II SAB/Lu 112/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 października 2023 r. sprawy ze skargi P. D. na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w Chełmie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie P. D. (dalej powoływany jako "skarżący") zaskarżył bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w Chełmie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący zarzucił naruszenie: - art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek, - art. 10 ust. 1 w powiązaniu z art. 13 ust.1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej jako: "u.d.i.p.") w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący wniósł o: - zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku i udostępnienie informacji publicznej w pełnym wnioskowanym zakresie, wydanie decyzji administracyjnej w terminie 7 dni i przesłanie na adres email skarżącego; - na podstawie art. 6 ustawy o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz.U. z 2011 r., nr 34, poz.173) z zw. z art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1864, powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") o orzeczenie, że naruszenie procedury, bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; - wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że za pomocą poczty elektronicznej w dniu 22 czerwca 2023 r. zwrócił się do Dyrektora Zakładu Karnego w Chełmie (dalej jako "organ", "Dyrektor") z wnioskiem w trybie ustawy o informacji publicznej. W piśmie z dnia 29 czerwca 2023 r. organ powołując się na wniosek nie odpowiedział na zadane mu pytanie czy wymieniona we wniosku firma była podwykonawcą prac i dostaw usług dla Zakładu Karnego. Zdaniem skarżącego treść wysłanego do niego pisma nie można uznać za odpowiedź na jego wniosek, gdyż udzielono w nim odpowiedzi nie na temat. W ocenie skarżącego żądana przez niego informacja stanowi informację publiczną, dotyczy bowiem wydatków organu pokrywanych przez wszystkich podatników, a wniosek został złożony w ramach kontroli obywatelskiej. Podkreślił, że Dyrektor nie zareagował na jego wniosek prawidłowo. Na poparcie swojego stanowiska skarżący powołał orzeczenia sądów administracyjnych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., to jest mających za przedmiot w szczególności decyzje administracyjne, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Stosownie do art. 149 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). Zgodnie zaś z § 2 omawianego przepisu sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Orzekając w tak określonym zakresie kognicji, Sąd uznał, że przedmiotowa skarga podlega oddaleniu. Wyjaśnić należy, że bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce w sytuacji, w której podmiot ten w ustawowo określonym terminie nie udostępnia informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie wydaje decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej albo o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), nie powiadamia pisemnie wnioskodawcy o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i nie wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, że Dyrektor Zakładu Karnego w Chełmie jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej jako podmiot wykonujący zadania publiczne. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 pkt 1 i 5 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej oraz podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Areszt śledczy i zakład karny są niewątpliwie podmiotami publicznym w rozumieniu ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2022 r. poz. 2470 ze zm.), a zgodnie z art. 7 pkt 3 tej ustawy, dyrektor zakładu karnego i dyrektor aresztu śledczego są organami Służby Więziennej. Z kolei, przepis art. 6 tej ustawy stanowi, że koszty związane z funkcjonowaniem Służby Więziennej są pokrywane z budżetu państwa. Dyrektor Zakładu Karnego jest zatem podmiotem reprezentującym jednostkę realizującą zadania publiczne na zasadach określonych w ustawie Kodeks karny wykonawczy - zadania w zakresie wykonywania tymczasowego aresztowania oraz kar pozbawienia wolności i środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności, dysponuje też funduszami publicznymi, a tym samym jest podmiotem publicznym zobligowanym do udzielenia informacji, jakie są w jego posiadaniu, a mają charakter informacji publicznej (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). W przedmiotowej sprawie wnioskiem z dnia 22 czerwca 2023 r. (data wpływu do organu 23 czerwca 2023 r.) skarżący zwrócił się o udzielenie informacji publicznej w zakresie: "Czy wymieniona poniżej firma w latach 2020 – 2023 była zgłoszona jako podwykonawca prac, robót i dostaw usług na rzecz Zakładu Karnego w Chełmie i czy w związku z tym rozliczone są wszystkie należności za wykonane przez t firmę usługi jako podwykonawczy". Żądanie skarżącego dotyczyło firmy "[...]" w C.. Pismem z dnia 29 czerwca 2023 r. Dyrektor Zakładu Karnego w Chełmie udzielił skarżącemu odpowiedzi na wniosek z dnia 22 czerwca 2023 r. informując, ze firma "[...] w latach 2020 – 2023 nie występowała jako kontrahent Zakładu Karnego w Chełmie. Mając powyższe okoliczności na uwadze zdaniem Sądu nie można organowi zarzucić bezczynności. Nie są zasadne twierdzenia skarżącego, że udzielona przez Dyrektora odpowiedź na jego wniosek jest nie na temat. W ocenie Sądu z udzielonej odpowiedzi pośrednio wynikało, że firma [...] nie występowała jako podwykonawca prac, robót i dostawca usług na rzecz organu. Co prawda nie użyto w odpowiedzi sformułowania "podwykonawca" niemniej jednak należy przyjąć, że pojęcie "kontrahent" w takim znaczeniu obejmuje również podmioty będące podwykonawcami usług. W konsekwencji, brak jest podstaw do przyjęcia, że na dzień złożenia skargi organ pozostawał w stanie bezczynności w przedmiocie rozpatrzenia wniosku skarżącego, bowiem w ustawowym, wyżej wskazanym terminie, odpowiedział na zapytanie. Wniosek wpłynął w dniu 23 czerwca 2023 r., zaś żądanej informacji udzielono w dniu 29 czerwca 2023 r. Okoliczność, że jest to odpowiedź zwięzła i nie satysfakcjonuje skarżącego, nie świadczy o istnieniu bezczynności. W tym stanie rzeczy, z uwagi na brak stwierdzenia bezczynności organu, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji wyroku. Sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, a podstawę art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 p.p.s.a.