II SAB/Lu 150/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Marcin Małek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Burmistrza Bełżyc w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Burmistrza Bełżyc do rozpoznania wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej z 7 sierpnia 2022 r., w terminie czternastu dni od dnia zwrotu akt sprawy po uprawomocnieniu się wyroku; II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Burmistrza Bełżyc na rzecz J. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z 14 października 2022 r. J. M. (dalej jako: skarżący), złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Burmistrza B. (dalej jako: organ) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący zarzucił naruszenie art. 61 Konstytucji RP oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902; dalej jako: u.d.i.p.), poprzez błędne zastosowanie polegające na nieudostępnieniu na wniosek skarżącego informacji publicznej, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub w centralnym repozytorium. Mając na uwadze tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej z 7 sierpnia 2022 r. oraz do zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że pod koniec czerwca 2022 r. wystąpił do organu z wnioskiem o weryfikację organizacji ruchu na jednej z dróg powiatowych. W związku z brakiem informacji zwrotnej, pismem z 7 sierpnia 2022 r. skarżący wystąpił z kolejnym wnioskiem o przesłanie drogą elektroniczną (e-PUAP): informacji na temat działań podjętych i zaplanowanych w 2022 r. w zakresie weryfikacji organizacji ruchu na wskazanej drodze publicznej oraz elektronicznych wersji dokumentów wytworzonych w związku z tymi działaniami. Do dnia wniesienia skargi organ nie zareagował na wniosek. W odpowiedzi na skargę, organ podniósł, że wskazana przez skarżącego korespondencja nie wpłynęła do Urzędu Miejskiego w B., stąd skarga jest niezasadna. W piśmie procesowym z 11 listopada 2022 r. skarżący stwierdził, że treść odpowiedzi na skargę wskazuje na to, że organ nieprawidłowo organizuje kwestie związane z obsługą korespondencji przychodzącej do urzędu drogą elektroniczną. Do pisma skarżący dołączył wydruki potwierdzające złożenie wskazywanych w skardze wniosków. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Skarga zasługuje w części na uwzględnienie, gdyż Burmistrz B. dopuścił się bezczynności w zakresie rozpatrzenia wniosku skarżącego z 7 sierpnia 2022 r. Należy na wstępie przypomnieć, że bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej będzie miała miejsce w sytuacji, w której podmiot ten w ustawowo określonym terminie nie podejmie w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji żadnej z czynności określonych w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej, tj. nie udostępni informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie wyda decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej albo o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), nie powiadomi pisemnie wnioskodawcy o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i nie wskaże, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). W sprawie bezsporne jest, że informacje żądane przez skarżącego mają charakter informacji publicznej, a Burmistrz B. jest podmiotem zobowiązanym do ich udostępnienia. Stosownie do art. 1 ust. 1 i u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Taki charakter bezsprzecznie mają informacje dotyczące organizacji ruchu drogowego na drogach publicznych, w tym, jak wskazano w treści wniosku skarżącego: "działań podjętych i zaplanowanych w 2022 r. w zakresie weryfikacji organizacji ruchu na drodze nr 112437l" oraz dokumenty wytworzone w związku z tymi działaniami. Wobec powyższego organ powinien był załatwić wniosek skarżącego w trybie i terminie przewidzianym w u.d.i.p. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.) w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób w formie określonych we wniosku. W odpowiedzi na skargę organ stwierdził, że nie wpłynęła do niego korespondencja powoływana w skardze, w tym wniosek z 7 sierpnia 2022 r. twierdzeniom tym całkowicie przeczy dokumentacja dołączona do pisma procesowego skarżącego z 11 listopada 2022 r., w tym zwłaszcza dwa Urzędowe Poświadczenia Przedłożenia – z 28 czerwca i z 7 sierpnia 2022 r. Skarżący bezspornie wykazał w ten sposób, że prawidłowo złożył do organu drogą elektroniczną zarówno pismo z 28 czerwca 2022 r., jak i wniosek o udostępnienie informacji publicznej z 7 sierpnia 2022 r. Wobec powyższego organ nie jest w stanie skutecznie obronić się przed zarzutem bezczynności twierdzeniem, jakoby wniosek i wcześniejsze pismo skarżącego w ogóle nie wpłynęły do urzędu obsługującego organ. Jeżeli z jakiś przyczyn złożone dokumenty nie zostały przekazane do pracownika, w którego zakresie zadań leżało załatwienie wniosku, jest to wyłączną winą organu. W świetle ugruntowanego stanowiska wyrażanego w orzecznictwie sądów administracyjnych, do obowiązków organu administracji publicznej należy taka konfiguracja poczty elektronicznej, w tym filtrów antyspamowych, oraz takie zorganizowanie obsługi technicznej poczty elektronicznej organu, aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych na ten adres podań, wobec prawnej dopuszczalności ich wnoszenia także drogą elektroniczną (zob. postanowienia NSA z 10 września 2015 r., I OSK 1968/15 i z 3 listopada 2015 r., I OSK 1940/15). Uznaje się ponadto, że skutki trudności, błędów czy nieprawidłowości w zakresie kształtowania i obsługiwania przez organy administracji publicznej oficjalnych systemów służących do komunikacji z tymi organami (np. poczty elektronicznej, systemu ePUAP) nie mogą być przerzucane na korzystających z tych systemów (zob. postanowienie NSA z 5 listopada 2015 r.; wyrok NSA z 16 lutego 2016 r., I OSK 2186/14). Ryzyko nieodebrania przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku, skierowanego na oficjalnie podany adres poczty elektronicznej organu, obciąża ten organ, a nie wnioskodawcę (postanowienie NSA z 18 listopada 2015 r. (I OSK 2897/15). Jeżeli takie zasady obowiązują w przypadku wniosków składanych zwykłą pocztą elektroniczną, tym większą staranność organ powinien wykazać przy obsłudze korespondencji kierowanej na elektroniczną skrzynkę podawczą, stanowiącą podstawowe narzędzie komunikacji elektronicznej stron z organem (art. 16 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne; Dz. U. z 2021 r., poz. 2070, ze zm.). Powyższe konstatacje prowadzą do konkluzji, że organ nie udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego z 7 sierpnia 2022 r., a zatem dopuścił się bezczynności. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącego z 7 sierpnia 2022 r., w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt sprawy (art. 13 ust. 1 u.d.i.p. i art. 286 § 2 p.p.s.a.). Zdaniem Sądu, jakkolwiek organ dopuścił się bezczynności, to jednak z pewnością nie miała ona charakteru rażącego. Bezczynność była wynikiem błędu organu przy obsłudze korespondencji wnoszonej drogą elektroniczną, w działaniach organu sąd nie dostrzega przejawów lekceważenia czy próby bezprawnego uchylenia się od wypełnienia ustawowego obowiązku udzielenia informacji publicznej. Nie bez znaczenia jest również fakt, że udostępnianie informacji publicznej, jakkolwiek istotne, nie jest jednak głównym zadaniem organu, a sądowi z urzędu znany jest fakt, że skarżący kieruje setki wniosków dotyczących organizacji ruchu drogowego do organów odpowiedzialnych za zarządzanie drogami publicznymi w całym kraju. Argumenty te uzasadniają rozstrzygnięcie zawarte w punkcie II sentencji wyroku. O kosztach postępowania (pkt III sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a., przyznając skarżącemu zwrot kosztów w kwocie, obejmującej uiszczony wpis od skargi. Skarżący nie wykazał, aby poniósł inne koszty postępowania, podlegające zwrotowi.