II SAB/Lu 132/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Protokolant Specjalista Beata Basak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi Fundacji W. na bezczynność Przedsiębiorstwa E. Spółki Akcyjnej z siedzibą w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że bezczynność Przedsiębiorstwa E. Spółki Akcyjnej, w zakresie załatwienia wniosku z dnia 9 sierpnia 2017 r., nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; II. umarza postępowanie w części dotyczącej zobowiązania Przedsiębiorstwa E. z siedzibą do udostępnienia sprawozdań Rady Nadzorczej tej spółki za rok 2016; III. oddala skargę w pozostałym zakresie; IV. zasądza od Przedsiębiorstwa E. Spółki Akcyjnej na rzecz z siedzibą kwotę 100 ( sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 20 września 2017 r. do Sądu wpłynęła skarga Fundacji [...] (dalej także: skarżąca Fundacja) na bezczynność [...] Spółki Akcyjnej z siedzibą w L. (dalej: Spółka), polegającą na nieudzieleniu odpowiedzi na wniosek z dnia 9 sierpnia 2017 r. o udzielenie informacji, w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U z 2016 r. poz. 1764 ze zm., dalej także: "u.d.i.p."). Skarżąca Fundacja wyjaśniła, że w dniu 9 sierpnia 2017 r. zwróciła się do Spółki – za pośrednictwem poczty elektronicznej – o udostępnienie informacji publicznej w postaci: sprawozdania finansowego, raportu z badania sprawozdania finansowego oraz sprawozdań zarządu i rady nadzorczej za 2016 r. W dniu 22 sierpnia 2017 r. skarżąca Fundacja otrzymała od Spółki pismo, z którego wynika, że wnioskowane dokumenty są powszechnie dostępne i Spółka nie jest zobowiązana do ich indywidualnego udostępniania. Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca wniosła o: zobowiązanie Spółki do udzielenia odpowiedzi zgodnie z wnioskiem, stwierdzenie, że bezczynność Spółki miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz orzeczenie od Spółki na rzecz skarżącej sumy pieniężnej, w trybie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") W odpowiedzi na skargę Spółka wyjaśniła, że po ponownej analizie sprawy, dokonanej na skutek wniesionej skargi, w dniu 14 września 2017 r. Spółka udostępniła skarżącej Fundacji wnioskowane informacje w zakresie sprawozdania rady nadzorczej Spółki za 2016 r. W związku z tym Spółka wniosła o: umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania Spółki do załatwienia wniosku skarżącej, stwierdzenie, że bezczynność Spółki nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa oraz oddalenie skargi w pozostałym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Skarga zasługuje częściowo na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej). Kontrola ta – w myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. – obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu. Stosownie zaś do art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 (albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a): 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). W myśl zaś art. 149 § 2 P.p.s.a., w przypadku, o którym mowa w § 1 tego artykułu, sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Jakkolwiek przepisy P.p.s.a. nie określają, na czym polega stan bezczynności, to w orzecznictwie sądowym oraz w doktrynie zgodnie przyjmuje się, że ze stanem tym mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). W niniejszej sprawie skarżąca zarzuciła Spółce bezczynność w zakresie niezałatwienia jej wniosku z dnia 9 sierpnia 2017 r., złożonego za pośrednictwem poczty elektronicznej. We wniosku tym skarżąca zwróciła się o udostępnienie informacji publicznej w zakresie wytworzonych przez Spółkę dokumentów w postaci jej sprawozdania finansowego, raportu z badania sprawozdania finansowego oraz sprawozdań zarządu i rady nadzorczej za 2016 r. W sprawie jest niekwestionowane, że Spółka – stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. – jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, albowiem jej jedynym akcjonariuszem jest Gmina L.. W takim przypadku, co do zasady, przyjmuje się, że żądane przez skarżącą Fundację informacje stanowią informację publiczną w rozumieniu przepisów powołanej ustawy. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt. 5 u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o majątku publicznym, w tym o: - majątku podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., pochodzącym z zadysponowania majątkiem, o którym mowa w lit. a-c, oraz pożytkach z tego majątku i jego obciążeniach (lit. d), - dochodach i stratach spółek handlowych, w których jednostki samorządu terytorialnego mają pozycję dominującą oraz dysponowaniu tymi dochodami i sposobie pokrywania strat (lit. e), - długu publicznym (lit. f), - pomocy publicznej (lit. g), - ciężarach publicznych (lit. h). Podkreślić jednak należy, że obowiązek udostępniania informacji publicznej przez podmioty określone w art. 4 u.d.i.p. realizowany jest nie tylko poprzez indywidualne udzielanie takiej informacji na wniosek, ale również poprzez publikowanie takich informacji w sposób publicznie dostępny. Udzielanie informacji publicznej na wniosek następuje bowiem tylko wtedy, gdy wnioskodawca nie może zapoznać się z tą informacją w inny sposób publicznie lub powszechnie dostępny. Wniosek ten wynika z treści art. 1 ust. 2 u.d.i.p., stanowiącego, że jej przepisy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, zgodnie z którym jeżeli obowiązują odmienne regulacje ich udostępniania, będą one miały pierwszeństwo przed ustawą o dostępie do informacji publicznej. Istota odesłania, o którym jest mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., dotyczy zaś takiej sytuacji, że to odrębna ustawa precyzuje zarówno zasady, jak i tryb dostępu do informacji publicznej, których zastosowanie wyłączać będzie zasadność ich realizacji na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej (zob. wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 2718/12). W tym przypadku żądane dokumenty w postaci sprawozdania finansowego, raportu z badania sprawozdania finansowego oraz sprawozdań zarządu, są dostępne publicznie w Krajowym Rejestrze Sądowym, albowiem spółka zobowiązana jest przekazywać je do tego Rejestru. Ponadto są one dostępne w ogólnokrajowym dzienniku urzędowym "Monitor Sądowy i Gospodarczy", stanowiącym publikator publicznie dostępny, co wynika z art. 8, art. 8a ust. 1 pkt 5 i ust. 2 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 700 ze zm.; dalej: u.k.r.s.) oraz art. 42 ust. 1, art. 45 ust. 2 pkt 2 i art. 70 ust. 2 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2017 r. poz. 2342; dalej: u.r.) wraz z przepisami załącznika nr 1 do u.r. Stosownie do art. 8a ust. 2 u.k.r.s. każdy ma prawo otrzymać z katalogu, drogą elektroniczną, poświadczone kopie dokumentów wymienionych w ust.1 tej ustawy. Dostępność danych objętych wnioskiem oznacza natomiast, że Spółka nie pozostawała w bezczynności w tym zakresie, w świetle przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zasadnie więc Spółka poinformowała skarżącą, że sprawozdania finansowe raport z badania sprawozdania finansowego oraz sprawozdanie zarządu są dostępne w Krajowym Rejestrze Sądowym wskazując przy tym konkretny sąd, nie udostępniając tym samym kopii tych dokumentów. Okoliczność, że skarżąca nie może ich uzyskać w tym sądzie, mimo stosownego wniosku, pozostaje bez znaczenia dla wyniku rozstrzyganej sprawy sądowoadministracyjnej. Poza sporem jest, że w odpowiedzi na wniosek skarżącej z dnia 9 sierpnia 2017 r., Spółka w piśmie z dnia 21 sierpnia 2017 r. poinformowała stronę skarżącą, że nie jest zobowiązana do indywidualnego udostępnienia dokumentów na wniosek, gdyż żądane dokumenty zostały przekazane do sądu rejestrowego i każdy podmiot ma możliwość zapoznania się z nimi w trybie przepisów o Krajowym Rejestrze Sądowym. Spółka wskazała również, że wywiązała się ze swoich obowiązków sprawozdawczych w przepisanym terminie, natomiast brak ujawnienia informacji o złożeniu dokumentów w Krajowym Rejestrze Sądowym spowodowany jest najprawdopodobniej zbiegiem okresu sprawozdawczego z okresem wakacyjno-urlopowym i wydłużonym czasem oczekiwania na rozpatrzenie złożonego wniosku. Nie jest również kwestionowane, że pierwotnie Spółka omyłkowo zakwalifikowała sprawozdanie rady nadzorczej za 2016 rok do dokumentów, które podlegają zgłoszeniu do Krajowego Rejestru Sądowego i z tego powodu potraktowała je na równi ze sprawozdaniem zarządu, odmawiając jego wydania na indywidualny wniosek skarżącej. Niewątpliwie jednak, po ponownej analizie wniosku skarżącej oraz weryfikacji dokumentów przekazanych do KRS, Spółka postanowiła udostępnić Skarżącemu sprawozdanie rady nadzorczej dotyczące działalności Spółki w 2016 r., mając na względzie, że sprawozdanie to nie jest zawarte w aktach rejestrowych dostępnych w trybie art. 10 ust. 1 u.k.r.s. (zob. pismo Spółki z dnia 14 września 2017 r.). W świetle powyższego uznać należy, że na etapie rozpoznawania skargi przez Sąd bezcelowym było zobowiązanie Spółki do załatwienia przedmiotowego wniosku w zakresie określonym wyżej. Wniosek ten został bowiem już załatwiony w formie przewidzianej w przepisach u.d.i.p. Nie budzi jednak wątpliwości, że jego załatwienie nastąpiło z przekroczeniem ustawowego terminu określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., co obliguje Sąd do uznania złożonej skargi za zasadną i wydania orzeczenia stwierdzającego na zasadzie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a., że Spółka dopuściła się w niniejszej sprawie bezczynności. Postępowanie sądowoadministracyjne w części dotyczącej zobowiązania Spółki do załatwienia omawianego wniosku – w części dotyczącej udostępnienia sprawozdania rady nadzorczej dotyczącego działalności Spółki w 2016 r. – należało więc umorzyć na podstawie art. 161 § 1 P.p.s.a., gdyż wobec udzielenia skarżącej informacji, stało się ono bezprzedmiotowe. Jednocześnie Sąd – na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. – stwierdził, że wbrew twierdzeniom skarżącej, bezczynność Spółki w niniejszej sprawie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając tę kwestię Sąd wziął pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym fakt, iż zwłoka w załatwieniu wniosku strony skarżącej była bardzo nieznaczna. Ponadto, należy dać wiarę wyjaśnieniom Spółki, z których wynika, że opóźnienie w udzieleniu odpowiedzi na wniosek miało związek z wadliwą wykładnią powołanych przepisów prawa. Istotne jest zarazem, że uchybienie to Spółka sanowała niezwłocznie po wniesieniu skargi rozpoznawanej w niniejszej sprawie. Z tych samych względów, brak było podstaw do uwzględnienia żądania strony skarżącej o orzeczenie od Spółki na rzecz skarżącej sumy pieniężnej, na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. W tej części skarga podlegała więc oddaleniu, w myśl art. 151 P.p.s.a. Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a. Z tych względów Sąd orzekł, jak sentencji wyroku.