II SAB/Lu 160/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor sądowy Anna Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. W. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy Niemce w przedmiocie przyznania usług opiekuńczych postanawia odrzucić skargę. W dniu 4 października 2024 r. do Urzędu Gminy Niemce wpłynęła skarga Z. W. (dalej jako: skarżący) na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania Wójta Gminy Niemce w spawie rozpatrzenia jego wniosku z dnia 7 sierpnia 2024 r. (wpływ do organu - 9 sierpnia 2024 r.) o przyznanie usług opiekuńczych. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Niemce opisał stan faktyczny sprawy, wyjaśniając, że w dniu 24 września 2024 r. wydał decyzję znak: OPS-PS.4530.19.2024 odmawiającą skarżącemu przyznania objętych wnioskiem z 7 września 2024 r. usług opiekuńczych. Decyzja ta została skarżącemu doręczona 4 października 2024 r. Wójt wskazał, że postanowieniem z 14 października 2024 r., wydanym na skutek ponaglenia wniesionego przez skarżącego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie stwierdziło, że w sprawie nie dopuszczono się bezczynności ani przewlekłości postępowania. W konkluzji Wójt Gminy Niemce wniósł o jej oddalenie lub odrzucenie jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu, ponieważ została wniesiona po załatwieniu sprawy przez organ. Jak wynika z akt sprawy, decyzja w sprawie z wniosku skarżącego z 7 września 2024 r. została wydana przez Wójta Gminy Niemce w dniu 24 września 2024 r. (doręczona 04.10.2024 r.). Skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania organu została zaś wniesiona w dniu 4 października 2024 r. W sprawie wniesienia skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracyjne już po zakończeniu postępowania administracyjnego Naczelny Sąd Administracyjny podjął dwie uchwały, uznając w nich, że skargi takie są niedopuszczalne. W uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19, stwierdzono, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.). W uzasadnieniu uchwały wskazano, że za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. W kolejnej uchwale z dnia 7 marca 2022 r., sygn. II OPS 1/21 Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że "skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.". W jej uzasadnieniu wskazano, że przyjęty w uchwale z dnia 22 czerwca 2020 r., II OPS 5/19, pogląd w odniesieniu do skargi na bezczynność organu administracji, gdy skarga została wniesiona w chwili ustania bezczynności organu, pozostaje aktualny także wobec skargi wniesionej na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji, gdy skarga ta została wniesiona po zakończeniu postępowania, którego dotyczy. Istota skargi na przewlekłe prowadzenie sprawy przez organ administracji publicznej polega na niejako przymuszeniu organu do jej merytorycznego załatwienia w terminach wynikających z przepisów prawa poprzez wydanie stosownego orzeczenia sądowego. Zatem po wydaniu decyzji kończącej postępowanie w danej instancji tego typu skarga nie może odnieść takiego skutku, bo ten już się ziścił. Sąd orzekający jest związany stanowiskiem wyrażonym w wymienionych uchwałach NSA, zgodnie z art. 269 § 1 p.p.s.a. Przepis ten nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zajętym w uchwale i przyjąć wykładni prawa odmiennej od tej, która została zaakceptowana przez poszerzony skład Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wobec powyższego, skoro stan bezczynności lub przewlekłości kończy się wraz z załatwieniem sprawy przez organ, to skarga nie może dotyczyć przedmiotu, który nie istnieje już w chwili jej wniesienia. Kontrolowany w wyniku skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania stan rzeczy musi być w dacie skargi aktualny, a nie historyczny. Taka wykładnia art. 53 ust. 2b p.p.s.a. została przyjęta w powołanych wyżej uchwałach składu siedmiu sędziów NSA: z dnia 22 czerwca 2020 r. (sygn. akt II OPS 5/19) oraz z dnia 7 marca 2022 r. (sygn. akt II OPS 1/21). Mając powyższe na uwadze, należy wskazać, że skoro skarga Z. W. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania została wniesiona w dniu 4 października 2024 r, a zatem po wydaniu przez Wójta Gminy Niemce decyzji z dnia 24 września 2024 r., tj. po zakończeniu przez organ postępowania w przedmiocie usług opiekuńczych, to istnieje przesłanka do odrzucenia tej skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. jako niedopuszczalnej. Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.