II SAB/Lu 111/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Jerzy Parchomiuk po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] na bezczynność [...] Przedsiębiorstwa [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w L. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że [...] Przedsiębiorstwo [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w L. dopuściła się bezczynności w załatwieniu wniosku Fundacji [...] z dnia 5 sierpnia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania [...] Przedsiębiorstwa [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w L. do załatwienia wniosku wskazanego w punkcie I; IV. zasądza od [...] Przedsiębiorstwa [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w L. na rzecz Fundacji [...] kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W skardze z [...] sierpnia 2020 r. Fundacja [...] z siedzibą w L. (dalej także: "Fundacja") zarzuciła [...] Przedsiębiorstwu [...] Spółce z o.o. z siedzibą w L. (dalej także: "Spółka") bezczynność w przedmiocie nierozpoznania wniosku z [...] sierpnia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej. Fundacja opisała przebieg postępowania w sprawie i podkreśliła, że do chwili wniesienia skargi nie uzyskała od Spółki żądanych w tym wniosku informacji, co narusza art. 13 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1429 ze zm.; dalej: "u.d.i.p."). W oparciu o te zarzuty Fundacja wniosła o: - zobowiązanie Spółki do rozpoznania wniosku, - zasądzenie od Spółki na rzecz Fundacji zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę oraz w piśmie procesowym z [...] stycznia 2021 r. Spółka wniosła o oddalenie skargi, ewentualnie o umorzenie postępowania oraz niestwierdzenie rażącej bezczynności Spółki. Spółka wyjaśniła, że w dniu [...] sierpnia 2020 r. udzieliła Fundacji odpowiedzi na ww. wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Niezależnie od tego, w celu uniknięcia jakichkolwiek wątpliwości, w dniu [...] września 2020 r. spółka wydała decyzję odmawiającą udzielenia żądnych informacji, z uwagi na art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta – w myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. – obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego artykułu. W świetle zaś do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a.: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Jakkolwiek przepisy p.p.s.a. nie określają, na czym polega stan bezczynności, to w orzecznictwie sądowym oraz w doktrynie zgodnie przyjmuje się, że ze stanem tym mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109 wraz z powołanym orzecznictwem). W przypadku udzielenia informacji publicznej bezczynność może wystąpić wówczas, gdy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu przepisów u.d.i.p. oraz żądanie jej udzielenia skierowane jest do podmiotu zobowiązanego w myśl przepisów tej ustawy. W niniejszej sprawie nie było kwestionowane, że podmiot, do którego wpłynął wspomniany wniosek o udostępnienie informacji publicznej – [...] Przedsiębiorstwo [...] Spółka z o.o. jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu. Spółka, co wynika z danych powszechnie dostępnych, jest osobą prawną, w której Gmina L. posiada pozycję dominującą w rozumieniu przepisów ustawy z 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2020 r. poz. 1076 ze zm.). Spółka jest więc obowiązana do udzielania informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Nie ulega również wątpliwości Sądu, że żądane przez Fundację informacje miały charakter informacji publicznej. We wniosku z [...] sierpnia 2020 r. Fundacja zwróciła się do Spółki o udostępnienie informacji publicznej w zakresie: "1. kwoty i nazwy podmiotów, które nie uregulowały należności w latach 2018 i 2019 (oddzielnie dla każdego roku) za korzystanie z tych lokali, 2. informacji komu i w jakiej kwocie w latach 2018 i 2019 (oddzielnie dla każdego roku) udzielono ulg w opłatach (umorzeń, odroczeń, rozłożeń na raty) w zakresie tych lokali". W ocenie Sądu, kwestie objęte tymi pytaniami bezsprzecznie dotyczą szeroko rozumiane sfery wydatkowania środków publicznych, a także zasad działania podmiotu wykonującego zadania publiczne (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. e) i f) oraz pkt 5 lit. c),d) i e) u.d.i.p.). Obowiązkiem Spółki było zatem udostępnienie stronie skarżącej żądanych informacji bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), ewentualnie wydanie w tym samym terminie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Z akt sprawy wynika, że pismem z [...] sierpnia 2020 r., Spółka poinformowała z jednej strony wnioskodawcę, że jej zdaniem, żądane we wniosku dane nie są informacją publiczną, gdyż zawierają dane wrażliwe, takie jak imiona, nazwiska, firmy osób będących najemcami lokali stanowiących własność spółki i jej dłużnikami, które nie dotyczą spraw publicznych. Z drugiej jednak strony, Spółka stwierdziła, że opisane dane nie podlegają udostępnieniu z uwagi na konieczność ochrony prywatności osób fizycznych, których te dane dotyczą, zgodnie z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Brak jest zatem możliwości udostępnienia danych osobowych osób fizycznych, które były zadłużone w spółce lub otrzymały ulgi w spłacie zadłużenia. Ponadto nie można ujawnić w opisanym we wniosku zakresie danych dotyczących podmiotów gospodarczych, gdyż są to dane wrażliwe, które – w odniesieniu do tego typu podmiotów – mogą negatywnie wpłynąć na ich wizerunek jako podmiotów gospodarczych. Zdaniem Sądu, z powyższego – częściowo zresztą niekonsekwentnego – stanowiska Spółki wynika, że opisanym pismem (złożonym w terminie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p.) w istocie Spółka odmówiła udostępnienia wnioskodawcy żądanej przezeń informacji publicznej, zasłaniając się obowiązkiem ochrony prywatności osób fizycznych oraz dochowania tajemnicy przedsiębiorcy, zgodnie z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Niewątpliwie jednak nie uczyniła tego w przewidzianej prawem formie. W orzecznictwie sądowym utrwalone jest bowiem, że w przypadku, gdy informacje, których udzielenia domaga się wnioskodawca są objęte zakresem powołanej ustawy, lecz nie podlegają udostępnieniu ze szczególnych powodów, to jest z uwagi na ochronę prywatności osób fizycznych oraz konieczność zachowania tajemnicy przedsiębiorcy, organ ma obowiązek wydać odmowną decyzję administracyjną, w której uzasadni szczegółowo, dlaczego odmówił wnioskującemu dostępu do poszczególnych informacji. Decyzję taką należy wydać w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku (art. 13 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Stosownie do art. 17 u.d.i.p. obowiązek wydania takiego rozstrzygnięcia obciąża także takie podmioty jak Spółka, które nie stanowią organów władzy publicznej, jednakże na mocy przepisów tej ustawy są zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej. W rozpoznawanej sprawie nie jest kwestionowane, że Spółka nie dochowała prawidłowo opisanego wyżej obowiązku w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., gdyż decyzja odmawiająca udostępnienia stronie skarżącej informacji publicznych żądanych we wskaznym wniosku została wydana w dniu [...] września 2020 r., a więc już po upływie terminu wynikającego z tego przepisu. Mając powyższe na względzie, Sąd uznał, że Spółka dopuściła się bezczynności w załatwieniu opisanego wniosku strony, co uzasadniało stwierdzenie przez Sąd zaistniałej bezczynności na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt I sentencji). Ponadto, z uwagi na całokształt okoliczności faktycznych sprawy, Sąd, działając na podstawie art. 149 § 1b p.p.s.a., stwierdził, że bezczynność Spółki w zakresie załatwienia wniosku Fundacji nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II sentencji). Powszechnie przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie w żadnym razie nie miała miejsca. Spółka odniosła się do żądań strony w przewidziany w przepisach u.d.i.p. sposób, wydając decyzję odmawiającą udostępnienia informacji, w oparciu o art. 5 ust. 2 u.d.i.p., jednakże uczyniła to – jak wskazano wyżej – z nieznacznym opóźnieniem. Zauważyć przy tym należy, że choć Spółka w rozpoznawanej sprawie występuje w roli "organu" w rozumieniu art. 25 § 3 p.p.s.a., to oczywiste jest, iż nie jest ona organem administracji publicznej w znaczeniu ustrojowym, dysponującym fachowym aparatem przygotowanym do opracowywania i udostępniania informacji publicznej, lecz stanowi inny podmiot, którego główną ani zasadniczą funkcją nie jest działanie w charakterze organu administracji bądź udostępnianie informacji. Oceniając prawidłowość działania takiego specyficznego podmiotu w sprawie z zakresu informacji publicznej, nie można zatem abstrahować od wskazanych wyżej względów ustrojowych. Ze względu na to, że w chwili rozpoznania skargi Spółka nie pozostawała bezczynna w zakresie załatwienia opisanego wyżej wniosku, postępowanie sądowoadministracyjne w części dotyczącej zobowiązania jej do załatwienia wniosku należało umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., gdyż stało się ono bezprzedmiotowe (pkt III sentencji). Zasadne było jednak w tej sytuacji uwzględnienie wniosku strony skarżącej o zasądzenie od Spółki zwrotu kosztów postępowania, niezbędnych do celowego dochodzenia praw, o czym orzeczono na podstawie art. 200, art. 201 § 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. (zob. uchwała 7 sędziów NSA z 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08). W ramach zasądzonych na rzecz strony kosztów postępowania uwzględniono uiszczony wpis od skargi w wysokości 100 zł oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika w wysokości 480 zł (pkt IV sentencji). Z tych wszystkich względów, Sąd orzekł jak w sentencji.