II SAB/Lu 144/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi J. P. na bezczynność [...] Spółki Akcyjnej w Lublinie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że bezczynność [...] Spółki Akcyjnej w Lublinie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; II. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania [...] Spółki Akcyjnej w Lublinie do załatwienia wniosku J. P. z dnia 17 października 2013 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej; III. zasądza od [...] Spółki Akcyjnej w Lublinie na rzecz J. P. 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 21 marca 2014 r. do "A" S.A. z siedzibą w L. wpłynęła, skierowana do Sądu, skarga J. P. na bezczynność tejże Spółki, polegającą na nieudostępnieniu skarżącemu informacji publicznej żądanej we wniosku z dnia 17 października 2013 r. W skardze podniesiono, że pismem z dnia 17 października 2013 r. skarżący wystąpił do "A" S.A. o udostępnienie, w przypadku ich istnienia, kserokopii decyzji oraz innych dokumentów stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych na działkach nr ewid. [...], w miejscowości S., powiat b. Pomimo prowadzonej ze Spółką korespondencji aż do dnia sporządzenia skargi skarżący nie otrzymał wnioskowanych przez niego dokumentów w żądanej formie ani rozstrzygnięcia o odmowie udostępnienia informacji publicznej czy też o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Zdaniem skarżącego żądana przez niego informacja dotyczy "zadań publicznych" w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, a zatem przedsiębiorstwo energetyczne miało obowiązek jej udostępnienia. W oparciu o powyższe skarżący wniósł o zobowiązanie Spółki do udzielenia informacji zgodnie z jego wnioskiem. W odpowiedzi na skargę "A" S.A. w [...] wniosła o umorzenie postępowania, ewentualnie o oddalenie skargi. "A" S.A. podkreśliła, że w dniu 3 kwietnia 2014 r. wydała decyzję odmawiającą udostępnienia skarżącemu żądanych dokumentów. Decyzja ta została nadana na adres pełnomocnika skarżącego w dniu 4 kwietnia 2014 r. Zdaniem Spółki oznacza to, że postępowanie w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe i jako takie podlega umorzeniu. Niezależnie od tego Spółka wskazała, iż skarga jest przedwczesna w rozumieniu art. 52 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, albowiem skarżący nie wyczerpał trybu zaskarżenia przewidzianego w art. 37 § 1 K.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, iż skarga na bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej jest dopuszczalna bez uprzedniego wzywania do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." (por. przykładowo: wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., I OSK 601/05, Lex nr 236545). Skarga złożona w niniejszej sprawie była więc dopuszczalna. Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. (T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Organ administracji pozostaje w bezczynności w szczególności w przypadku, gdy nie udzielił zainteresowanej jednostce żądanej przez nią informacji publicznej stosownie do przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.), zwanej dalej "ustawą". W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy, pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność (por. P. Szustakiewicz, Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych, Przegląd Prawa Publicznego 2012, nr 6, s. 75 i nast. wraz z powołanym orzecznictwem). Do udostępniania informacji publicznej, w myśl art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy, obowiązane są w szczególności osoby prawne, w których Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego posiadają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. nr 50, poz. 331 ze zm.), a także podmioty reprezentujące inne niż państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne. Zgodnie z art. 4 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów pozycję taką ma podmiot, który posiada kontrolę nad przedsiębiorcą, wyrażającą się m.in. w dysponowaniu bezpośrednio lub pośrednio większością głosów na walnym zgromadzeniu. Skarb Państwa jest akcjonariuszem posiadającym większość głosów na Walnym Zgromadzeniu "B" S.A. w [...] (61,89% akcji spółki – s. 77 sprawozdania Zarządu z działalności grupy kapitałowej za okres zakończony 30 czerwca 2013 r., dokument dostępny w WWW pod adresem: [...]). "B" S.A posiada 99,55% akcji spółki "C" S.A., zaś ta ostatnia Spółka jest w posiadaniu 89,91% akcji "A" S.A. (s. 13 Skróconego śródrocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego za okres 6 miesięcy zakończony dnia 30 czerwca 2013 r., dokument dostępny w WWW pod adresem: [...]). Nie ulega zatem wątpliwości, że Skarb Państwa dysponuje pośrednio większością głosów na walnym zgromadzeniu "A" S.A. w [...]. Niezależnie od tego należy podkreślić, iż nawet gdyby uznać "A" S.A. w [...] za podmiot niezależny od Skarbu Państwa, to Spółka ta, będąc przedsiębiorstwem energetycznym, stanowi przedsiębiorstwo użyteczności publicznej, wykonujące zadania publiczne, które jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej (wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r., I OSK 851/10, niepubl., dostępny w CBOSA). W ocenie Sądu żądane przez skarżącego informacje mają charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy. Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Informacją taką jest w szczególności informacja o danych publicznych, w tym "treść i postać dokumentów urzędowych", a zwłaszcza "treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć" (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret 1 ustawy). We wniosku z dnia 17 października 2013 r. skarżący wystąpił do "A" S.A. w [...] o udostępnienie, w przypadku ich istnienia, kserokopii decyzji organów administracji oraz innych dokumentów, stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych na działkach nr ewid. nr ewid. [...], w miejscowości S., powiat b. (k. 9-11 akt sąd.). Skarżący domaga się więc niewątpliwie udostępnienia mu "treści i postaci dokumentów urzędowych", o jakich mowa w powołanym przepisie art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy. Oceniając zasadność skargi należy stwierdzić, iż nie budzi wątpliwości Sądu fakt, że "A" S.A. była bezczynna w sprawie wskazanego wyżej wniosku. Bezczynność ta, jak wynika z art. 13 ust. 1 ustawy, zaistniała wraz z upływem 14-dnowego terminu, liczonego od dnia otrzymania przedmiotowego wniosku i trwała również w czasie złożenia rozpoznawanej skargi. W rozpoznawanej sprawie pozostaje jednak poza sporem, że "A" S.A., po wniesieniu przez J. P. skargi w dniu 21 marca 2014 r., wydała w dniu 3 kwietnia 2014 r. decyzję nr [...], odmawiającą udostępnienia informacji publicznej, na podstawie art. 17 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 1 i 2 i art. 5 ust. 2 ustawy. Powyższą decyzję doręczono skarżącemu wraz z pouczeniem o przysługującym mu prawie złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Oznacza to, że przed rozpoznaniem skargi wniosek skarżącego został już załatwiony w sposób przewidziany w przepisach ustawy, a tym samym Spółka "A" przestała tkwić w bezczynności w niniejszej sprawie. W tej sytuacji postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania Spółki "A" do załatwienia przedmiotowego wniosku, należało umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., gdyż stało się ono bezprzedmiotowe. Powyższa okoliczność nie zwalnia jednak Sądu z obowiązku oceny, czy bezczynność, jakiej w niniejszej sprawie dopuściła się Spółka "A", nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Rozpatrzenie przez Spółkę wniosku o udostępnienie informacji publicznej po wniesieniu skargi nie spowodowało bowiem bezprzedmiotowości postępowania w tym zakresie (por. postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12, ONSAiWSA 2013, nr 1, poz. 7). Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a., stwierdził, że bezczynność Spółki "A" nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając tę kwestę Sąd wziął pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym fakt, iż regulacje dotyczące udostępnienia informacji publicznej budzą wielokrotnie wątpliwości interpretacyjne, a początkowe zachowanie tej Spółki nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nałożonych na nią z mocy ustawy, lecz przekonania, że żądane przez stronę skarżącą informacje nie mają waloru informacji publicznej. Należy również wyjaśnić, iż merytoryczna ocena decyzji z dnia 3 kwietnia 2014 r., nr [...], odmawiającej udostępnienia skarżącemu informacji objętych jego wnioskiem z dnia 17 października 2013 r. wykracza poza granice niniejszej sprawy, której przedmiotem jest bezczynność Spółki "A" polegająca na nierozpoznaniu tego wniosku. Zasadność wskazanego rozstrzygnięcia może być badana jedynie w postępowaniu w sprawie ze skargi na decyzję, wydaną przez "A" S.A., po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia 3 kwietnia 2014 r. Z tych wszystkich względów Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.