II SAB/Lu 101/16

PostanowienieWSA w Lublinie2016-09-27

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, nawet jeśli jest zwolniona z kosztów sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) PPSA?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, przyznaje się prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Nawet jeśli skarżący jest zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) PPSA (np. w przypadku skargi na bezczynność organu w przedmiocie świadczeń z pomocy społecznej), wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata nadal podlega rozpoznaniu i może zostać uwzględniony.
Stan faktyczny
J. R. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Skarżący uzasadnił wniosek trudną sytuacją materialną swojej rodziny, wskazując na niskie dochody i wysokie koszty utrzymania. Starszy referendarz sądowy uznał, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego, jednakże stwierdził, że skarżący jest już zwolniony z kosztów sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) PPSA.
Rozstrzygnięcie
Przyznano J. R. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata i umorzono postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

P O S [...] A N O W I E N I E Dnia 27 września 2016 r. Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu [...] września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. R. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku celowego p o s t a n a w i a I. przyznać J. R. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata o wyznaczenie którego wystąpić do Okręgowej Rady Adwokackiej w L.; II. umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący na urzędowym formularzu symbol PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadnił tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz trojgiem dzieci, z którymi zamieszkuje w domu o powierzchni [...] m2 i utrzymuje się z uprawy gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha, przynoszącego miesięczny dochód w kwocie [...]złotych, świadczeń z opieki społecznej w kwocie [...]złotych oraz renty socjalnej w kwocie [...]złotych. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego skarżącego wynosi [...] złotych. W rodzinie skarżącego jedna osoba ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności i dwie umiarkowany stopień niepełnosprawności. Skarżący posiada samochód osobowy, którego zakup został dofinansowany ze środków pochodzących z PFRON. Na stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego skarżącego składają się wydatki na utrzymanie domu i gospodarstwa rolnego – [...] złotych, zakup odzieży i obuwia – [...] złotych, koszty zakupu paliwa – [...] złotych, koszty wyżywienia -[...] złotych, koszty opłat za wywóz śmieci, energię elektryczną telefon i gaz – [...] złotych. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r. poz. 718, zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia [...] marca 2011 r., sygn. akt I OZ [...] – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w L. z dnia [...] lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu [...] – Lex nr 784353). Z drugą z wymienionych sytuacji mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Całość dochodu gospodarstwa domowego skarżącego pochłaniają stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego. Zatem uszczuplenie ich w jakimkolwiek stopniu uniemożliwi poniesienie kosztów utrzymania koniecznego w gospodarstwie domowym skarżącego. Dlatego wniosek o przyznanie prawa pomocy uznać należy za w całości zasadny. Ze względu jednak na to, że na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. skarżący jest w niniejszej sprawie zwolniony od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, skarży bowiem bezczynność związaną z rozpoznaniem odwołania od decyzji dotyczącej zasiłku celowego, rozstrzyganie w przedmiocie zasadności zwolnienia skarżącego od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych stało się zbędne. Zatem postępowanie o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sadowych podlega umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a. Z tego powodu referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata i umorzył postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 249a p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło