II SAB/Lu 132/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos - Janusz Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc – Malec (sprawozdawca) Asesor sądowy Marcin Małek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 lutego 2022 r. sprawy ze skargi T. S. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie niezgodnego z obowiązującymi przepisami pozbywania się nieczystości ciekłych I. stwierdza bezczynność Wójta Gminy; II. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wójta Gminy do załatwienia wniosku T. S. z dnia [...] czerwca 2021r.; III. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. zasądza od Wójta Gminy na rzecz T. S. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. T. S. skierował w dniu [...] listopada 2021r. za pośrednictwem organu, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Wójta Gminy polegającą na nierozpoznaniu w ustawowym terminie jego wniosku z [...] czerwca 2021r. o przeprowadzenie postępowania i wydanie decyzji w sprawie gromadzenia i nielegalnego pozbywania się nieczystości ciekłych przez właścicielkę działki nr [...] położonej w K. J. gm. N. D.. Skarżący podniósł, że organ przez 25 dni od dnia wszczęcia postępowania /[...] czerwca 2021r. /nie podjął żadnych czynności, następnie wyznaczył nowy termin - [...] października 2021r./ nie wskazując przyczyn wydłużenia postępowania/, mimo to sprawy nadal nie załatwił. Zdaniem skarżącego, podejmowane przez organ jednostkowe czynności, nadmiernie rozłożone w czasie nie zmierzały do pozyskania materiału dowodowego w sprawie, lecz miały charakter pozorny; faktycznie organ pozostaje w bezczynności już 4,7 miesiąca, pomimo tego, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. postanowieniem z dnia [...] października 2021r. uwzględniło ponaglenie skarżącego i zobowiązało Wójta do załatwienia sprawy w terminie 30 dniowym. W związku z tym skarżący domaga się w skardze stwierdzenia bezczynności Wójta Gminy i zobowiązania tego organu do niezwłocznego załatwienia sprawy. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że w wykonaniu postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., uwzględniającego ponaglenie skarżącego, w wyznaczonym 30-dniowym terminie biegnącym od doręczenia postanowienia (co miało miejsce [...] października 2021 r.) Wójt postanowieniem z [...] listopada 2021r odmówił wszczęcia postępowania, a więc załatwił wniosek skarżącego w sposób formalny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r., poz.2325 ze zm.), dalej jako p.p.s.a. Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie, zaś kontrola tej działalności, zgodnie z § 2 pkt 8 tego artykułu, obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, w sytuacji gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Obowiązujące przepisy nie zawierają definicji legalnych "bezczynności", natomiast w orzecznictwie przyjmuje się, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Terminy załatwiania spraw administracyjnych zostały określone w art. 35 k.p.a. W świetle art. 35 § 1 k.p.a. - organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie z § 2 niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast zgodnie z § 3 załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy więc do czynienia w sytuacji, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie i mimo istnienia ustawowego obowiązku nie kończy postępowania wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu. Celem skargi na bezczynność organu jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. Przy badaniu zasadności takiej skargi Sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. W niniejszej sprawie skarżący zarzuca, że organ nie załatwił jego wniosku z [...] czerwca 2021r., w którym domagał się podjęcia czynności kontrolnych w sprawie gromadzenia i nielegalnego pozbywania się nieczystości ciekłych przez E. B. - właścicielkę działki nr [...] położonej w K. J. gm. N. D.. Z akt wynika, że wniosek wpłynął do organu [...] czerwca 2021r. W dniu [...] lipca 2021r. organ wezwał E. B. do nadesłania umowy i dowodów opłat za usługi pozbywania się nieczystości, w dniu [...] sierpnia 2021r. poinformował ją o oględzinach jej działki zaplanowanych na [...] sierpnia 2021r., we wskazanym terminie przeprowadził oględziny, w dniu [...] września 2021r. zawiadomił skarżącego o planowanych oględzinach jego działki w dniu [...] września 2021r., a następnie w tym dniu przeprowadził oględziny. Dopiero na skutek postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] października 2021r. uwzględniającego ponaglenie skarżącego, Wójt wydał w zakreślonym przez Kolegium terminie postanowienie na podstawie art. 61 a § 1 k.p.a. Niewątpliwie organ podejmował czynności w sprawie, ale trwało to z nieuzasadnionym przekroczeniem ustawowych terminów - organ z opóźnieniem zwrócił się do E. B. o nadesłanie dokumentów, a oględziny dwóch sąsiednich działek przeprowadził w różnych terminach, z miesięcznym odstępem. Takie działanie organu mieści się w pojęciu bezczynności organu. Wniosek skarżącego został jednak formalnie załatwiony postanowieniem z dnia [...] listopada 2021r., a więc przed wpłynięciem skargi na bezczynność do organu (co miało miejsce [...] listopada 2021r.). W związku z tym, wobec ustania bezczynności na dzień rozpatrywania skargi, należało umorzyć postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku - stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., natomiast uzasadnione było stwierdzenie bezczynności organu, zgodnie z żądaniem skarżącego. Sąd uznał przy tym, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W związku ze stwierdzeniem bezczynności, zasadny okazał się wniosek skarżącego o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania (wpisu od skargi) stosownie do art. 200 p.p.s.a. Z tych względów orzeczono, jak w sentencji.