II SAB/Lu 148/17
PostanowienieWSA w Lublinie2018-04-09
Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej prowadzącej gospodarstwo rolne, posiadającej dochody i majątek, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie radcy prawnego) przy jednoczesnym odmówieniu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Osobie fizycznej prowadzącej gospodarstwo rolne, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie radcy prawnego. Jednakże, jeśli poniesienie kosztów sądowych (np. wpisu od skargi kasacyjnej) nie przekracza kwoty 100 zł, a strona posiada zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, majątek nieruchomy i środki do życia, brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący P. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie radcy prawnego) i zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej bezczynności organu w przedmiocie nierozpoznania zarzutów do operatu o modernizacji ewidencji gruntów i budynków. Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami pobierającymi emerytury, posiada gospodarstwo rolne i ponosi koszty utrzymania domu i gospodarstwa.Rozstrzygnięcie
Przyznano P. S. prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie radcy prawnego, a odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (zwolnienia od kosztów sądowych).Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi P. S. na bezczynność Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w przedmiocie nierozpoznania zarzutów do operatu o modernizacji ewidencji gruntów i budynków postanawia: I. Przyznać P. S. prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. II. Odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym na druku "PPF" w dniu 28 marca 2018 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżący zwrócił się o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Referendarz sądowy stwierdził co następuje:
Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2).
Podkreślić należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych.
Do kosztów sądowych na obecnym etapie sprawy należy wpis sądowy od potencjalnej skargi kasacyjnej skargi w wysokości 100 zł oraz wpis sądowy od ewentualnego zażalenia na postanowienie sądu - § 3 i § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), dalej jako rozporządzenie. Natomiast wysokość wynagrodzenia radcy prawnego z wyboru jest co do zasady ustalana w umowie między mocodawcą a wybranym profesjonalnym pełnomocnikiem. Odniesieniem są stawki określone w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 265). Zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia, stawka minimalna w postępowaniu przed sądem administracyjnym w drugiej instancji (w sprawie gdzie przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna, ani decyzja lub postanowienie Urzędu Patentowego) za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wynosi 480 zł.
Stwierdzić należy, że wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami, którzy pobierają emerytury [...] (ojciec [...] zł, matka [...] zł). Skarżący prowadzi gospodarstwo rolne o pow. [...] ha, z którego uzyskuje dochód w kwocie [...] zł miesięcznie. Łączny miesięczny dochód rodziny wynosi [...] zł, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie stanowi kwotę [...] zł. Skarżący ponosi koszty związane z utrzymaniem domu i gospodarstwa rolnego (energia elektryczna, woda, naprawa maszyn, podatek rolny). Mając na względzie wysokość miesięcznych dochodów skarżącego i jego rodziny uznać należy, że skarżący nie jest w stanie ponieść wszystkich kosztów niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. Powyższe uzasadnia przyznanie stronie częściowego prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego, bowiem uiszczenie tych kosztów mogłoby spowodować uszczerbek w utrzymaniu skarżącego i jego rodziny.
Z tych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie I postanowienia.
W ocenie referendarza brak jest natomiast podstaw do przyznania stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym, strona bowiem nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja przyznania prawa pomocy w całkowitym zakresie ma bowiem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób mających wyjątkowo trudną sytuację materialną, (osób bez dochodów, bez środków do życia, nie posiadających żadnego majątku). W przedstawionych przez skarżącego okolicznościach, rozważając możliwości poniesienia przez niego kosztów sądowych stwierdzić należy, że jego obecna sytuacja materialna nie należy do skrajnie trudnych. Skarżący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe (dom o pow. [...] m2), posiada majątek nieruchomy (nieruchomość rolna o pow. [...] ha i leśna o pow. [...] ha, budynki gospodarcze) oraz podstawowy sprzęt rolniczy. Prowadzi działalność rolniczą, z której uzyskuje dochód w wysokości ok. [...] zł miesięcznie. W ocenie referendarza, poniesienie kosztów sądowych nieprzekraczających każdorazowo kwoty 100 zł, leży w granicach realnych możliwości finansowych strony.
Z powyższych względów oraz na podstawie 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w punkcie II postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło