II SAB/Lu 14/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Sędzia NSA Krystyna Sidor, Protokolant Sekretarz sądowy Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 maja 2011 r. sprawy ze skargi Z. W. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie zasiłku stałego w związku z niepełnosprawnością syna oraz składek na ubezpieczenie społeczne I. oddala skargę; II. przyznaje [...] A. S. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług. W dniu 17 lutego 2011 r. Z. W. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie ze skargą na bezczynność Wójta Gminy N. wskazując, iż dnia 14 października 1999 r. Ośrodek Pomocy Społecznej w N. wypłacił należący się mu zasiłek stały za miesiąc wrzesień 1998 r. Zdaniem skarżącego organ nie wydał jednak orzeczenia w sprawie zasiłku stałego oraz składek na ubezpieczenie społeczne. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy N. wskazał, iż decyzją z dnia 28 października 1997 r. przyznano skarżącemu do dnia 1 września 1998 r. w związku z niepełnosprawnością syna zasiłek stały. Drugą natomiast decyzją z tego samego dnia przedłużono okres opłacania składki na ubezpieczenie społeczne również do dnia 1 września 1998 r. Pismem z dnia 12 października 1999 r. poinformowano skarżącego o wypłacie zasiłku stałego za miesiąc wrzesień 1998 r. Pismem z dnia 8 lipca 2009 r. skarżący zażądał opłacenia składki za miesiąc wrzesień 1998 r. Na powyższe żądanie organ pismem z dnia 17 lipca 2009 r. udzielił skarżącemu odpowiedzi podnosząc, iż składka na ubezpieczenie emerytalno-rentowe za 1 dzień września 1998 r. została opłacona i przekazana do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w L. Nadto organ wskazał, iż w niniejszej sprawie postępowanie prowadził Lubelski Urząd Wojewódzki, któremu organ udzielił wszelkich wyjaśnień dotyczących sprawy. Podniósł także, iż postanowieniem z dnia 8 lutego 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało za nieuzasadnione zażalenie skarżącego na nie załatwienie sprawy w przedmiocie braku orzeczenia w sprawie zasiłku stałego za miesiąc wrzesień 1998 r. oraz braku orzeczenia w sprawie składek na ubezpieczenie społeczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych decyzji administracyjnych. Rozpoznaje również skargi na bezczynność organów. Innymi słowy, kontrola tego Sądu sprowadza się do oceny, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy lub też czy nie pozostają bezczynne. Z bezczynnością organu administracji mamy do czynienia wówczas gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu albo nie podjął stosownej czynności. W przypadku skierowania do Sądu skargi na bezczynność rolą jego jest jedynie ustalić, czy do obowiązków organu należało działanie, którego domagał się skarżący i czy działanie takie w istocie nie zostało podjęte. Sąd nie posiada natomiast w tym postępowaniu uprawnień do kontroli działań organu administracji pod względem merytorycznym, ani też pod względem poprawności procesowej. W związku z powyższym, dokonując oceny zasadności przedmiotowej skargi Sąd uznał, że w istniejącym stanie faktycznym nie można było jej uwzględnić. Z. W. przedmiotem skargi uczynił bezczynność Wójta Gminy N. polegającą na nieopłaceniu składki ubezpieczenia emerytalno-rentowego za miesiąc wrzesień 1998 r. Jak bowiem wskazał, zaświadczenie lekarskie uprawniające do zasiłku stałego wydano na czas do 1 września 1998 r. w związku z czym składka ubezpieczeniowa winna zostać przez organ opłacona za cały wrzesień 1998 r., a nie tylko jego pierwszy dzień. Tymczasem jak wynika z akt sprawy brak było podstaw prawnych do podjęcia przez organ żądanej czynności. W szczególności należy podnieść, iż decyzją z dnia 28 października 1997 r. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w N. zmienił wcześniejszą decyzję własną w sprawie przyznania prawa do zasiłku stałego poprzez wydłużenie terminu pobierania tego zasiłku do dnia 1 września 1998 r. Decyzją z tego samego dnia organ ten również dokonał zmiany decyzji własnej w sprawie opłacania składki na ubezpieczenie społeczne poprzez wydłużenie terminu opłacania tej składki do dnia 1 września 1998 r. Jak wynika z akt sprawy w dniu 14 października 1999 r. organ wypłacił skarżącemu przyznany zasiłek stały za miesiąc wrzesień 1998 r. w kwocie 318 zł. Organ dokonał także odprowadzenia składki na ubezpieczenie emerytalno-rentowe za jeden dzień września 1998 r. Mając powyższe na uwadze, w szczególności treść przywołanych decyzji stwierdzić należy brak podstaw prawnych do opłacenie składki ubezpieczeniowej za wszystkie dni września 1998 r. jak tego domagał się skarżący. W szczególności podnieść należy, iż zgodnie z przedłożonym przez skarżącego zaświadczeniem lekarskim z dnia 15 października 1997 r. prawo do zasiłku stałego jak i obowiązek opłacenia przez organ składki na ubezpieczenie społeczne zostały ustalone jedynie na jeden (pierwszy) dzień września 1998 r., a nie na cały miesiąc. Mimo tego w kwestii zasiłku stałego organ przyjął korzystną dla strony interpretację obowiązujących w tym czasie przepisów ustawy o pomocy społecznej i dokonał wypłaty tego zasiłku w pełnej, tj. jak za cały miesiąc kwocie. W stosunku zaś do składki na ubezpieczenie społeczne brak było takiej możliwości, co jednoznacznie wynika z pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w L. z dnia 6 kwietnia 1998 r. skierowanego do organu zawierającego wytyczne co do sposobu ustalania podstawy wymiaru składki za osoby pobierające zasiłek okresowy lub zasiłek stały z pomocy społecznej w razie opłacania składek za niepełny miesiąc. W piśmie tym wprost wskazano - powołując się na obowiązujące wówczas przepisy - iż wysokość składki na ubezpieczenie społeczne w miesiącu złożenia wniosku ustala się, dzieląc wysokość składki przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni kalendarzowych następujących od dnia złożenia wniosku. Wskazano, iż powyższą zasadę należy stosować odpowiednio także w sytuacji, gdy obowiązek opłacania składek ustaje w ciągu miesiąca. Bezspornym zatem jest, iż organ nie miał nawet faktycznej możliwości odprowadzenia składki za cały miesiąc wrzesień 1998 r. Uiszczoną bowiem wyższą od należnej (wyliczonej zgodnie z przywołaną zasadą) kwotę składki, Zakład Ubezpieczeń Społecznych potraktowałby jako nadpłatę składki podlegającą zwrotowi na rzecz wpłacającego. Oznacza to, iż obowiązek odprowadzenia składki przez organ za wszystkie dni września 1998 r. istniałby wyłącznie w sytuacji gdyby okres opłacenie składki ustalony był w decyzji do dnia 30 września 1998 r., a tego typu sytuacja nie miała w sprawie miejsca. Również z uwagi na ważność zaświadczenia lekarskiego uprawniającego do zasiłku stałego jedynie do dnia 1 września 1998 r. brak było podstaw prawnych do wydania decyzji w zakresie przyznania zasiłku stałego i opłacenia składki na ubezpieczenie emerytalno-rentowe na dalszy okres. Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że wbrew twierdzeniom skarżącego Wójt Gminy N. nie pozostaje w bezczynności w rozumieniu prawa administracyjnego. Nie był on bowiem zobowiązany ani do dokonania czynności polegającej na odprowadzeniu składki emerytalno rentowej do ZUS za wszystkie dni miesiąca września 1998 r. ani do wydania jakichkolwiek władczych rozstrzygnięć w niniejszej sprawie, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Nie może zatem być mowy o jego bezczynności w rozumieniu przepisów ww. ustawy. Z tego powodu skarga musiała zostać oddalona, w oparciu o art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto po myśli art. 250 tej ustawy Sąd przyznał pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu koszty nieopłaconej pomocy prawnej, na które składa się wynagrodzenie w kwocie 240 zł, co stanowi stawkę określoną w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) podwyższone o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności we właściwych przepisach.