II SAB/Lu 160/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia WSA Marta Laskowska - Pietrzak (sprawozdawca), Sędzia WSA Jacek Czaja, po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 26 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Dyrektora Państwowej Szkoły Muzycznej I Stopnia im. [...] w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że Dyrektor Państwowej Szkoły Muzycznej I Stopnia im. [...]w [...] dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku M. K. z dnia 12 lipca 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej; II. stwierdza, że bezczynność Państwowej Szkoły Muzycznej I Stopnia im. [...] w [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowania w zakresie zobowiązania Dyrektora Państwowej Szkoły Muzycznej I Stopnia im. [...] w [...] do załatwienia wniosku wskazanego w pkt I; IV. zasądza od Dyrektora Państwowej Szkoły Muzycznej I Stopnia im. [...] w [...] na rzecz M. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sygn. akt II SAB/Lu [...] U Z A S A D N I E N I E W dniu [...] października 2017 r. M. K. - reprezentowana przez ad K. - złożyła za pośrednictwem Dyrektora Państwowej Szkoły Muzycznej I stopnia im. Rodziny [...] w Ś. skargę na bezczynność ww. organu w zakresie rozpoznania wniosku skarżącej z dnia [...] lipca 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej. W skardze skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do rozpoznania złożonego wniosku w terminie 14 dni od daty zwrotu akt organowi oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania w łącznej kwocie 602,20 zł według załączonego spisu kosztów, w tym kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł. W uzasadnieniu skargi wyjaśniła, że wniosek z dnia [...] lipca 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej dotyczył odpowiedzi na pytanie, czy organ w latach 2014 - 2016 zawierał umowy z podmiotami zewnętrznymi o świadczenie usług w zakresie obsługi prawnej, w tym zastępstwa procesowego. W wypadku odpowiedzi pozytywnej, skarżąca wniosła o przesłanie kopii tych umów. Wniosek został wniesiony za pomocą platformy ePUAP i został prawidłowo doręczony organowi w dniu [...] lipca 2017 r., czego dowodzi Urzędowe Poświadczenie Przedłożenia. Skarżąca wyjaśniła, że organ nie udostępnił żądanej informacji w terminie określonym w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1764 ze zm. - dalej jako "u.d.i.p."), nie zawiadomił też skarżącej o zaistnieniu okoliczności z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., ani nie wydał decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej w trybie art. 16 u.d.i.p. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Państwowej Szkoły Muzycznej I stopnia im. Rodziny [...] w Ś. podniósł, że uwzględnił skargę w całości i w dniu [...] października 2017 r. udostępnił skarżącej żądane informacje publiczne, przesyłając je na podany we wniosku adres do korespondencji (potwierdzenie nadania, k. 14). Wyjaśnił, że nieudzielenie informacji w ustawowym terminie wynikało z problemów technicznych i organizacyjnych, gdyż wniosek został nadany za pośrednictwem platformy ePUAP, faktycznie jednak nie stwierdzono go na tej platformie. Dyrektor wyjaśnił, że wszelkie wiadomości przesyłane za pośrednictwem PUAP zawsze były awizowane dodatkowymi kanałami (email, telefon), natomiast w odniesieniu do wniosku skarżącej takiego zawiadomienia nie było, pomimo systematycznego przeglądania przez upoważnionego pracownika katalogu "dokumenty odebrane". W konsekwencji wskazał, że Dyrektorowi nie można zarzucić bezczynności, zwłaszcza że nie jest organem administracji rządowej czy samorządowej wobec których obowiązują inne reguły rzetelności w zakresie korzystania z platformy ePUAP. Szkoła jako placówka oświatowa korzysta bowiem z tej platformy w niewielkim zakresie - w ciągu kilku lat nadesłano tą drogą zaledwie kilkanaście informacji. Poza tym, na stronie szkoły i BIP zostały wskazane inne kanały informacyjne, za pośrednictwem których skarżąca mogła również złożyć wniosek. Korzystając z uprawnienia przewidzianego w art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2017 r. poz. 1369 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a.") Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Dyrektor Państwowej Szkoły Muzycznej I stopnia im. Rodziny [...] w Ś. dopuścił się bowiem bezczynności w sprawie z wniosku M. K. z dnia [...] lipca 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej. Przy rozpoznawaniu skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność (por. P. Szustakiewicz, Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych, Przegląd Prawa Publicznego 2012, nr 6, s. 75 i nast. wraz z powołanym orzecznictwem). Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są m.in. organy władzy publicznej. Dyrektor szkoły publicznej jest organem władzy publicznej, bowiem realizuje zadania publiczne związane z realizacją prawa każdego obywatela do kształcenia się oraz prawa dzieci i młodzieży do wychowania i opieki, odpowiednich do wieku i osiągniętego rozwoju, a nadto uprawniony jest do działania w formie władczej w stosunku do uczniów np. poprzez wydawanie decyzji administracyjnych w przedmiocie skreślenia ucznia z listy uczniów (tak wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 248/12, por. także: wyrok WSA w Poznaniu z dnia 8 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Po 656/11, wyrok WSA w Krakowie z dnia 16 lutego 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 1573/15). W myśl art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich. Prawo do informacji publicznej obejmuje m.in. dostęp do dokumentów, zarówno tych bezpośrednio wytworzonych przez organ, tych, których organ używa przy realizacji zadań przewidzianych prawem, jak i tych, które tylko w części dotyczą organu, nawet, gdy nie pochodzą wprost od niego. O zakwalifikowaniu określonej informacji, jako podlegającej udostępnieniu, decyduje treść i charakter informacji. Będący przedmiotem skargi wniosek skarżącej z dnia [...] lipca 2017 r. dotyczył udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy Dyrektor Państwowej Szkoły Muzycznej I stopnia im. Rodziny [...] w Ś. w latach 2014-2016 zawierał umowy z podmiotami zewnętrznymi o świadczenie usług w zakresie obsługi prawnej, w tym zastępstwa procesowego. W razie odpowiedzi pozytywnej wnioskodawca żądał ponadto udostępnienia kopii tych umów. W związku z tym, że ustawą o dostępie do informacji publicznej objęte są umowy cywilnoprawne zawierane przez organy władzy publicznej oraz osoby pełniące funkcje publiczne, w zakresie wykonywanych przez nie zadań publicznych i gospodarowania majątkiem publicznym, informację publiczną stanowi również treść umów cywilnoprawnych dotyczących majątku publicznego, w tym umów o świadczenie usług prawnych (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. "f" oraz pkt 3 lit. "a" u.d.i.p.). Publiczny charakter żądanych przez skarżącą informacji oraz fakt, iż jej wniosek został skierowany do podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, determinowały konieczność załatwienia przedmiotowego żądania w trybie przewidzianym przepisami u.d.i.p. Obowiązkiem Dyrektora Państwowej Szkoły Muzycznej I stopnia im. Rodziny [...] w Ś. było zatem udostępnienie skarżącej żądanej informacji bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku, (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), ewentualnie udzielenie wyjaśnień, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., bądź też wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Podkreślić przy tym należy, że udostępnienie informacji ma formę czynności materialno-technicznej i w świetle dyspozycji art. 14 ust. 1 u.d.i.p. winno nastąpić w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem. W rozpoznawanej sprawie jest bezsporne, że w terminie, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., Dyrektor Państwowej Szkoły Muzycznej I stopnia im. Rodziny [...] w Ś. nie podjął czynności materialno-technicznej polegającej na udostępnieniu skarżącej żądanych informacji w sposób i w formie zgodnymi z wnioskiem, ani też nie wydał decyzji odmawiającej udostępnienia tych informacji. Organ udzielił jednak skarżącej wnioskowanej informacji, przy czym dokonał tego dopiero w dniu [...] października 2017 r., po tym, jak otrzymał skargę na bezczynność w tym przedmiocie. Był zatem bezczynny w dacie wniesienia skargi w niniejszej sprawie. Z tych względów Sąd, stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zobowiązany był stwierdzić, że organ dopuścił się bezczynności w zakresie załatwienia wniosku skarżącej z dnia [...] lipca 2017 r. o udostepnienie informacji publicznej. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Zaniechanie realizacji wniosku w ustawowym terminie nie było bowiem skutkiem celowego działania, czy też lekceważącego stosunku do obowiązków wynikających z przepisów u.d.i.p., lecz - jak wynika z wyjaśnień przedstawionych w odpowiedzi na skargę - stanowiło konsekwencję problemów technicznych i organizacyjnych Państwowej Szkoły Muzycznej I stopnia im. Rodziny [...] w Ś. Za brakiem podstaw do przypisania bezczynności, której dopuścił się organ, cech rażącego naruszenia prawa, przemawia również okoliczność, iż organ niezwłocznie po powzięciu z otrzymanej skargi informacji o złożonym w dniu [...] lipca 2017 r. za pośrednictwem platformy ePUAP wniosku, udostępnił skarżącej wszystkie żądane informacje. Mając zatem na względzie, iż organ przestał tkwić w bezczynności po wniesieniu skargi, a przed datą jej rozpoznania, Sąd uznał za zbędne dodatkowe zobowiązanie Dyrektora Państwowej Szkoły Muzycznej I stopnia im. Rodziny [...] w Ś. o załatwienia wniosku skarżącej z dnia [...] lipca 2017 r. w oparciu o art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Postępowanie sądowe w tym zakresie podlegało natomiast umorzeniu jako bezprzedmiotowe w myśl art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie bowiem ze stanowiskiem wyrażonym w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08 (publ. ONSAiWSA z 2009 r., nr 4, poz. 63; LEX nr 463487), jeśli organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności, już po wniesieniu skargi na bezczynność, zastosowanie znajduje przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., nakazujący sądowi umorzenie postępowania, które stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wymienione w art. 161 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Uzasadniając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, wyjaśnić należy, że uwzględnienie skargi daje podstawy do zasądzenia od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, obejmujących również koszty zastępstwa procesowego, stosownie do treści art. 201 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 206 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). Wprawdzie z powołanego przepisu rozporządzenia wynika, że minimalna stawka wynagrodzenia za czynności adwokata w sprawach dostępu do informacji publicznej wynosi [...] zł, ale zważyć należy, że art. 206 p.p.s.a. daje sądowi uprawnienie do odstąpienia od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części - w uzasadnionych przypadkach. Ponieważ przepis ten dotyczy kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, o których mowa w art. 205 p.p.s.a., obejmuje on swoim zakresem również miarkowanie wysokości wynagrodzenia fachowego pełnomocnika (postanowienie NSA z [...] lutego 2014 r., I FPS [...], Legalis). Sąd stosuje ten przepis z urzędu według własnej oceny okoliczności sprawy. W art. 206 p.p.s.a. jedynie przykładowo wskazano okoliczność uzasadniającą miarkowanie kosztów postępowania w postaci uwzględnienia przez sąd skargi w części niewspółmiernej do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Określenie wysokości wynagrodzenia fachowego pełnomocnika powinno następować każdorazowo z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy radcy prawnego, w tym wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy i obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Nie zwalania od tego określenie w rozporządzeniu minimalnych stawek wynagrodzenia pełnomocnika. Art. 206 p.p.s.a., jako przepis zawarty w akcie o randze ustawy, ma bowiem pierwszeństwo przed regulacjami rozporządzenia. Przygotowanie skargi w niniejszej sprawie, której przedmiotem jest bezczynność polegająca na nieudostępnieniu informacji publicznej, wymagało niewielkiego wkładu pracy, ponieważ w sprawie nie występowały ani okoliczności faktyczne wymagające wyjaśnienia, ani budzące wątpliwości problemy prawne wymagające rozstrzygnięcia. Sądowi z urzędu wiadomo, że przed tutejszym sądem, jak również przed innymi sądami administracyjnymi w kraju prowadzona jest duża liczba spraw o podobnym charakterze, w których skarżąca reprezentowana jest przez tego samego profesjonalnego pełnomocnika, a sporządzane w tych sprawach wnioski o udzielenie informacji publicznej są tożsame lub bardzo podobne. Tym samym Sąd uznał, że udział profesjonalnego pełnomocnika w przedmiotowej sprawie ograniczył się do dostosowania przygotowanego pisma procesowego do okoliczności niniejszej sprawy. Również z urzędu Sądowi wiadomo, na co zwrócono już uwagę w innych orzeczeniach wojewódzkich sądów administracyjnych, że M. K. jest wpisana na listę adwokatów Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] (nr wpisu [...]). Zdaniem Sądu, wnoszenie przez skarżącą, reprezentowaną przez tego samego profesjonalnego pełnomocnika, dużej liczby skarg o podobnym charakterze kierowanych do organów administracji, samorządowych jednostek organizacyjnych i zakładów publicznym, w tym szkół, przedszkoli, innych placówek oświatowych i szpitali w całym kraju, z żądaniem zasądzenia kosztów postępowania, w tym zastępstwa adwokackiego, jest nadużyciem prawa do żądania zwrotu kosztów postępowania, co mieści się w pojęciu szczególnie uzasadnionego przypadku w rozumieniu art. 206 p.p.s.a. W związku z tym Sąd zasądził na rzecz skarżącej jedynie kwotę 100 zł tytułem zwrotu wpisu sądowego. Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.