II SAB/Lu 119/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja Asesor sądowy Maciej Gapski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 października 2024 r. sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Wójta Gminy K. do rozpoznania wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej z dnia 23 lipca 2024 r. w terminie czternastu dni od dnia zwrotu akt sprawy, po uprawomocnieniu się wyroku; II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Wójta Gminy K. na rzecz skarżącego J. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 8 sierpnia 2024 r. J. M. (dalej jako: skarżący), złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Wójta Gminy (dalej jako: Wójt lub organ) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący zarzucił naruszenie art. 61 Konstytucji RP oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902; dalej jako: u.d.i.p.), poprzez błędne zastosowanie polegające na nieudostępnieniu na wniosek skarżącego informacji publicznej, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub w centralnym repozytorium. Mając na uwadze tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 23 lipca 2024 r. dotyczącego przesłania pocztą elektroniczną: a. informacji o działaniach zrealizowanych i zaplanowanych w przedmiocie organizacji ruchu na drogach gminnych od 1 stycznia 2023 r. b. elektronicznej wersji dokumentów wytworzonych, otrzymanych oraz wysłanych w związku z tymi działaniami w tym samym okresie. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że dnia 23 lipca 2024 r. wystąpił do organu z wnioskiem o przesłanie mailem wskazanych powyżej informacji oraz dokumentów. J. M. wyjaśnił, że 30 lipca 2024 r. otrzymał pismo, w którym Sekretarz Gminy zażądał wskazania podstawy prawnej wniosku, a w przypadku, gdy wniosek dotyczy udostępnienia informacji publicznej o wykazanie interesu prawnego. W odpowiedzi na pismo organu skarżący podniósł, że jego wniosek nie został prawidłowo rozpatrzony. Skarżący podkreślił, że jego wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie został rozpatrzony w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., czyli do dnia 6 sierpnia 2024 r. W skardze wyjaśniono, że w dniu 8 sierpnia 2024 r. skarżący otrzymał pocztą elektroniczną skan pisma podpisanego przez Wójta Gminy o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Zdaniem skarżącego ustawa o dostępie do informacji publicznej nie przewiduje takiej formy załatwienia sprawy. W odpowiedzi na skargę Wójt wniósł o oddalenie skargi i zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Zdaniem organu prawidłowo pozostawiono wniosek skarżącego bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. Wójt podniósł, że wnioskodawca nie wskazał podstawy prawnej swojego żądania, dlatego podanie jako wniesione na adres poczty elektronicznej organu administracji pozostawiono bez rozpoznania, o czym poinformowano wnioskodawcę mailem wysłanym w dniu 8 sierpnia 2024 r. i załączonym do niego pismem. Dodatkowo organ wskazał, że żądana przez skarżącego informacja publiczna stanowi tzw. informację publiczną przetworzoną. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej jako: p.p.s.a.). Zgodnie z powyższym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż Wójt Gminy dopuścił się bezczynności w zakresie rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 23 lipca 2024 r. Należy na wstępie przypomnieć, że bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej będzie miała miejsce w sytuacji, w której podmiot ten w ustawowo określonym terminie nie podejmie w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji żadnej z czynności określonych w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej, tj. nie udostępni informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie wyda decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej albo o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), nie powiadomi pisemnie wnioskodawcy o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i nie wskaże, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania Sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., który określa, że w tym przypadku sąd: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W sprawie istotne jest, że informacja żądana przez skarżącego ma charakter informacji publicznej, a Wójt jest podmiotem zobowiązanym do jej udostępnienia. Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Taki charakter mają informacje o realizowanych i planowanych działaniach Gminy K. w przedmiocie organizacji ruchu na drogach gminnych oraz dokumenty związane z tymi działaniami. Wobec powyższego organ powinien był załatwić wniosek skarżącego w trybie i terminie przewidzianym w u.d.i.p. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.) w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Jeżeli organ zakwalifikował żądaną przez skarżącego informację do kategorii informacji publicznej przetworzonej i uznał, że wnioskodawca nie wykazał interesu publicznego - w świetle art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., to powinien wydać stosowną decyzję administracyjną. Należy zauważyć, że wniosek o udostępnienie informacji może być złożony w każdym trybie i formie o ile dany podmiot zobowiązany jest technicznie w stanie go otrzymać. Wniosek o udostępnienie informacji nie musi spełniać żadnych szczególnych wymogów, jednakże z jego treści musi w sposób niebudzący wątpliwości wynikać żądanie udostępnienia informacji publicznej w trybie analizowanej ustawy oraz zakres żądania, a więc jaką konkretnie informację chce uzyskać wnioskodawca. Należy przy tym zauważyć, że w myśl art. 14 ust. 1 u.d.i.p udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonej we wniosku. To od wnioskodawcy zależy więc w jakim trybie zostanie mu udostępniona informacja publiczna, o ile podmiot zobowiązany jest w stanie zrealizować żądanie. Zdanie tut. Sądu wniosek o udostępnienie informacji złożony przez skarżącego w dniu 23 lipca 2024 r. zawierał wszystkie cechy, które pozwalały zakwalifikować go jako wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Dlatego też żądanie podania podstawy prawej podania – pismo Wójta z dnia 30 lipca 2024 r. – było nieprawidłowe. Dodatkowo należy podkreślić, że jeżeli organ zakwalifikował żądaną informację do kategorii przetworzonych, o czym świadczy wezwanie wnioskodawcy do wykazania interesu prawnego we wskazanym piśmie, to od tego momentu powinien prowadzić postępowania nie tylko na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, ale także na podstawie kodeksu postępowania administracyjnego. O ile więc wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie musi spełniać szczególnych wymogów formalnych i może być złożony w dowolny sposób, umożliwiający podmiotowi zobowiązanemu zapoznanie się z nim i przekazanie żądanej informacji, to jednak w przypadku, gdy podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji dąży do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji lub umorzenia postępowania w sprawie udostępniania informacji konieczne jest, aby wniosek spełniał wymogi określone w k.p.a. – w tym w szczególności w art. 63. W realiach przedmiotowej sprawi organ nie dochował obowiązków określonych w przepisach k.p.a., nie wezwał skarżącego do podpisania wniosku oraz złożenia go za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej lub w zwykłej formie pisemnej. Pozostawienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 23 lipca 2024 r. bez rozpoznania w formie pisma dołączonego do wiadomości przekazanej na adres elektroniczny "zwykłym" mailem nie spełnia wymogów k.p.a., a także u.d.i.p. W tym zakresie niewątpliwe jest, że organ niewłaściwe rozpoznał wniosek skarżącego i pozostaje w bezczynności, co do rozpoznania żądania skarżącego. Sąd podkreśla, że prawidłowe rozpoznanie wniosku powinno nastąpić w formie określonej w ustawie o dostępie do informacji publicznej, w tym również w oparciu o k.p.a., jeżeli organ chciałby wydać decyzję administracyjną. Zwracając uwagę na odformalizowanie postępowania o udostępnienie informacji publicznej zasadne może być wystąpienie do wnioskodawcy o wskazanie adresu tradycyjnego lub elektronicznego pozwalającego na prawidłowe doręczenie wezwań, a w konsekwencji również innych pism procesowych oraz decyzji. Sposób postępowania organu musi być uzależniony od formy w jakiej chce rozpatrzyć wniosek. Zdaniem Sądu, jakkolwiek organ dopuścił się bezczynności, to jednak z pewnością nie miała ona charakteru rażącego. Organ nie dochował standardów procesowych odpowiadając na wniosek skarżącego, to jednak działaniu organu nie można przypisać znamion rażącego, a więc oczywistego i poważnego, naruszenia przepisów prawa. Nie bez znaczenia jest również fakt, że udostępnianie informacji publicznej, jakkolwiek istotne, nie jest jednak głównym zadaniem organu, a sądowi z urzędu znany jest fakt, że skarżący kieruje setki wniosków dotyczących organizacji ruchu drogowego do organów odpowiedzialnych za zarządzanie drogami publicznymi w całym kraju. Argumenty te uzasadniają rozstrzygnięcie zawarte w punkcie II sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a., przyznając skarżącemu zwrot kosztów w kwocie, obejmującej uiszczony wpis od skargi, tj. [...] zł. Skarżący nie wykazał, aby poniósł inne koszty postępowania, podlegające zwrotowi.