II SAB/Lu 109/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. P. na bezczynność Koła Nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej; w zakresie sprzeciwu skarżącego od zarządzenia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia [...] r., sygn. akt II SAB/Lu 109/15 w sprawie pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania p o s t a n a w i a utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia [...] r. oddalił skargę S. P. na bezczynność Koła [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W dniu [...] r. skarżący złożył wniosek o udzielenie pomocy prawnej w postaci zwolnienia z opłaty sądowej oraz ustanowienia adwokata z urzędu. Skarżącemu został przesłany urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Do wezwania załączony został stosowny druk PPF. Odpowiadając na wezwanie, skarżący nadesłał druk PPF obowiązujący w obrocie prawnym do sierpnia [...] r. Zarządzeniem z dnia [...] r. starszy referendarz sądowy pozostawił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W uzasadnieniu powyższego zarządzenia wyjaśnił, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy jest pismem kwalifikowanym i może odnieść zamierzony skutek procesowy jedynie w formie narzuconej stosownymi przepisami. W rozpatrywanym przypadku jest to formularz PPF, który w obecnym kształcie różni się od poprzedniego wieloma elementami. W ocenie referendarza skoro skarżący złożył oświadczenie na nieobowiązującym urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy druk PPF nie można przyjąć, aby wypełnił wymóg z art. 252 § 2 ustawy Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący nie wykonał bowiem wezwania do usunięcia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Oceny tej nie zmienił także fakt wprowadzenia przez skarżącego w nadesłanym druku PPF zmian w treści rubryk wprowadzonych rozporządzeniem. Zmieniony druk PPF nie zawiera bowiem wszystkich rubryk, które posiada druk PPF wprowadzony rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r., a w szczególności nie spełnia wymogu z art. 252 § 1a ww. ustawy. Konkludując referendarz stwierdził, że nie powstał zatem obowiązek merytorycznego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy i działając na podstawie art. 257 tej ustawy pozostawił przedmiotowy wniosek bez rozpoznania. Od zarządzenia starszego referendarza sądowego z dnia [...] r. skarżący, w terminie przewidzianym dla dokonania tej czynności, wniósł sprzeciw. Uzasadniając sprzeciw skarżący podkreślił, że Sąd "systematycznie (...) uniemożliwienia mu korzystania z konstytucyjnych praw i zmusza do zaniechania aktywności obywatelskiej. Poza tym wskazał, że referendarz zna jego sytuacje finansową i wcześniej mimo posiadania przez niego korzystniejszych warunków ekonomicznych udzielał mu pomocy prawnej. Zdaniem wnioskodawcy nie ma znaczenia w sprawie, że złożony druk PPF różni się od aktualnego, skoro "nadal nosi on sądowy tytuł PPF". Podkreślił również, że referendarz nie wzywał go do uzupełnienia braków formalnych, które mogły być usunięte w toku dalszego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że w dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r. poz. 658, dalej: ustawa zmieniająca). Zgodnie z art. 2 tej ustawy przepisy w nowym brzmieniu stosuje się do spraw wszczętych po 15 sierpnia 2015 r. W myśl zaś art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: P.p.s.a. w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy zmieniającej, rozpoznając sprzeciw od zarządzenia o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 P.p.s.a.). Rozpoznając sprawę sąd wypowiada się zatem o zasadności zaskarżonego sprzeciwem zarządzenia i dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu, a nie jak dotychczas rozpoznaje sprawę na nowo. Zgodnie z art. 252 § 2 P.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się do sądu na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. W przypadku osoby fizycznej, ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, zastosowanie znajduje tzw. druk PPF, co wynika z § 1 pkt 1 obowiązującego obecnie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz.U. z 2015 r., poz. 1257 ze zm.). Stosowny druk PPF stanowi załącznik nr 1 do wskazanego rozporządzenia. Należy podkreślić, że niezachowanie wymogu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na odpowiednim formularzu stanowi brak formalny wniosku w rozumieniu art. 49 § 1 P.p.s.a. (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt O OPS 1/08, publ. ONSAiWSA 2008, nr 5, poz. 74). Skoro zaś tak, to na podstawie art. 49 § 1 P.p.s.a. należy wezwać do uzupełnienia tego braku w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W konsekwencji nie złożenie w wyznaczonym terminie wniosku o przyznanie prawa pomocy na wymaganym formularzu musi pociągnąć za sobą realizację wskazanego rygoru, czyli pozostawienie wniosku bez rozpoznania, o czym stanowi art. 257 P.p.s.a. W myśl bowiem tego przepisu wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Taka sytuacja wystąpiła w rozpatrywanej sprawie. Nie można bowiem uznać, że skarżący uczynił zadość wezwaniu referendarza sądowego, skoro złożył wniosek na formularzu według nieaktualnego już wzoru. Podkreślić przy tym wypada, że prawidłowy formularz załączono do tego wezwania, lecz skarżący z niego nie skorzystał. Jak słusznie zauważył przy tym referendarz sądowy, oba wzory formularzy różnią się między sobą. Reasumując, nie sposób przyjąć, że w sytuacji, gdy obowiązuje nowy wzór formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący wciąż może posłużyć się formularzem według nieaktualnego wzoru. Przyjęcie takiego stanowiska pozostawałoby w sprzeczności z obowiązującymi przepisami prawa i przekreślałoby sens zmiany tych przepisów, dokonanej rozporządzeniem z dnia 19 sierpnia 2015 r., które obowiązuje od dnia 29 sierpnia 2015 r. Wobec powyższego Sąd stwierdził, że referendarz sądowy prawidłowo uznał, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy należało pozostawić bez rozpoznania. Na marginesie Sąd wskazuje, że pozostawienie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania nie stoi na przeszkodzie złożeniu przez niego obecnie nowego wniosku w tym przedmiocie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 260 § 1 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.