jedn. z 2004 r. Nr 208, poz. 2128 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania P. C. od decyzji z dnia [...] r. ([...]) wydanej z upoważnienia Starosty w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego dotyczącego: 1) uwłaszczenia gospodarstwa rolnego położonego we wsi C., którego własność została uregulowana do działek nr [...], nr [...], nr [...] o powierzchni łącznej 3,94 ha na rzecz J. C. i jego żony M.L. C. aktem własności ziemi z dnia [...] r. (Nr [...]) wydanym przez Naczelnika Gminy ; 2) uwłaszczenia gospodarstwa rolnego położonego we wsi C., którego własność została uregulowana do działek nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] o powierzchni łącznej 1,68 ha na rzecz S. C. aktem własności ziemi z dnia [...] r. (Nr [...]) wydanym przez Naczelnika Gminy ; 3) uwłaszczenia gospodarstwa rolnego położonego we wsi C., którego własność została uregulowana do działki nr [...] o powierzchni 0,42 ha na rzecz H. K. w 1/3 części oraz na rzecz S. C. w 2/3 części aktem własności ziemi z dnia [...] (Nr [...]) wydanym przez Naczelnika Gminy - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdziło, że organ I instancji zaskarżoną decyzją umorzył postępowanie w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego dotyczącego uwłaszczenia gospodarstw rolnych położonych we wsi C. w/w aktami własności ziemi wydanymi przez Naczelnika Gminy . Następnie odwołanie od powyższej decyzji złożył P. C. podkreślając w szczególności, że wystąpił o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a. Jednocześnie stwierdził, że decyzje Naczelnika Gminy wydane w sprawie uwłaszczenia gospodarstwa rolnego zostały oparte na nieprawdziwych i fałszywych okolicznościach faktycznych, a także nie wskazano go jako uczestnika postępowania, przez co został pozbawiony możliwości obrony swoich praw. Ponadto dodał, że nieprawidłowości wokół sprawy uwłaszczeniowej powstały także z winy Naczelnika Gminy , który bez sprawdzenia stanu faktycznego wydał akty uwłaszczeniowe nie mając ku temu żadnych dowodów i podstaw. Dlatego też zdaniem skarżącego przepisy powoływane w zaskarżonej decyzji nie powinny mieć zastosowania w jego sprawie, ponieważ powstałe nieprawidłowości i oparcie się na fałszywych danych popełnił już Naczelnik Gminy i już w pierwszej instancji ten błąd powinien być naprawiony. Rozpatrując odwołanie organ II instancji stwierdził, że P. C. w dniu 10 czerwca 2005 r. złożył podanie o wznowienie postępowania w sprawach uwłaszczenia gospodarstw rolnych rozstrzygniętych cyt. aktami własności ziemi wydanymi w 1975 r. przez Naczelnika Gminy . Następnie organ I instancji decyzją z dnia r. orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego, ponieważ żądanie dotyczące wznowienia postępowania w sprawie uwłaszczenia gospodarstwa rolnego przestało być regulowane przepisami dającymi podstawę do jego wznowienia. Z kolei organ odwoławczy stwierdził, że przedmiotowe akty własności ziemi są ostatecznymi decyzjami administracyjnymi wydanymi na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250 ze zm.). Oznacza to, że w tej sprawie ma zastosowanie przepis art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Stanowi on, że do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji. Jednocześnie organ II instancji dodał, że wobec oczywistości sprawy oraz z uwagi na to, że ewentualne wyjaśnienia strony odwołującej się nie miałyby wpływu na jej odmienne rozstrzygnięcie Kolegium rozpatrywało sprawę na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z dyspozycją art. 89 k.p.a. W skardze do Sądu skarżący – P. C. podtrzymuje w całości zarzuty podniesione w odwołaniu i wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego . W szczególności podnosi, że została ona wydana z naruszeniem prawa, tj. art. 145 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a. i powinna zostać uchylona. Jednocześnie stwierdza, że nie wzięto pod uwagę faktów i dowodów w świetle których decyzje Naczelnika Gminy zostały oparte na nieprawdziwych i fałszywych okolicznościach faktycznych. Ponadto – zdaniem skarżącego – nie wskazano jego jako uczestnika postępowania, przez co został pozbawiony możliwości obrony swoich praw. Z tych względów, jak i ponieważ nie był uczestnikiem postępowań uwłaszczeniowych, zaś akty własności ziemi zostały oparte i wydane na podstawie nieprawdziwych danych – wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zaskarżona decyzja nie naruszyła bowiem przepisów prawa materialnego jak i prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W toku przeprowadzonego postępowania dowodowego zgodnie z dyspozycją art. 77 § 1 i 80 k.p.a. prawidłowo ustalono stan faktyczny w tej sprawie, a następnie dokonano właściwej subsumpcji odpowiednich przepisów prawa materialnego. W szczególności prawidłowo ustalono, że skarżący P. C. wniósł w dniu 10 czerwca 2005 roku podanie o wznowienie postępowania administracyjnego – podając jako przyczyny przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a., - w przedmiocie uwłaszczenia gospodarstwa rolnego położonego w miejscowości C. Gmina J. o łącznej powierzchni 5,62 ha składającego się z działek nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] nr [...], nr [...] w wyniku którego właścicielami gospodarstwa stali się J. i M. małż.C. i S. C.. Zdaniem skarżącego wydane decyzje zostały oparte na nieprawdziwych – fałszywych okolicznościach faktycznych, a ponadto nie wskazano go jako uczestnika postępowania, przez co został pozbawiony możliwości obrony swoich praw. Powyższy wniosek skarżącego dotyczył bowiem wznowienia postępowań zakończonych ostatecznymi decyzjami (aktami własności ziemi) [...],[...],[...] wydanych na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250 i z 1975 r. Dz. U. Nr 16, poz. 91). Należy podkreślić, że przedmiotowe akty własności ziemi są ostatecznymi decyzjami administracyjnymi wydanymi na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Natomiast w tej sprawie, wbrew zarzutom ze skargi, ma zastosowanie dyspozycja art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. tekst jedn. z 2004 r. Nr 208 poz. 2128 ze zm.), który stanowi, że do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji. Jest to bowiem przepis lex specialis wobec przepisów k.p.a., dotyczących wznowienia postępowania, tj. w tej sprawie art. 145 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a. Ponadto w tym zakresie występuje także jednolite stanowisko doktryny prawa administracyjnego np. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. Zakamycze 2005, s. 923-924. Dlatego też wobec wyłączenia przez art. 63 cyt. ustawy możliwości zastosowania do ostatecznych aktów własności ziemi przepisów k.p.a. dotyczących wzruszenia decyzji ostatecznych, organy administracji publicznej nie mogą badać wydanych w tym przedmiocie decyzji administracyjnych. Oznacza to, że prawidłowo właściwe organy orzekły o umorzeniu przedmiotowego postępowania administracyjnego. Z tych względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł o oddaleniu skargi. jp

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło