II SAB/Lu 101/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja Asesor sądowy Anna Ostrowska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 września 2024 r. sprawy ze skargi M. B. na bezczynność Inne w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Inne do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] kwietnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie czternastu dni od dnia zwrotu akt sprawy, po uprawomocnieniu się wyroku; II. stwierdza, że bezczynność Inne nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Inne na rzecz M. B. 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z 25 kwietnia 2024 r., nadanym drogą elektroniczną, M. B. zwrócił się do Inne o udostępnienie informacji publicznej, tj. odpowiedzi na pytanie, czy wydana przez ten organ decyzja nr [...] w stosunku do inżyniera T. B. obejmuje uprawnienie do wykonywania okresowych kontroli, o których mowa w art. 62 ust. 1 pkt. 1 lit. c/ ustawy Prawo budowlane w zakresie przewodów (instalacji) wentylacji, w których ciąg kominowy wymuszony jest pracą urządzeń mechanicznych. Wnioskodawca zażądał, aby odpowiedź przesłano mu na adres mailowy: [...]@inp.pan.pl. W odpowiedzi na wniosek pismem z 12 lipca 2024 r., nadanym drogą elektroniczną, Inne poinformowała, że "nie dokonywała interpretacji tych uprawnień z uwagi na brak żądania uprawnionego podmiotu, o którym mowa w art. 113 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (organ egzekucyjny lub strona), analizy treści tych uprawnień także pod kątem możliwości wykonywania wskazanych we wniosku kontroli okresowych". W związku z powyższym Inne wskazała, że nie może udostępnić wnioskodawcy żądanej informacji z uwagi na fakt, że sama jej nie posiada. M. B. wniósł skargę na bezczynność Izby, zarzucając naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 1 ust 1 w zw. z art. 10 ust. 1, art. 13 ust. 1, art. 13 ust. 2, art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej: u.d.i.p.) przez nieudostępnienie informacji publicznej w ustawowym terminie i wznosząc o zobowiązanie Izby do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty uprawomocnienia się orzeczenia w niniejszej sprawie oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Izba wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w piśmie z 12 lipca 2024 r. Zawarte w skardze zarzuty skarżący poparł i szeroko uargumentował w piśmie procesowym z 22 sierpnia 2024 r. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Inne dopuściła się bezczynności w sprawie z wniosku M. B. z 25 kwietnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej. Bezsporne w sprawie jest, że Inne jako organ samorządu zawodowego, tj. podmiot wykonujący zadania publiczne polegające m.in. na nadawaniu i pozbawianiu uprawnień budowlanych (art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p.), jest obowiązana do udostępniania informacji publicznej, a także, że objęta wnioskiem skarżącego informacja dotycząca treści wydanej przez ten organ decyzji administracyjnej stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 u.d.i.p. Tezę tę potwierdza m.in. wyrok NSA z 31 marca 2023 r., (III OSK 7520/21), w którym wprost uznano, że informacja o uprawnieniach budowlanych uczestników procesu budowlanego jest informacją publiczną. W rozpoznawanej sprawie termin do udostępnienia żądanej przez skarżącego informacji informacji upłynął, zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., po 14 dniach od złożenia wniosku, tj. 9 maja 2024 r. Organ samorządu zawodowego nie podjął w tym terminie żadnej czynności w sprawie tego wniosku. Dopiero w dniu 12 lipca 2024 r. (a zatem po upływie dwóch i pół miesiąca od daty wpływu wniosku) wysłał drogą mailową pismo, w którym wskazał, że nie dokonywał interpretacji uprawnień inżyniera T. B. w trybie art. 113 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.) z uwagi na brak wniosku uprawnionego podmiotu. W sprawie miała zatem miejsce bezczynność organu, ponieważ w czternastodniowym terminie określonym ustawowo na rozpoznanie wniosku skarżącego organ samorządu zawodowego nie podjął żadnej czynności. Sąd uznał, że do dnia wyrokowania wniosek skarżącego nie został rozpoznany. Za rozpoznanie wniosku nie można bowiem uznać odpowiedzi zawartej w piśmie z 12 lipca 2024 r., w którym żądanie udostępnienia informacji publicznej zostało potraktowane przedwcześnie jako żądanie dokonania wykładni treści decyzji przyznającej uprawnienia. Z wniosku skarżącego nie wynikało bowiem, aby treść decyzji budziła jego wątpliwości, a jest to konieczna przesłanka dokonania wykładni decyzji w trybie art. 113 § 2 k.p.a. Organ, który wydał decyzję nadającą na podstawie przepisów prawa konkretnej osobie określone uprawnienia budowlane ma obowiązek udostępnić informację na temat zakresu tych uprawnień. Trudno z góry przyjmować, aby organ, który decyzją nadał uprawnienia budowlane, nie posiadał informacji co do tego, jakie skutki prawne ta decyzja wywołuje. Nie sposób zatem zakładać, jak to uczyniła Izba, że pytanie o zakres uprawnień budowlanych wynikających z decyzji jest żądaniem wyjaśnienia wątpliwości co do jej treści. Skoro informacja dotycząca uprawnień budowlanych jest informacją publiczną, to nie można uznać, że wniosek o udostępnienie informacji dotyczącej zakresu uprawnień budowlanych jest każdorazowo wnioskiem o wykładnię decyzji przyznającej uprawnienia. Trzeba bowiem zważyć, że taki wniosek w trybie art. 113 § 2 k.p.a. może wnieść jedynie strona (tj. osoba, która uzyskała te uprawnienia) oraz organ egzekucyjny. Potraktowanie pytania o zakres uprawnień budowlanych nadanych decyzją jako wniosku o wykładnię decyzji nadającej te uprawnienia oznacza przedwczesne, bezprawne ograniczenie prawa dostępu do informacji publicznej. Obowiązkiem organu w niniejszej sprawie było wezwanie skarżącego do sprecyzowania wniosku, tj. wyjaśnienia, czy domaga się informacji na temat treści decyzji (jej sentencji i uzasadnienia, z których wynika zakres uprawnień budowlanych inżyniera T. B.), czy też żąda wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji. Brak ustalenia rzeczywistej intencji skarżącego czynił stanowisko organu zawarte w piśmie z 12 lipca 2024 r. przedwczesnym. Konieczne było więc zobowiązanie tego organu na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt sprawy po uprawomocnieniu się wyroku (pkt I sentencji wyroku). Sąd oczywiście zdaje sobie sprawę z tego, że kwestia zakresu uprawnień budowlanych nadanych decyzjami organów samorządu zawodowego jest przedmiotem licznych wątpliwości i – w konsekwencji powyższego – przedmiotem wniosków o wykładnię treści decyzji nadających uprawnienia budowlane w trybie art. 113 § 2 k.p.a., jednak w niniejszej sprawie treść wniosku skarżącego nie upoważniała organu do zakwalifikowania zawartego we wniosku pytania jako żądania wykładni treści decyzji złożonego przez podmiot nieuprawniony (nie będący stroną ani organem egzekucyjnym). W ocenie Sądu bezczynność organu samorządu zawodowego nie nosi znamion rażącego naruszenia prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Rażące naruszenie prawa jest kwalifikowaną postacią naruszenia prawa. Orzeczenie o kwalifikowanej formie bezczynności winno być zarezerwowane dla sytuacji szczególnych, oczywistych i niedających się w żaden sposób usprawiedliwić. Stąd w celu ustalenia, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Samo przekroczenie przez podmiot zobowiązany ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy, musi być szczególnie znaczące i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych czynnościach musi być pozbawione racjonalnego uzasadnienia. W rozpatrywanej sprawie organ wprawdzie nie załatwił wniosku w sposób właściwy, na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej, jednak nie wynikało to ze złej woli, a jedynie błędnej interpretacji intencji wnioskodawcy oraz przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Bezspornie w działaniu organu nie można doszukiwać się przejawów lekceważenia czy próby bezprawnego uchylenia się od wypełnienia ustawowego obowiązku udzielenia informacji publicznej. Nie bez znaczenia jest również fakt, że udostępnianie informacji publicznej, jakkolwiek istotne, nie jest głównym zadaniem organu samorządu zawodowego. Argumenty te uzasadniają rozstrzygnięcie zawarte w punkcie II sentencji wyroku. O kosztach postępowania (pkt III sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a., przyznając skarżącemu od organu zwrot kwoty 100 zł obejmującej uiszczony wpis od skargi. Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł, jak w sentencji.