II SAB/Lu 151/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Czaja po rozpoznaniu w dniu 18 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] Towarzystwa [...] na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w Hrubieszowie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia odrzucić skargę. [...] Towarzystwo [...] (dalej jako: "skarżący"), złożyło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w Hrubieszowie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarga została wniesiona 23 sierpnia 2023 r., zwykłą pocztą elektroniczną (e-mailem). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Niedopuszczalność przedmiotowej skargi wynika z wniesienia jej w sposób sprzeczny z wymogami określonymi w ustawie z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Mianowicie w myśl art. 54 § 1 i § 1a p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Przy czym zgodnie z art. 54 § 1a p.p.s.a. skargę w formie dokumentu elektronicznego wnosi się do elektronicznej skrzynki podawczej tego organu. Przepis art. 49a stosuje się odpowiednio, a przepis ten (dodany ustawą zmieniającą z dnia 10 kwietnia 2019 r.) stanowi, iż sąd potwierdza wniesienie pisma w formie dokumentu elektronicznego do swojej elektronicznej skrzynki podawczej przez przesłanie urzędowego poświadczenia odbioru w rozumieniu ustawy z 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 57 z późn. zm., dalej jako u.i.d.p.), na wskazany przez wnoszącego adres elektroniczny. Na podstawie art. 54 § 2 p.p.s.a. organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Należy podkreślić, że sposób (forma) wniesienia skargi to kwestia wyboru dokonywanego przez stronę skarżącą. Przy czym w sytuacji, gdy skarżący w aktualnym stanie prawnym wybiera złożenie skargi w formie dokumentu elektronicznego, to - jak wynika z treści przytoczonych powyżej przepisów - może tego dokonać skutecznie tylko i wyłącznie wnosząc skargę do elektronicznej skrzynki podawczej organu, za pośrednictwem którego składana jest skarga. Wniesienie skargi do elektronicznej skrzynki podawczej organu powinno zaś zostać potwierdzone przez przesłanie urzędowego poświadczenia odbioru na wskazany przez wnoszącego adres elektroniczny. Należy w tym miejscu wyjaśnić, że definicje pojęć: dokument elektroniczny, elektroniczna skrzynka podawcza itd. zawarte są w ustawie o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Zgodnie z art. 3 pkt 2 u.i.d.p. dokumentem elektronicznym jest stanowiący odrębną całość znaczeniową zbiór danych uporządkowanych w określonej strukturze wewnętrznej i zapisany na informatycznym nośniku danych. Z kolei środki komunikacji elektronicznej to w myśl art. 3 pkt 4 u.i.d.p. środki komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 344), czyli rozwiązania techniczne, w tym urządzenia teleinformatyczne i współpracujące z nimi narzędzia programowe, umożliwiające indywidualne porozumiewanie się na odległość przy wykorzystaniu transmisji danych między systemami teleinformatycznymi, a w szczególności pocztę elektroniczną. Natomiast elektroniczna skrzynka podawcza to - według art. 3 pkt 17 u.i.d.p. - dostępny publicznie środek komunikacji elektronicznej służący do przekazywania dokumentu elektronicznego do podmiotu publicznego przy wykorzystaniu powszechnie dostępnego systemu teleinformatycznego. Elektroniczna platforma usług administracji publicznej, zwana ePUAP to w myśl art. 3 pkt 13 u.i.d.p. system teleinformatyczny, w którym instytucje publiczne udostępniają usługi przez pojedynczy punkt dostępowy w sieci Internet. W piśmiennictwie wskazuje się, że stanowi ona wirtualny odpowiednik biura podawczego urzędu (B. Kwiatek, Dokument elektroniczny w ogólnym postępowaniu administracyjnym, WKP 2020, rozdział IV, pkt 4.2.2.2. i powołane tam piśmiennictwo). Zasadniczo przyjmuje się, że skargę drogą elektroniczną można wnieść za pośrednictwem organu jedynie wówczas, gdy dany podmiot jest zobowiązany do posiadania elektronicznej skrzynki podawczej (por. postanowienie NSA z 3 lutego 2022 r., III OZ 35/22, postanowienie WSA w Bydgoszczy z 25 lipca 2022 r., II SA/Bd 45/22). O obowiązku takim stanowi art. 16 ust. 1a u.i.d.p., zgodnie z którym podmiot publiczny udostępnia elektroniczną skrzynkę podawczą, spełniającą standardy określone i opublikowane na ePUAP przez ministra właściwego do spraw informatyzacji, oraz zapewnia jej obsługę. W orzecznictwie podkreśla się, że elektroniczna skrzynka podawcza, wymagająca spełnienia standardów określonych i opublikowanych na ePUAP przez ministra właściwego do spraw informatyzacji nie jest tożsama z jakimkolwiek adresem elektronicznym, czy "urzędową skrzynką mailową" (przede wszystkim z uwagi na zagwarantowanie w przypadku ePUAP wnoszącemu pismo otrzymanie urzędowego potwierdzenia jego złożenia), a funkcjonalność elektronicznej skrzynki podawczej zasadniczo wiąże się z dostarczaniem dokumentów do tzw. podmiotu publicznego (por. postanowienia NSA: z 27 kwietnia 2022 r. I OZ 134/22; z 3 lutego 2022 r. III OZ 35/22; z 15 czerwca 2021 r. III OSK 4856/21, CBOSA). Podmiotami publicznymi, zobowiązanymi do posiadania elektronicznej skrzynki podawczej, o której mowa powyżej, są podmioty realizujące zadania publiczne, a ich katalog określony został art. 2 ust. 1 u.i.d.p. W katalogu tym niewątpliwie mieści się Komendant Powiatowy Policji w Hrubieszowie. Na stronie internetowej Komendy Powiatowej Policji w Hrubieszowie (pod adresem www.hrubieszow.policja.gov.pl) znajduje się informacja, że skargi i wnioski do Komendanta Powiatowego Policji w Hrubieszowie można składać za pośrednictwem skrzynki podawczej ePUAP (zamieszczono link odsyłający), który przenosi użytkownika na stronę ePUAP (https://epuap.gov.pl/wps/portal). Skarżący miał zatem możliwość skutecznego wniesienia skargi w formie dokumentu elektronicznego, zgodnie z art. 54 § 1a p.p.s.a, za pomocą środków komunikacji elektronicznej, do elektronicznej skrzynki podawczej organu, w wyniku czego prawo skarżącego do wnoszenia pism do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu administracyjnego za pomocą środków komunikacji elektronicznej nie było ograniczone ani wyłączone. Pomimo to, skarga [...] Towarzystwa [...] została złożona nieprawidłowo tj. za pośrednictwem poczty e-mail organu. Niedochowanie określonego ustawowo standardu procesowego powoduje, że skarga nie może zostać uznana za skutecznie wniesioną, a zatem jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Podobne stanowisko wyrażone zostało w postanowieniach: WSA w Poznaniu z: 25 stycznia 2023 r., IV SA/Po 759/22; WSA w Bydgoszczy z 25 lipca 2022 r., II SA/Bd 45/22, i z 26 kwietnia 2023 r., II SAB/Bd 26/23, WSA w Warszawie z 5 kwietnia 2023 r., VII SA/Wa 183/23, WSA w Rzeszowie z 2 września 2021 r., II SAB/Rz 110/21. W tych okolicznościach należało uznać, iż skarga wniesiona została nieskutecznie i podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Na marginesie sąd wyjaśnia, że zagadnienie nieprawidłowego wniesienia skargi w postaci elektronicznej tj. z naruszeniem art. 54 § 1a p.p.s.a. w obecnym stanie prawnym stanowi odrębne zagadnienie od kwestii opatrzenia skargi prawidłowym podpisem. Nawet prawidłowe podpisanie skargi – co miało miejsce w niniejszej sprawie - nie czyni dopuszczalną skargi wniesionej w sposób sprzeczny z art. 54 § 1a p.p.s.a. (por. postanowienia WSA w Warszawie z dnia 16 sierpnia 2022 r., II SA/Wa 202/22 i WSA we Wrocławiu z dnia 22 grudnia 2021 r., II SA/Wr 531/21, CBOSA). W związku z powyższym sąd odrzucił skargę stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Niniejsze orzeczenie sądu ma charakter procesowy, nie rozstrzyga sprawy sądowoadministracyjnej merytorycznie, a tym samym nie wprowadza stanu powagi rzeczy osądzonej (res iudicata). Powaga rzeczy osądzonej przysługuje bowiem jedynie wyrokom rozstrzygającym co do istoty sprawy w postępowaniu sądowoadministracyjnym - co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia (art. 171 p.p.s.a.). W konsekwencji brak jest przeszkody prawnej do ponownego prowadzenia sprawy (zob. wyrok NSA z 27 maja 2021 r., II GSK 176/21, postanowienie NSA z dnia 16 lipca 2009 r., sygn. II OZ 589/09, CBOSA). Z tych względów orzeczono jak w sentencji.