II SAB/Lu 1/12
PostanowienieWSA w Lublinie2012-08-16
Skład orzekający: Sędzia NSA Witold Falczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna strony skarżącej uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, czy jedynie w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym powinno być przyznawane w sytuacjach nadzwyczajnych, w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być stosowane, gdy wnioskodawca posiada pewne środki finansowe, ale przeznaczenie ich na wydatki sądowe spowodowałoby uszczerbek koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W analizowanej sprawie sytuacja materialna skarżącego uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, ale nie w zakresie całkowitym, ponieważ skarżący ma realną możliwość poniesienia kosztów sądowych.Stan faktyczny
E. C. złożył skargę na przewlekłość postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie samowoli budowlanej. Wniósł również o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Sąd ocenił sytuację materialną skarżącego, biorąc pod uwagę jego dochody, wydatki oraz posiadane oszczędności.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano E. C. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Witold Falczyński po rozpoznaniu w dniu 16 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. C. na przewlekłość postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w przedmiocie samowoli budowlanej - w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym p o s t a n a w i a 1. przyznać E. C. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...]; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
E. C. w dniu 13 lipca 2012r. złożył wniosek na formularzu PPF o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.
Wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na częściowe uwzględnienie.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Tekst jedn. Dz. U. z 2012r., poz. 270) zwanej dalej "ppsa", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Oceniając zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy, należy wziąć pod uwagę z jednej strony wysokość obciążeń finansowych związanych z danym postępowaniem, a z drugiej strony możliwości finansowe strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Należy podkreślić, że muszą to być możliwości realne, istniejące w chwili składania wniosku. Ciężar dowodu okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie wnoszącej o jego przyznanie. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione przez nią dokumenty powinny zatem wskazywać na okoliczności uzasadniające przyznanie prawa pomocy.
Z oświadczenia skarżącego wynika, iż prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe wraz z małżonką. Nie mają własnego mieszkania, obecnie zamieszkują w mieszkaniu należącym do córki. Na dochód wnioskodawcy i jego małżonki składają się ich emerytury w łącznej wysokości [...]zł. Skarżący i jego żona z uwagi na stan zdrowia wymagają stałego leczenia i systematycznego przyjmowania leków. Wnioskodawca w formularzu PPF wskazał wysokość swoich stałych kosztów utrzymania gospodarstwa domowego jak opłata za: gaz ok.600zł, wodę i wywóz śmieci – 40zł, energię elektryczną – 150 zł, środki czystości – 100zł, telefon – 50zł, ubranie i obuwie – 100zł. Ponadto wskazał, że wspólnie z małżonką na wizyty u lekarzy i leki wydają - 800zł. W piśmie przesłanym w dniu 10 sierpnia 2012r. skarżący dodatkowo wyjaśnił, że wszystkie swoje i małżonki oszczędności, które zgromadzone były w Banku Spółdzielczym, zostały już przez niego wypłacone i wykorzystane na niezbędne wydatki tj. na żywność, wizyty lekarskie, czy leki.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie E. C. wykazał, że nie jest w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i żony ponieść pełnych kosztów niniejszego postępowania, jednakże nie wykazał, iż realnie nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Sytuacja materialna skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, zwłaszcza że brak profesjonalnego pełnomocnika na tym etapie postępowania mógłby ograniczyć prawo skarżącego do sądu. Brak jest jednocześnie podstaw do przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ skarżący ma realną możliwość poniesienia kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Ponadto skarżący w niniejszej sprawie uiścił już wpis sądowy od skargi oraz opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzanym na skutek zgłoszonego żądania.
Podkreślić należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym powinno być przyznawane w sytuacjach nadzwyczajnych, wyjątkowych, a więc w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2002r., OZ 862/04), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym może być stosowane nawet wówczas, gdy wnioskodawca posiada pewne środki finansowe, ale przeznaczenie ich na wydatki sądowe spowodowałoby uszczerbek koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Z tych względów i na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł, jak w postanowieniu
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło